Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.
Các trường hợp sa thải không báo trước hợp pháp
Theo Điều 36 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động chỉ được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động mà không cần báo trước trong các trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, như: người lao động không có mặt tại nơi làm việc sau thời hạn tạm hoãn hợp đồng; tự ý bỏ việc từ 05 ngày làm việc liên tục trở lên mà không có lý do chính đáng; hoặc cung cấp thông tin không trung thực khi giao kết hợp đồng làm ảnh hưởng đến việc tuyển dụng.
Trong những tình huống này, NSDLĐ phải thông báo lý do chấm dứt bằng văn bản và không phải trả trợ cấp thôi việc nếu đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp. Tuy nhiên, nếu sa thải không thuộc các trường hợp trên mà không báo trước (thường là 45 ngày đối với HĐLĐ không xác định thời hạn, hoặc 30 ngày đối với HĐLĐ xác định thời hạn từ 12-36 tháng), thì hành vi này được coi là trái pháp luật.
Quyền lợi của NLĐ khi bị sa thải trái luật
Nếu NSDLĐ sa thải không báo trước và vi phạm quy định tại Điều 36 Bộ luật Lao động 2019, NLĐ có quyền yêu cầu bồi thường theo Điều 41 của luật này. Cụ thể, NSDLĐ phải nhận NLĐ trở lại làm việc, trả đầy đủ tiền lương, đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) và các khoản khác cho thời gian NLĐ không được làm việc (tính từ ngày chấm dứt đến ngày nhận lại việc làm), đồng thời bồi thường ít nhất bằng hai tháng tiền lương (mức lương làm việc bình thường).
Ngoài ra, NLĐ còn có quyền đòi trợ cấp thôi việc nếu HĐLĐ đã thực hiện từ đủ 12 tháng trở lên và không thuộc trường hợp sa thải kỷ luật, theo Điều 46 Bộ luật Lao động 2019. Mức trợ cấp thôi việc là một nửa tháng lương cho mỗi năm làm việc, với mức lương bình quân của 6 tháng liền kề trước khi chấm dứt. NLĐ có thể kiện ra tòa án lao động để đòi các quyền lợi này nếu hòa giải tại cơ sở thất bại.
Quy trình khiếu nại và kiện đòi trợ cấp
Để bảo vệ quyền lợi, NLĐ cần thực hiện theo quy trình tại Chương XII Bộ luật Lao động 2019 và Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, bắt đầu từ hòa giải cơ sở và có thể tiến tới tòa án nếu cần.
Bước 1: Hòa giải tại cơ sở
NLĐ gửi yêu cầu đến Hòa giải viên lao động do Chủ tịch UBND cấp tỉnh bổ nhiệm thông qua Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội cấp huyện nơi doanh nghiệp đặt trụ sở. Hòa giải viên sẽ tổ chức phiên họp trong vòng 5 ngày làm việc, với sự tham gia của đại diện NSDLĐ và NLĐ. Nếu hòa giải thành công, hai bên ký biên bản thỏa thuận về bồi thường và trợ cấp; nếu thất bại, hòa giải viên lập biên bản để NLĐ sử dụng làm cơ sở khởi kiện. Quy trình này giúp giải quyết nhanh chóng, tránh chi phí tòa án.
Bước 2: Khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện
Sau khi hòa giải thất bại, NLĐ nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi NSDLĐ đặt trụ sở trong thời hạn 1 năm kể từ ngày sa thải. Đơn kiện cần kèm theo các tài liệu chứng minh như HĐLĐ, quyết định sa thải, biên bản hòa giải thất bại. Tòa án sẽ thụ lý vụ việc trong vòng 5 ngày làm việc và tổ chức hòa giải lần hai trước khi xét xử. Tiền tạm ứng án phí được xác định theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, tùy thuộc vào giá trị tranh chấp tiền lương và bồi thường mà NLĐ yêu cầu.
Bước 3: Thi hành án và theo dõi
Sau khi có bản án có hiệu lực, NLĐ yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự cấp quận/huyện thi hành án trong vòng 10 ngày. Nếu NSDLĐ không tự nguyện thi hành, cơ quan thi hành án sẽ cưỡng chế tài sản của doanh nghiệp để đảm bảo quyền lợi cho NLĐ, bao gồm cả lãi chậm trả được xác định theo quy định tại Điều 357 và Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015.
Việc tuân thủ quy định pháp luật về chấm dứt HĐLĐ giúp NLĐ bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tránh thiệt hại kinh tế và duy trì sự ổn định lao động. Đồng thời, NSDLĐ cũng giảm thiểu rủi ro tranh chấp kéo dài, góp phần xây dựng môi trường làm việc công bằng. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.
Để lại một bình luận