Cục Bà mẹ và Trẻ em thực hiện nhiệm vụ gì?

Bên cạnh vai trò chủ trì điều phối vĩ mô của Cục Dân số, việc triển khai kỹ thuật và đảm bảo chất lượng lâm sàng trong hoạt động chăm sóc sức khỏe sinh sản không thể thiếu sự tham gia của đơn vị chuyên môn sâu. Trong hoạt động tầm soát dị tật bẩm sinh, vai trò này được giao cho Cục Bà mẹ và Trẻ em theo quy định tại Thông tư 12/2026/TT-BYT quy định danh mục bệnh bẩm sinh cần sàng lọc trước sinh và sơ sinh. Công ty Luật ACC xin phân tích chi tiết các nhiệm vụ pháp lý và chuyên môn chuyên ngành của Cục Bà mẹ và Trẻ em qua bài viết dưới đây.

1. Cơ sở pháp lý điều chỉnh hoạt động của Cục Bà mẹ và Trẻ em

Văn bản quy phạm pháp luật quy định trực tiếp về nhiệm vụ này là Thông tư 12/2026/TT-BYT quy định danh mục bệnh bẩm sinh cần sàng lọc trước sinh và sơ sinh do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành ngày 15 tháng 5 năm 2026 và chính thức phát sinh hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.

Căn cứ vào chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ, trẻ sơ sinh và trẻ em, Cục Bà mẹ và Trẻ em được giao trách nhiệm phối hợp liên ngành chặt chẽ với Cục Dân số và Cục Quản lý Khám, chữa bệnh nhằm đảm bảo các gói kỹ thuật sàng lọc được thực hiện an toàn, đúng phác đồ y khoa tại hệ thống các bệnh viện phụ sản, nhi và sản – nhi trên toàn quốc.

2. Nhiệm vụ phối hợp xây dựng và ban hành quy trình chuyên môn kỹ thuật

Đây là nhiệm vụ chuyên môn cốt lõi của Cục Bà mẹ và Trẻ em được quy định rõ tại Khoản 2 Điều 5  Thông tư 12/2026/TT-BYT quy định danh mục bệnh bẩm sinh cần sàng lọc trước sinh và sơ sinh nhằm chuẩn hóa các thao tác lâm sàng:

• Xây dựng hướng dẫn kỹ thuật lâm sàng: Cục Bà mẹ và Trẻ em có nhiệm vụ phối hợp với Cục Dân số, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh và Hội đồng chuyên môn để soạn thảo, cập nhật các quy trình chuyên môn kỹ thuật chi tiết về sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh và sơ sinh theo đúng quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 15/2023/QH15.
• Chuẩn hóa quy trình lấy mẫu và can thiệp: Hướng dẫn rõ ràng từ khâu kỹ thuật chọc ối, sinh thiết gai nhau (giai đoạn trước sinh) đến kỹ thuật lấy máu gót chân trẻ sơ sinh đảm bảo không xảy ra tai biến y khoa.
• Ban hành phác đồ xử trí: Tham mưu ban hành phác đồ can thiệp sớm đối với những trẻ được xác chẩn mắc các bệnh bẩm sinh nguy hiểm như thiếu men G6PD, suy giáp bẩm sinh, tăng sản tuyến thượng thận bẩm sinh hay loạn dưỡng cơ để giảm tối đa tỷ lệ tử vong và tàn tật.

>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn danh mục bệnh bẩm sinh khuyến khích khám sàng lọc trước sinh và sơ sinh gồm những bệnh nào? tại đây.

3. Nhiệm vụ chỉ đạo, hướng dẫn và đôn đốc triển khai chuyên ngành

Với tư cách là cơ quan quản lý hệ thống sản – nhi toàn quốc, Cục Bà mẹ và Trẻ em chịu trách nhiệm đưa danh mục bệnh vào thực tiễn khám, chữa bệnh:

• Chỉ đạo hệ thống sản – nhi: Hướng dẫn, đôn đốc các bệnh viện chuyên khoa Phụ sản, chuyên khoa Nhi, các trung tâm chăm sóc sức khỏe sinh sản tỉnh/thành phố triển khai áp dụng nghiêm túc Danh mục bệnh bẩm sinh khuyến khích khám sàng lọc.
• Nâng cao năng lực chuyên môn: Phối hợp tổ chức các chương trình đào tạo liên tục, tập huấn cập nhật kiến thức xét nghiệm di truyền, kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh tiên tiến và kỹ năng tư vấn y khoa cho đội ngũ y bác sĩ, nữ hộ sinh trực tiếp làm công tác sàng lọc.
• Kiểm soát chất lượng dịch vụ: Đôn đốc các cơ sở y tế thực hiện nghiêm túc quy trình quản lý chất lượng phòng xét nghiệm và kiểm chuẩn chất lượng đối với các dịch vụ tầm soát trước sinh và sơ sinh.

>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn trách nhiệm của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong việc thực hiện sàng lọc bệnh bẩm sinh? tại đây.

4. Nhiệm vụ kiểm tra, giám sát chuyên môn và tổng hợp báo cáo

Để bảo đảm tính tuân thủ pháp luật y tế và kiểm soát chất lượng khám chữa bệnh, Cục Bà mẹ và Trẻ em thực hiện các hoạt động giám sát:

• Phối hợp thanh tra, kiểm tra chuyên môn: Chủ trì hoặc phối hợp với Thanh tra Bộ Y tế, Cục Dân số tổ chức các đoàn kiểm tra định kỳ, đột xuất việc thực hiện quy trình chuyên môn y tế về sàng lọc trước sinh và sơ sinh tại các cơ sở y tế công lập và tư nhân.
• Đánh giá hiệu quả lâm sàng: Theo dõi, thống kê tỷ lệ tai biến (nếu có), tỷ lệ bỏ sót ca bệnh hoặc tỷ lệ chẩn đoán sai lệch để kịp thời điều chỉnh quy trình chuyên môn.
• Tổng hợp và phản ánh vướng mắc: Tiếp nhận các phản hồi kỹ thuật từ thực tế lâm sàng để phối hợp với Cục Dân số tham mưu cho Bộ trưởng Bộ Y tế tiến hành sửa đổi, bổ sung danh mục bệnh hoặc quy trình kỹ thuật cho phù hợp với thực tiễn Việt Nam.

Nắm rõ nhiệm vụ của Cục Bà mẹ và Trẻ em giúp các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có chuyên khoa sản, nhi định vị đúng cơ quan quản lý kỹ thuật trực tiếp của mình, từ đó tuân thủ nghiêm ngặt các phác đồ lâm sàng và chuẩn bị tốt cho các đợt kiểm tra chất lượng bệnh viện.

Nếu các bệnh viện, phòng khám sản nhi hoặc các doanh nghiệp y tế cần tư vấn chuyên sâu về thủ tục cấp phép danh mục kỹ thuật mới, xây dựng quy trình quản lý rủi ro y khoa, hoặc giải quyết các tranh chấp về kết quả chẩn đoán di truyền, hãy liên hệ ngay với chúng tôi. Công ty Luật ACC là đơn vị tư vấn pháp lý chuyên nghiệp, uy tín, cam kết mang lại các giải pháp tư vấn toàn diện, an toàn và tối ưu nhất cho quý khách hàng.