Bố mẹ em có mua mảnh đất khi xã mở bán khu đất giãn dân (hiện nhà em cũng đã xây nhà và cả nhà đang sống bốn năm rồi). Mảnh đất này lúc mua do mẹ em bận nên đã nhờ bà nội em ra nộp tiền cho bên xã, không rõ nhầm lẫn như nào mà viết thành tên bà nội em đứng tên, nên đăng ký điện, nước,… đều đang tên bà nội em. Hiện tại thì đất chưa làm được sổ vì bên chính quyền đang có vấn đề, mẹ em hỏi thì họ trả lời là cứ chờ, bao giờ làm xong sổ giấy tờ các thứ tên bà em rồi mới sang tên lại cho bố mẹ em được. Về cơ bản nếu chỉ bà em thì không vấn đề gì, nhưng vợ chồng bác em (anh trai ruột bố) là người không trung thực (đã từng lừa bà em vay tiền trả nợ, nhưng bà em vay cho thì cứ để kệ bà em gánh nợ tiền tỷ như thế, rồi đòi bà em sang tên đất của ông bà cho bác thì mới trả nợ, bà em thì tử tế sống biết trước sữa muốn con cháu hòa thuận). Em sợ cứ kéo dài rồi sau có gì xảy ra cũng phức tạp, bác em là người không đáng tin, sợ giấy tờ lằng nhằng thì bác em sẽ nổi lòng tham vì nếu đứng tên bà thì có thể bác em được can thiệp, nên muốn xin ý kiến cả nhà hỏi bố mẹ em có thể làm gì để đảm bảo chắc chắn quyền lợi của mình không vậy?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Quyền sử dụng đất của bà nội

Theo quy định tại Luật Đất đai 2024, bà nội là người đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) có quyền toàn quyền quyết định đối với thửa đất đó, bao gồm quyền sử dụng, chuyển nhượng, tặng cho hoặc để lại thừa kế.

Quyền của bà nội với thửa đất được xác lập theo Luật Đất đai 2024; việc chuyển nhượng, tặng cho, để thừa kế phải đáp ứng điều kiện tại Điều 45 Luật Đất đai 2024. Tuy nhiên, nếu bà nội đã mất, quyền lợi của con cháu sẽ được chuyển giao theo quy định thừa kế, trừ khi có tranh chấp từ các bên liên quan khác.

Quyền thừa kế của con cháu

Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 609 đến Điều 662) quy định rằng, khi bà nội qua đời, thửa đất sẽ được coi là di sản thừa kế và được chia theo thứ tự ưu tiên: hàng thừa kế thứ nhất bao gồm con đẻ, con nuôi của bà nội (bao gồm cha/mẹ của Anh/Chị), và vợ/chồng nếu còn sống.

Nếu bà nội không lập di chúc, tài sản sẽ được chia đều cho những người thừa kế theo pháp luật. Để đảm bảo quyền lợi, con cháu cần chứng minh mối quan hệ huyết thống qua giấy khai sinh hoặc sổ hộ khẩu, tránh trường hợp bị loại trừ do tranh chấp nội bộ gia đình.

Các biện pháp đảm bảo quyền lợi

Để bảo vệ quyền lợi lâu dài, bà nội có thể lập di chúc công chứng theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, chỉ định rõ người thừa kế thửa đất, giúp tránh tranh chấp sau này. Ngoài ra, bà nội có thể thực hiện tặng cho quyền sử dụng đất cho con cháu khi còn sống, theo Điều 45 Luật Đất đai 2024, với điều kiện người nhận tặng phải đủ năng lực hành vi dân sự và không thuộc diện bị hạn chế.

Nếu có tranh chấp, Anh/Chị có thể khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện để yêu cầu xác nhận quyền thừa kế. Thời hiệu yêu cầu chia di sản đối với bất động sản là 30 năm kể từ thời điểm mở thừa kế theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015.

Bước 1: Lập di chúc hoặc tặng cho

Bà nội cần đến Văn phòng công chứng hoặc UBND cấp xã để lập di chúc hoặc hợp đồng tặng cho, kèm theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gốc. Quy trình này mất khoảng 3-7 ngày, phí công chứng dao động từ 0,1% đến 0,5% giá trị tài sản, tối thiểu 100.000 đồng. Việc này giúp chuyển giao quyền lợi hợp pháp, tránh rủi ro mất mát do không có giấy tờ rõ ràng.

Bước 2: Đăng ký biến động đất đai

Sau khi ký hợp đồng, nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai cấp huyện để cập nhật tên người nhận trên sổ đỏ. Hồ sơ bao gồm:

• Hợp đồng tặng cho hoặc di chúc công chứng.
• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gốc.
• Giấy tờ chứng minh quan hệ (giấy khai sinh, sổ hộ khẩu).
• CMND/CCCD của các bên.

Người nhận tặng cho phải nộp lệ phí trước bạ 0,5% giá trị đất, trừ trường hợp được miễn; phí đăng ký biến động thực hiện theo mức thu do HĐND cấp tỉnh quy định.

Bước 3: Xử lý tranh chấp nếu phát sinh

Nếu có tranh chấp từ anh em họ hàng, thu thập chứng cứ và nộp đơn khởi kiện tại Tòa án. Án phí sơ thẩm là 300.000 đồng nếu không yêu cầu xác định giá trị tài sản; trường hợp có yêu cầu về giá trị quyền sử dụng đất thì án phí tính theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14. Tòa án sẽ hòa giải trước khi xét xử, giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của Anh/Chị dựa trên bằng chứng quan hệ huyết thống.

Việc tuân thủ các quy định pháp luật về đất đai và thừa kế giúp bảo vệ tài sản gia đình một cách bền vững, tránh mất mát do tranh chấp hoặc thiếu giấy tờ. Đồng thời, đảm bảo quyền lợi được công nhận chính thức, góp phần ổn định cuộc sống lâu dài. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.