Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, chúng tôi xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau:
1. Công ty vi phạm pháp luật khi không đóng BHXH cho người lao động
Theo quy định tại Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, công nhân làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc. Người sử dụng lao động (công ty) có trách nhiệm đóng BHXH đầy đủ, đúng hạn cho người lao động, bao gồm phần đóng của công ty (khoảng 21,5% tiền lương đóng BHXH) và khấu trừ phần của người lao động (khoảng 10,5%). Việc công ty không đóng BHXH là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, được coi là chậm đóng hoặc trốn đóng BHXH theo Điều 40 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Cụ thể, từ 01/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Luật sửa đổi Luật Bảo hiểm y tế 2024 tăng nặng chế tài xử phạt. Hành vi chậm đóng bị phạt hành chính từ 12-15% số tiền chậm đóng (tối đa 150 triệu đồng), kèm lãi chậm nộp 0,03%/ngày. Với trốn đóng (gian dối, thủ đoạn để không đóng), mức phạt lên đến 20-25% số tiền trốn đóng, có thể truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản 2 Điều 41 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, tương đương lĩnh vực thuế, với mức phạt tiền từ 50-200 triệu đồng hoặc tù giam nếu gây thiệt hại lớn. Nghị định 12/2022/NĐ-CP (vẫn áp dụng bổ sung) quy định phạt từ 2-7 triệu đồng cho vi phạm hành chính ban đầu, và công ty bị cấm tham gia thi đua, khen thưởng nếu không khắc phục.
Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp nhỏ vi phạm phổ biến, dẫn đến rủi ro pháp lý cao hơn sau 01/7/2025. Công ty không chỉ phải nộp đủ số tiền chậm đóng mà còn chịu chi phí truy thu và lãi phạt, ảnh hưởng đến uy tín kinh doanh.
2. Quyền lợi của người lao động khi công ty không đóng BHXH
Người lao động (như Anh/Chị là công nhân) vẫn được bảo vệ đầy đủ quyền lợi theo pháp luật, ngay cả khi công ty vi phạm. Theo Điều 4 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, tham gia BHXH bắt buộc mang lại 5 chế độ chính: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp, hưu trí, tử tuất. Việc công ty không đóng không làm mất quyền lợi này, mà cơ quan BHXH sẽ truy thu từ công ty để đảm bảo quỹ chi trả.
Cụ thể:
- Chế độ ốm đau, thai sản: Nếu ốm đau hoặc sinh con trong thời gian làm việc, Anh/Chị được hưởng trợ cấp từ quỹ BHXH (ví dụ: 75% tiền lương cho ốm đau, 100% cho thai sản), dù công ty chưa đóng. Sau khi truy thu, quyền lợi được bổ sung.
- Tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp: Hưởng trợ cấp từ 30-140% mức lương cơ sở nếu bị tai nạn, theo Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015.
- Hưu trí và tử tuất: Thời gian làm việc được xác nhận đóng BHXH (kể cả giai đoạn chậm đóng), giúp tính đủ năm đóng để hưởng lương hưu (từ 15 năm trở lên theo Luật 2024). Nếu công ty phá sản hoặc mất khả năng đóng (theo Nghị định 158/2025/NĐ-CP), BHXH vẫn chi trả hưu trí, tử tuất dựa trên xác nhận thời gian làm việc, trừ ngày nghỉ không lương trên 14 ngày/tháng.
- Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN): Nếu nghỉ việc, Anh/Chị được hưởng trợ cấp thất nghiệp 60% bình quân lương 6 tháng trước, tối đa 12 tháng, nếu đủ 12 tháng đóng BHTN.
3. Các bước xử lý để bảo vệ quyền lợi
Để đòi quyền lợi, Anh/Chị cần hành động nhanh chóng theo trình tự sau, dựa trên Điều 188 Bộ luật Lao động 2019 và Luật Khiếu nại 2011:
- Bước 1: Khiếu nại nội bộ: Gửi đơn khiếu nại bằng văn bản đến Ban Giám đốc công ty và Công đoàn cơ sở (nếu có), yêu cầu đóng BHXH ngay lập tức. Thời hạn giải quyết: 5-7 ngày làm việc.
- Bước 2: Khiếu nại đến cơ quan nhà nước: Nếu không được giải quyết, gửi đơn đến Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) tỉnh/thành phố nơi công ty đăng ký (trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia). Cơ quan này sẽ kiểm tra, yêu cầu công ty nộp đủ BHXH trong 30 ngày, và xử phạt nếu vi phạm.
- Bước 3: Khiếu nại BHXH: Liên hệ Bảo hiểm xã hội quận/huyện để kiểm tra sổ BHXH qua ứng dụng VssID hoặc Cổng thông tin BHXH Việt Nam (baohiemxahoi.gov.vn). Nếu cần, yêu cầu xác nhận thời gian đóng để hưởng chế độ ngay.
- Bước 4: Khởi kiện tòa án: Nếu tranh chấp kéo dài, Anh/Chị có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện mà không cần hòa giải (theo Điều 188 Bộ luật Lao động). Thời hiệu: 1 năm kể từ ngày phát hiện vi phạm.
Giới thiệu Dịch vụ tư vấn luật – Công ty Luật ACC
Công ty Luật ACC cung cấp dịch vụ tư vấn luật cho cá nhân và doanh nghiệp, tập trung vào việc giải đáp quy định pháp lý, hướng dẫn áp dụng đúng quy định hiện hành và hỗ trợ xử lý các vấn đề phát sinh trong thực tế.
Phạm vi dịch vụ:
– Tư vấn pháp luật: Cung cấp ý kiến pháp lý liên quan đến các lĩnh vực như doanh nghiệp, hợp đồng, lao động, dân sự, đất đai, hôn nhân và gia đình. Nội dung tư vấn bám sát quy định pháp luật và tình huống cụ thể của khách hàng.
– Rà soát và soạn thảo hồ sơ: Kiểm tra tính pháp lý của hợp đồng, văn bản; hỗ trợ soạn thảo các tài liệu cần thiết nhằm đảm bảo phù hợp quy định và hạn chế rủi ro.
– Hỗ trợ làm việc với cơ quan nhà nước: Hướng dẫn thủ tục, chuẩn bị hồ sơ và đại diện theo ủy quyền trong một số trường hợp cần thiết.
– Tư vấn giải quyết tranh chấp: Phân tích phương án xử lý, hỗ trợ thương lượng hoặc tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.
– Tư vấn thường xuyên: Cung cấp dịch vụ tư vấn định kỳ cho doanh nghiệp trong quá trình hoạt động, giúp cập nhật và tuân thủ các quy định pháp luật liên quan.
Nguyên tắc thực hiện tại Luật ACC:
– Thông tin tư vấn dựa trên quy định pháp luật hiện hành.
– Bảo mật thông tin khách hàng.
– Nội dung tư vấn rõ ràng, có căn cứ pháp lý.
– Phù hợp với nhu cầu và tình huống thực tế.
Công ty Luật ACC sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị để giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ!
Để lại một bình luận