Trong quá trình giải quyết các vụ án hình sự, việc bảo đảm sự có mặt của người tham gia tố tụng đóng vai trò quyết định đến tiến độ và tính khách quan của vụ án. Nhằm cung cấp góc nhìn pháp lý chuẩn xác, cập nhật các quy định mới nhất có hiệu lực thi hành, Công ty Luật ACC xin chia sẻ chi tiết về quy định dẫn giải người bị hại dựa trên khung pháp lý mới.
1. Cơ sở pháp lý và phạm vi áp dụng theo Thông tư số 53/2026/TT-BCA Quy định về hoạt động hỗ trợ tư pháp trong Công an nhân dân
Ngày 15/05/2026, Bộ trưởng Bộ Công an đã ban hành Thông tư số 53/2026/TT-BCA Quy định về hoạt động hỗ trợ tư pháp trong Công an nhân dân. Văn bản quan trọng này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026, đánh dấu bước chuẩn hóa toàn diện các nghiệp vụ hỗ trợ tư pháp, trong đó có công tác áp giải, dẫn giải người tham gia tố tụng.
Căn cứ theo quy định tại Điều 4 Thông tư số 53/2026/TT-BCA Quy định về hoạt động hỗ trợ tư pháp trong Công an nhân dân, hoạt động dẫn giải không chỉ áp dụng riêng cho bị can, bị cáo mà còn được mở rộng thực hiện đối với nhóm chủ thể là người bị hại khi có quyết định trưng cầu, yêu cầu hợp pháp từ cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền. Việc này nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại, đồng thời duy trì sự nghiêm minh của pháp luật tố tụng hình sự.
2. Các trường hợp và điều kiện thực hiện dẫn giải người bị hại
Theo các điều khoản nghiệp vụ hỗ trợ tư pháp trong lực lượng Công an nhân dân, việc dẫn giải người bị hại được triển khai khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý chặt chẽ sau đây:
- Có quyết định hoặc yêu cầu hợp pháp: Cơ quan Công an chỉ tiến hành dẫn giải khi nhận được quyết định dẫn giải hoặc văn bản yêu cầu phối hợp từ cơ quan tiến hành tố tụng (Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án) theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.
- Thuộc đối tượng quy định: Người bị hại đã được triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt không vì lý do bất khả kháng hoặc không do trở ngại khách quan mà sự vắng mặt đó gây trở ngại cho việc giải quyết vụ án.
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn quy định quản lý kho vật chứng
3. Trình tự và nguyên tắc tiến hành dẫn giải người bị hại
Hoạt động dẫn giải người bị hại do lực lượng hỗ trợ tư pháp thuộc Công an nhân dân chủ trì hoặc phối hợp thực hiện phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc về quyền con người, tính bảo mật và an toàn tuyệt đối.
- Chuẩn bị kế hoạch: Căn cứ vào quyết định dẫn giải, đơn vị chức năng lập kế hoạch chi tiết, chuẩn bị phương tiện, lực lượng và công cụ hỗ trợ cần thiết phù hợp với tính chất vụ án và mức độ hợp tác của người được dẫn giải.
- Tiến hành tiếp cận và thông báo: Khi thi hành, lực lượng làm nhiệm vụ phải xuất trình quyết định dẫn giải, thẻ ngành, thông báo rõ lý do và yêu cầu người bị hại chấp hành theo đúng nội dung trong quyết định.
- Bảo đảm an toàn: Suốt quá trình di lý từ nơi ở/nơi làm việc đến cơ quan tiến hành tố tụng, lực lượng công an chịu trách nhiệm bảo vệ sự an toàn về tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm cho người bị hại, đồng thời ngăn chặn các hành vi cản trở, trốn tránh.
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn cơ sở dữ liệu hoạt động hỗ trợ tư pháp
4. Trách nhiệm phối hợp và xử lý tình huống phát sinh
Trong quá trình thực thi nhiệm vụ theo Điều 5, 7 Thông tư số 53/2026/TT-BCA Quy định về hoạt động hỗ trợ tư pháp trong Công an nhân dân, lực lượng Công an nhân dân phối hợp chặt chẽ với Viện kiểm sát, Tòa án và chính quyền địa phương.
Nếu người bị hại có thái độ chống đối, cố tình trốn tránh hoặc có sự can thiệp trái pháp luật từ bên thứ ba, lực lượng làm nhiệm vụ có quyền áp dụng các biện pháp ngăn chặn hành chính hoặc công cụ hỗ trợ theo đúng quy định pháp luật để đưa người bị hại đến địa điểm yêu cầu một cách an toàn, đúng giờ giấc tố tụng.
Nếu quý độc giả còn bất kỳ vướng mắc nào liên quan đến thủ tục tố tụng hình sự hoặc các quy định mới tại Thông tư số 53/2026/TT-BCA Quy định về hoạt động hỗ trợ tư pháp trong Công an nhân dân, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được đội ngũ luật sư và chuyên gia pháp lý của chúng tôi tư vấn chuyên sâu, nhanh chóng và chính xác nhất.
Để lại một bình luận