Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, chúng tôi xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau:
1. Tổng quan về Công văn 1198/CTL&BHXH-BHXH
Công văn số 1198/CTL&BHXH-BHXH ngày 05/09/2025 do Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội (thuộc Bộ Nội vụ) ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc. Văn bản này được phát hành để giải đáp thắc mắc từ Hiệp hội Thương mại Mỹ tại Việt Nam liên quan đến Nghị định số 158/2025/NĐ-CP ngày 25/06/2025 của Chính phủ, quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc.
Là một công văn hướng dẫn, nó không phải là văn bản quy phạm pháp luật mới mà chủ yếu làm rõ, thống nhất cách áp dụng các quy định hiện hành, giúp doanh nghiệp và người lao động tránh nhầm lẫn trong thực tiễn. Nội dung chính tập trung vào việc xác định mức lương đóng BHXH, loại trừ các khoản không được tính, và các nguyên tắc tính toán, đặc biệt trong bối cảnh hợp đồng lao động phức tạp với các khoản phụ cấp, thưởng. Với vai trò là kế toán mới, Anh/Chị có thể coi đây là "cẩm nang" cập nhật để rà soát hồ sơ đóng BHXH của công ty, tránh rủi ro truy thu hoặc phạt từ cơ quan BHXH.
2. Các quy định cũ về tiền lương đóng BHXH và nền tảng pháp lý
Trước Công văn 1198, các quy định về tiền lương làm căn cứ đóng BHXH chủ yếu dựa trên Luật BHXH 2014 (sửa đổi, bổ sung năm 2024), Nghị định 115/2015/NĐ-CP (hướng dẫn thi hành Luật BHXH), và Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH (nay thuộc Bộ Nội vụ) về hợp đồng lao động. Cụ thể, tiền lương đóng BHXH bắt buộc bao gồm: mức lương cơ bản theo hợp đồng lao động; các khoản phụ cấp cố định như phụ cấp thâm niên, trách nhiệm, khu vực; và các khoản bổ sung khác có tính chất thường xuyên, ghi rõ trong hợp đồng.
Các khoản không tính vào bao gồm: thưởng theo quý/năm, hỗ trợ ăn trưa, điện thoại, nhà ở (nếu không cố định), và các chế độ phúc lợi xã hội. Mức đóng tối đa bị giới hạn ở 20 lần mức lương cơ sở (hiện hành khoảng 36 triệu đồng/tháng, tùy điều chỉnh hàng năm). Những quy định này đã tồn tại từ lâu, giúp đảm bảo tính công bằng nhưng thường gây tranh cãi do cách diễn giải mơ hồ, dẫn đến khiếu nại từ doanh nghiệp nước ngoài. Nghị định 158/2025/NĐ-CP đã cập nhật một phần, mở rộng đối tượng áp dụng và điều chỉnh mức trần đóng, tạo nền tảng cho công văn mới.
3. Những điểm đổi mới và làm rõ trong Công văn 1198 so với quy định cũ
So với các quy định cũ, Công văn 1198 không thay đổi cấu trúc pháp lý cốt lõi nhưng mang tính đổi mới ở chỗ cung cấp hướng dẫn cụ thể, dễ áp dụng hơn, đặc biệt cho doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài. Điểm nổi bật đầu tiên là làm rõ khái niệm "tiền lương làm căn cứ đóng BHXH" tại khoản 1 Điều 89 Luật BHXH: chỉ bao gồm các khoản ghi thành mục riêng trong hợp đồng lao động theo khoản 5 Điều 3 Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH, loại trừ rõ ràng các chế độ phúc lợi khác (như hỗ trợ đào tạo, du lịch) dù có thể được ghi trong hợp đồng.
Trước đây, quy định cũ đôi khi bị hiểu lỏng lẻo, dẫn đến tình trạng doanh nghiệp loại trừ sai các khoản phụ cấp cố định, gây truy thu. Thứ hai, công văn nhấn mạnh việc tính toán dựa trên Nghị định 158/2025/NĐ-CP, với cập nhật về mức trần đóng (tăng nhẹ theo lạm phát dự kiến 2025), và yêu cầu doanh nghiệp phải kê khai chi tiết từng khoản trong báo cáo BHXH hàng tháng, tránh tình trạng "ẩn" phụ cấp để giảm chi phí. Điểm đổi mới thứ ba là hướng dẫn xử lý trường hợp hợp đồng thử việc hoặc lao động nước ngoài: tiền lương thử việc phải đóng BHXH ngay từ tháng đầu nếu vượt mức tối thiểu vùng, khác với cách hiểu cũ chỉ áp dụng sau khi ký hợp đồng chính thức.
Cuối cùng, công văn khuyến nghị sử dụng phần mềm kê khai điện tử của BHXH Việt Nam để tự động hóa tính toán, giảm lỗi thủ công – một bước tiến so với quy trình giấy tờ thủ công trước đây. Những thay đổi này giúp minh bạch hóa, giảm gánh nặng hành chính cho kế toán như Anh/Chị, nhưng đòi hỏi doanh nghiệp phải rà soát lại toàn bộ hợp đồng lao động trong vòng 30 ngày kể từ ngày ban hành.
Giới thiệu về dịch vụ Thuế tại Công ty Luật ACC
ACC cung cấp dịch vụ liên quan đến thuế đa dạng , từ những việc vận hành hàng ngày đến các vấn đề pháp lý phức tạp.
Giải pháp Thuế toàn diện cho Doanh nghiệp:
– Tư vấn Thuế chuyên sâu: Cập nhật và áp dụng chuẩn xác các quy định về VAT, TNDN, TNCN, giúp doanh nghiệp luôn đi đúng luật.
– Đại diện làm việc với Cơ quan Thuế: Thay mặt doanh nghiệp giải trình, bảo vệ quyền lợi tối đa trong các đợt thanh tra, kiểm tra thuế.
– Hoàn thuế nhanh gọn: Xử lý hồ sơ hoàn thuế GTGT, dự án đầu tư chuyên nghiệp, giúp khơi thông dòng tiền bị ứ đọng.
– Tối ưu hóa số thuế phải nộp: Vận dụng thông minh các chính sách miễn, giảm và ưu đãi thuế để tiết kiệm chi phí hợp pháp.
💎 Tại sao chọn Luật ACC?
– Bảo vệ doanh nghiệp an toàn tuyệt đối trước rủi ro hậu kiểm.
– Đội ngũ chuyên gia xử lý hồ sơ quyết liệt, bám sát địa phương.
– Chi phí minh bạch: Hiệu quả vượt trội so với mức đầu tư.
Công ty Luật ACC sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị để giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ!
Để lại một bình luận