Nhiều người dân cảm thấy bất ngờ và lo lắng khi đã chấp hành xong bản án, bao gồm cả việc nộp phạt, nhưng khi yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp (LLTP) vẫn thấy thông tin án tích xuất hiện. Thực tế, việc hoàn thành hình phạt chỉ là điều kiện cần, còn việc xóa án tích là một thủ tục pháp lý đi kèm. Công ty Luật ACC xin làm rõ vấn đề này dưới góc độ pháp lý, căn cứ theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp số 107/2025/QH15.
1. Phân biệt giữa "Chấp hành xong hình phạt" và "Được xóa án tích"
Đây là hai khái niệm pháp lý khác biệt mà người dân thường nhầm lẫn, dẫn đến sự hiểu lầm về quyền lợi của bản thân:
- Chấp hành xong hình phạt: Đây là trạng thái thực tế khi bạn đã hoàn thành các nghĩa vụ bị tòa án tuyên phạt như: nộp đủ tiền phạt, hoàn tất bồi thường thiệt hại cho nạn nhân, hoặc hoàn thành thời gian tù/cải tạo. Đây là cột mốc bắt đầu để tính thời gian chờ xóa án tích theo quy định Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp số 107/2025/QH15.
- Trạng thái được xóa án tích: Đây là kết quả pháp lý chính thức. Dù bạn đã chấp hành xong hình phạt, nhưng nếu chưa trải qua đủ thời gian "thử thách" (đối với án treo) hoặc thời gian "chờ đợi" (đối với án phạt khác), bạn vẫn chưa được xóa án tích trên hệ thống. Chỉ khi nhận được quyết định hoặc giấy chứng nhận xóa án tích, thông tin về bản án cũ mới chính thức chuyển sang trạng thái "Đã xóa án tích" hoặc bị loại bỏ khỏi các báo cáo lý lịch tư pháp thông thường.
2. Nguyên nhân dẫn đến việc thông tin án tích vẫn tồn tại
Căn cứ vào Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp số 107/2025/QH15, việc thông tin vẫn ghi án tích có thể do các nguyên nhân khách quan và chủ quan sau:
- Chưa hết thời hạn xóa án tích: Dù đã nộp phạt xong, nhưng bạn chưa trải qua đủ thời gian "chờ" theo quy định của Bộ luật Hình sự (thời gian này kéo dài từ 01 đến 05 năm tùy mức án).
- Dữ liệu chưa được cập nhật: Cơ quan Tòa án hoặc cơ quan thi hành án chưa chuyển thông tin về việc bạn đã chấp hành xong nghĩa vụ sang cơ quan quản lý lý lịch tư pháp.
- Chưa thực hiện thủ tục xác nhận: Bạn đã đủ điều kiện về mặt thời gian nhưng chưa chủ động gửi hồ sơ yêu cầu Sở Tư pháp xác nhận/cấp giấy chứng nhận xóa án tích.
Bảng thời hạn cần lưu ý
|
Mức án tuyên |
Thời gian chờ xóa án tích (tính từ khi nộp xong phạt/xong án) |
|
Phạt tiền, cải tạo không giam giữ |
01 năm |
|
Phạt tù từ 01 năm đến dưới 03 năm |
02 năm |
|
Phạt tù từ 03 năm đến dưới 10 năm |
03 năm |
|
Phạt tù từ 10 năm trở lên |
05 năm |
Ví dụ: Bạn bị phạt tiền 50 triệu đồng và đã nộp đủ vào ngày 01/01/2025. Bạn phải đợi đến ngày 01/01/2026 (01 năm) mới thuộc diện đương nhiên được xóa án tích.
>>> Xem thêm tại đây: Dịch vụ gỡ hồ sơ lý lịch tư pháp bị treo trên VNeID
3. Các bước xử lý khi hồ sơ tư pháp chưa "sạch"
Khi bạn đã hoàn thành đủ mọi nghĩa vụ và thời gian chờ, nhưng hệ thống vẫn ghi án tích, hãy thực hiện các bước sau:
Bước 1: Rà soát lại thời hạn
Kiểm tra kỹ khoảng thời gian từ ngày hoàn thành nghĩa vụ cuối cùng đến hiện tại để đảm bảo đã vượt quá thời hạn luật định trong bảng nêu trên.
Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ xác nhận
Gửi đơn yêu cầu cấp Giấy chứng nhận xóa án tích đến Sở Tư pháp nơi cư trú.
Bước 3: Tập hợp chứng từ
Đính kèm bản gốc hoặc bản sao có chứng thực của các biên lai nộp tiền, bản án, và giấy tờ chứng minh đã chấp hành xong các hình phạt.
Bước 4: Đối soát và yêu cầu cập nhật
Nếu dữ liệu trên hệ thống Sở Tư pháp vẫn không khớp, hãy cầm biên lai nộp tiền và bản án tới cơ quan Tòa án đã xét xử sơ thẩm để yêu cầu họ thực hiện thủ tục thông báo xóa án tích sang Sở Tư pháp theo cơ chế liên thông của Luật số 107/2025/QH15.
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn giải quyết lý lịch tư pháp bị trễ hạn visa
4. Những lưu ý giúp rút ngắn thời gian làm sạch hồ sơ
Để quy trình cập nhật dữ liệu diễn ra thuận lợi và rút ngắn thời gian chờ đợi, bạn nên áp dụng các lưu ý chiến lược sau đây:
- Tạo lập "Hồ sơ chứng cứ" cá nhân: Hãy lưu trữ bản gốc hoặc bản sao y mọi biên lai nộp phạt và giấy tờ thi hành án. Đây là "bằng chứng thép" để bạn giải trình với cán bộ tư pháp khi hệ thống dữ liệu chưa cập nhật kịp thời.
- Chủ động kiểm tra định kỳ: Đừng đợi đến khi cần làm hồ sơ gấp mới kiểm tra. Hãy yêu cầu cấp Phiếu LLTP định kỳ sau khi đã đủ điều kiện thời gian để theo dõi xem hệ thống đã cập nhật trạng thái mới hay chưa.
- Tận dụng cơ chế liên thông: Nếu dữ liệu bị "tắc" giữa các cơ quan, đừng ngần ngại yêu cầu cán bộ tại bộ phận Một cửa giải thích cụ thể điểm nghẽn dữ liệu đang nằm ở Tòa án hay Cơ quan thi hành án để bạn có hướng liên hệ trực tiếp.
Việc sớm cập nhật trạng thái xóa án tích trên hệ thống lý lịch tư pháp không chỉ là quyền lợi mà còn là nghĩa vụ giúp bạn trở lại cuộc sống bình thường. Nếu bạn đã hoàn thành mọi nghĩa vụ nhưng vẫn gặp rào cản trong việc xóa thông tin trên Phiếu lý lịch tư pháp, hoặc cần tư vấn pháp lý chuyên sâu về các bước thực hiện theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp số 107/2025/QH15, đừng ngần ngại tìm kiếm sự giúp đỡ. Hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC.
Để lại một bình luận