Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.
1. Hành vi giữ hồ sơ gốc của người lao động
Theo quy định tại Điều 15 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động có quyền quản lý hồ sơ lao động của người lao động trong quá trình thực hiện hợp đồng, bao gồm các tài liệu liên quan đến quan hệ lao động như hợp đồng, bảng lương và chứng chỉ chuyên môn. Tuy nhiên, việc giữ hồ sơ gốc cá nhân (như chứng minh nhân dân, hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân khác) để ràng buộc quyền lợi của người lao động, đặc biệt là điều kiện đi công tác nước ngoài, là hành vi không hợp pháp.
Điều này vi phạm quyền tự do đi lại và cư trú của công dân được quy định tại Điều 23 Hiến pháp 2013 và Điều 21 Bộ luật Lao động 2019, vốn bảo vệ quyền của người lao động không bị hạn chế bởi các biện pháp cưỡng chế trái pháp luật. Trong lĩnh vực xuất khẩu thủy sản, công ty không được sử dụng hồ sơ gốc làm "điều kiện" để kiểm soát hoạt động của người lao động, vì điều này có thể bị coi là lạm dụng quyền lực và vi phạm nguyên tắc bình đẳng trong quan hệ lao động (Điều 5 Bộ luật Lao động 2019).
2. Yêu cầu ký cam kết không phản ánh tiêu cực
Yêu cầu người lao động ký cam kết "không phản ánh tiêu cực" trước khi được phép đi công tác nước ngoài là hành vi trái pháp luật. Theo Điều 21 Bộ luật Lao động 2019, người lao động có quyền tự do ngôn luận, khiếu nại, tố cáo và phản ánh các vấn đề liên quan đến quyền lợi lao động mà không bị ràng buộc bởi các thỏa thuận hạn chế quyền cơ bản này.
Cam kết trên có thể bị xem là điều khoản vô hiệu theo Điều 50 Bộ luật Lao động 2019, vì nó trái với nguyên tắc bảo vệ quyền lợi người lao động và có thể dẫn đến việc ép buộc ký kết hợp đồng lao động bất lợi. Trong bối cảnh công ty xuất khẩu thủy sản, nơi người lao động thường làm việc ở môi trường khắc nghiệt, hành vi này còn có thể bị coi là vi phạm quy định về bảo vệ thông tin cá nhân và quyền riêng tư tại Điều 21 Bộ luật Lao động 2019, đồng thời có nguy cơ bị xử phạt hành chính theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP với mức phạt từ 5.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm quyền của người lao động.
3. Cách giải quyết khi gặp phải hành vi trên
Để giải quyết, người lao động cần thu thập chứng cứ như bản sao hợp đồng, cam kết ký và hồ sơ bị giữ để bảo vệ quyền lợi. Trước hết, Anh/Chị có thể khiếu nại trực tiếp đến Ban chấp hành công đoàn cơ sở tại công ty theo Điều 175 Bộ luật Lao động 2019 để yêu cầu hòa giải nội bộ. Nếu không đạt kết quả, tiến hành khiếu nại đến Thanh tra lao động cấp tỉnh hoặc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội nơi công ty đặt trụ sở, theo quy định tại Điều 188 Bộ luật Lao động 2019, với thời hạn khiếu nại không quá 1 năm kể từ ngày phát hiện vi phạm.
Trong trường hợp nghiêm trọng, Anh/Chị có quyền khởi kiện ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo Điều 189 Bộ luật Lao động 2019 để yêu cầu bồi thường thiệt hại và buộc công ty trả lại hồ sơ gốc, đồng thời tuyên bố cam kết vô hiệu. Việc giải quyết kịp thời giúp bảo vệ quyền lợi và tránh các rủi ro pháp lý lâu dài cho cả hai bên.
Giới thiệu Dịch vụ tư vấn luật – Công ty Luật ACC
Công ty Luật ACC cung cấp dịch vụ tư vấn luật cho cá nhân và doanh nghiệp, tập trung vào việc giải đáp quy định pháp lý, hướng dẫn áp dụng đúng quy định hiện hành và hỗ trợ xử lý các vấn đề phát sinh trong thực tế.
Phạm vi dịch vụ:
– Tư vấn pháp luật: Cung cấp ý kiến pháp lý liên quan đến các lĩnh vực như doanh nghiệp, hợp đồng, lao động, dân sự, đất đai, hôn nhân và gia đình. Nội dung tư vấn bám sát quy định pháp luật và tình huống cụ thể của khách hàng.
– Rà soát và soạn thảo hồ sơ: Kiểm tra tính pháp lý của hợp đồng, văn bản; hỗ trợ soạn thảo các tài liệu cần thiết nhằm đảm bảo phù hợp quy định và hạn chế rủi ro.
– Hỗ trợ làm việc với cơ quan nhà nước: Hướng dẫn thủ tục, chuẩn bị hồ sơ và đại diện theo ủy quyền trong một số trường hợp cần thiết.
– Tư vấn giải quyết tranh chấp: Phân tích phương án xử lý, hỗ trợ thương lượng hoặc tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.
– Tư vấn thường xuyên: Cung cấp dịch vụ tư vấn định kỳ cho doanh nghiệp trong quá trình hoạt động, giúp cập nhật và tuân thủ các quy định pháp luật liên quan.
Nguyên tắc thực hiện tại Luật ACC:
– Thông tin tư vấn dựa trên quy định pháp luật hiện hành.
– Bảo mật thông tin khách hàng.
– Nội dung tư vấn rõ ràng, có căn cứ pháp lý.
– Phù hợp với nhu cầu và tình huống thực tế.
Việc tuân thủ các quy định của Bộ luật Lao động 2019 không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân mà còn góp phần xây dựng môi trường lao động công bằng, giảm thiểu tranh chấp tại doanh nghiệp. Đồng thời, người sử dụng lao động tránh được các chế tài hành chính và hình sự liên quan đến lạm dụng quyền lực. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.
Để lại một bình luận