Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.
Tính hợp pháp của hành vi giữ hộ chiếu
Việc người sử dụng lao động, dù là công ty nước ngoài, yêu cầu giữ bản chính hộ chiếu của người lao động với lý do "đảm bảo hợp đồng" là hành vi trái pháp luật. Hộ chiếu là giấy tờ tùy thân quan trọng, thuộc quyền sở hữu cá nhân, và không được sử dụng làm công cụ bảo đảm thực hiện hợp đồng lao động. Theo quy định, người sử dụng lao động chỉ được yêu cầu cung cấp bản sao giấy tờ tùy thân để xác minh thông tin, chứ không được giữ bản chính.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Lao động năm 2019, Điều 20 nghiêm cấm người sử dụng lao động giữ bản chính giấy tờ tùy thân của người lao động, bao gồm hộ chiếu, dưới bất kỳ hình thức nào. Quy định này nhằm bảo vệ quyền tự do cá nhân và di chuyển của người lao động.
- Nghị định 12/2022/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, trong đó hành vi giữ giấy tờ tùy thân của người lao động có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với cá nhân, và từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với tổ chức.
- Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; hành vi giữ hộ chiếu trái phép có thể bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng, đồng thời buộc phải trả lại giấy tờ.
- Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam năm 2019 khẳng định hộ chiếu là tài sản cá nhân, và việc giữ giữ hộ chiếu của người khác mà không có lý do chính đáng (như yêu cầu của cơ quan nhà nước) có thể bị coi là vi phạm quy định về quản lý giấy tờ tùy thân, thậm chí cấu thành hành vi chiếm đoạt tài sản nếu có yếu tố cố ý.
Hậu quả pháp lý đối với công ty
Hành vi này không chỉ vi phạm hợp đồng lao động mà còn có thể dẫn đến tranh chấp dân sự hoặc hình sự nếu gây thiệt hại cho người lao động, chẳng hạn như hạn chế quyền xuất nhập cảnh. Công ty có thể bị buộc chấm dứt hành vi, trả lại hộ chiếu ngay lập tức, và chịu trách nhiệm bồi thường nếu người lao động chứng minh được thiệt hại (ví dụ: mất cơ hội công việc do không thể di chuyển).
Nếu công ty từ chối trả lại, bạn có quyền thực hiện các bước sau để bảo vệ quyền lợi:
Bước 1: Yêu cầu bằng văn bản
Gửi văn bản yêu cầu chính thức đến ban lãnh đạo công ty, nêu rõ lý do dựa trên Bộ luật Lao động 2019, Điều 20, và yêu cầu trả lại hộ chiếu trong thời hạn 3-5 ngày làm việc. Giữ bản sao văn bản và bằng chứng gửi (email hoặc thư bảo đảm). Bước này giúp tạo cơ sở pháp lý cho các hành động tiếp theo mà không làm phức tạp hóa quan hệ lao động.
Bước 2: Khiếu nại đến cơ quan lao động địa phương
Liên hệ Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội nơi công ty đặt trụ sở để khiếu nại. Cung cấp hợp đồng lao động, văn bản yêu cầu trước đó, và bản sao hộ chiếu (nếu có). Cơ quan sẽ kiểm tra và yêu cầu công ty tuân thủ trong vòng 7-15 ngày, có thể áp dụng biện pháp xử phạt theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP.
Bước 3: Khiếu nại đến cơ quan công an nếu cần thiết
Nếu hành vi giữ hộ chiếu có dấu hiệu vi phạm an ninh trật tự, nộp đơn khiếu nại tại Công an có thẩm quyền nơi công ty hoạt động, trích dẫn Nghị định 144/2021/NĐ-CP và Luật Xuất cảnh, nhập cảnh 2019. Cơ quan công an có thẩm quyền yêu cầu trả lại ngay lập tức và xử phạt, đồng thời hỗ trợ nếu cần thiết để lấy lại giấy tờ.
Giới thiệu Dịch vụ tư vấn luật – Công ty Luật ACC
Công ty Luật ACC cung cấp dịch vụ tư vấn luật cho cá nhân và doanh nghiệp, tập trung vào việc giải đáp quy định pháp lý, hướng dẫn áp dụng đúng quy định hiện hành và hỗ trợ xử lý các vấn đề phát sinh trong thực tế.
Phạm vi dịch vụ:
– Tư vấn pháp luật: Cung cấp ý kiến pháp lý liên quan đến các lĩnh vực như doanh nghiệp, hợp đồng, lao động, dân sự, đất đai, hôn nhân và gia đình. Nội dung tư vấn bám sát quy định pháp luật và tình huống cụ thể của khách hàng.
– Rà soát và soạn thảo hồ sơ: Kiểm tra tính pháp lý của hợp đồng, văn bản; hỗ trợ soạn thảo các tài liệu cần thiết nhằm đảm bảo phù hợp quy định và hạn chế rủi ro.
– Hỗ trợ làm việc với cơ quan nhà nước: Hướng dẫn thủ tục, chuẩn bị hồ sơ và đại diện theo ủy quyền trong một số trường hợp cần thiết.
– Tư vấn giải quyết tranh chấp: Phân tích phương án xử lý, hỗ trợ thương lượng hoặc tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.
– Tư vấn thường xuyên: Cung cấp dịch vụ tư vấn định kỳ cho doanh nghiệp trong quá trình hoạt động, giúp cập nhật và tuân thủ các quy định pháp luật liên quan.
Nguyên tắc thực hiện tại Luật ACC:
– Thông tin tư vấn dựa trên quy định pháp luật hiện hành.
– Bảo mật thông tin khách hàng.
– Nội dung tư vấn rõ ràng, có căn cứ pháp lý.
– Phù hợp với nhu cầu và tình huống thực tế.
Tuân thủ các quy định pháp luật giúp bảo vệ quyền tự do cá nhân, tránh rủi ro pháp lý cho cả hai bên, và duy trì môi trường lao động công bằng. Việc hành động kịp thời sẽ giảm thiểu thiệt hại và củng cố vị thế của bạn trong hợp đồng lao động. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.
Để lại một bình luận