Đánh giá tài chính và thương mại là bước quan trọng, quyết định trực tiếp đến hiệu quả kinh tế và khả năng khả thi của dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Việc đánh giá chính xác hồ sơ đề xuất tài chính – thương mại giúp nhà nước lựa chọn được nhà đầu tư tối ưu, đảm bảo cân đối lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người sử dụng dịch vụ giáo dục. Công ty Luật ACC xin phân tích chi tiết quy định, phương pháp và quy trình đánh giá tài chính, thương mại dự án PPP giáo dục qua bài viết dưới đây.
1. Cơ sở pháp lý về đánh giá tài chính, thương mại dự án PPP giáo dục
Hoạt động đánh giá tài chính, thương mại đối với dự án PPP giáo dục hiện nay được điều chỉnh bởi Thông tư 35/2026/TT-BGDĐT do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 21/04/2026, kết hợp cùng các quy định của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (Luật PPP) và Luật Đấu thầu.
- Bản chất của đánh giá tài chính, thương mại: Là việc thẩm định, so sánh các chỉ tiêu kinh tế – tài chính, giá dịch vụ, mức đóng góp của Nhà nước hoặc giá trị nộp ngân sách giữa các nhà đầu tư đã đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.
- Mục đích: Xác định nhà đầu tư đề xuất phương án tài chính có lợi nhất cho Nhà nước và cộng đồng, đảm bảo tính bền vững của dự án PPP giáo dục trong suốt thời gian thực hiện hợp đồng.
2. Các phương pháp đánh giá tài chính, thương mại dự án PPP
Tùy thuộc vào loại hợp đồng PPP (BOT, BTL, BLT…) và đặc điểm của từng dự án giáo dục, Hồ sơ mời thầu (HSMT) áp dụng một trong các phương pháp đánh giá tài chính, thương mại theo quy định:
- Phương pháp giá dịch vụ (áp dụng cho hợp đồng BOT): So sánh mức giá/phí dịch vụ giáo dục hoặc đào tạo do nhà đầu tư đề xuất thu từ người sử dụng. Nhà đầu tư có mức giá dịch vụ thấp nhất (hoặc điểm giá dịch vụ tốt nhất) và đáp ứng các điều kiện tài chính đi kèm sẽ được xếp hạng cao hơn.
- Phương pháp vốn hỗ trợ của Nhà nước / Giá trị thanh toán từ ngân sách (áp dụng cho hợp đồng BTL, BLT): So sánh mức tiền thuê dịch vụ giáo dục hoặc chi phí thanh toán mà nhà đầu tư đề nghị Nhà nước chi trả định kỳ. Nhà đầu tư đề xuất mức thanh toán từ ngân sách nhà nước thấp nhất sẽ được ưu tiên xếp hạng.
- Phương pháp giá trị nộp ngân sách nhà nước: Áp dụng đối với các dự án có sử dụng tài sản công, hạ tầng sẵn có mà nhà đầu tư phải nộp một khoản tiền cho Nhà nước. Nhà đầu tư đề xuất mức nộp ngân sách cao nhất sẽ đạt lợi thế.
- Phương pháp tổng hợp / Đánh giá dòng tiền (NPV): Đánh giá tổng thể dựa trên giá trị hiện tại ròng (NPV) của dòng tiền dự án, tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) và phương án thu hồi vốn của nhà đầu tư.
3. Nội dung đánh giá chi tiết Hồ sơ đề xuất tài chính – thương mại
Trong quá trình đánh giá Hồ sơ đề xuất tài chính – thương mại (HSĐXTC), Tổ chuyên gia tập trung kiểm tra các nội dung cốt lõi:
- Đánh giá tổng mức đầu tư và phương án huy động vốn:
- Kiểm tra tính hợp lý của tổng mức đầu tư dự toán, chi phí xây dựng, trang thiết bị dạy học và chi phí vận hành (O&M).
- Kiểm tra tính khả thi của cấu trúc nguồn vốn: tỷ lệ vốn chủ sở hữu cam kết và tiến độ giải ngân vốn vay từ ngân hàng/tổ chức tín dụng.
- Đánh giá các chỉ tiêu tài chính dự án:
- Kiểm tra mô hình tài chính, thời gian thu hồi vốn, khả năng trả nợ vay (DSCR) và tính bền vững của dòng tiền.
- Rà soát các giả định kinh tế vĩ mô (lãi suất, lạm phát, tỷ giá) và phương án điều chỉnh giá dịch vụ theo thời gian.
- Đánh giá các điều kiện thương mại và phân bổ rủi ro:
- Xem xét các đề xuất thương mại về bảo đảm thực hiện hợp đồng, bảo hiểm công trình, cơ chế chia sẻ tăng/giảm doanh thu theo quy định của Luật PPP.
- Đánh giá các cam kết thương mại phục vụ cộng đồng, chính sách miễn giảm học phí hoặc hỗ trợ đối tượng yếu thế (nếu có).
>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn quy định về điều chỉnh, bổ sung hợp đồng dự án PPP đã ký trước ngày Thông tư 35/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực tại đây.
4. Xử lý tình huống HSMT và lưu ý trong quá trình đánh giá tài chính
Việc đánh giá tài chính, thương mại cần đảm bảo tính minh bạch, chính xác và tuân thủ các quy định chuyển tiếp:
- Trường hợp HSMT đã phát hành trước ngày Thông tư 35/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực: Việc đánh giá HSĐXTC tiếp tục thực hiện theo đúng các phương pháp, tiêu chuẩn đã quy định trong HSMT đã phát hành trước đó.
- Hiệu chỉnh sai lệch và sửa lỗi đại số: Tổ chuyên gia phải thực hiện kiểm tra, sửa lỗi đại số và hiệu chỉnh các sai lệch trong HSĐXTC của nhà đầu tư theo quy tắc đấu thầu trước khi xếp hạng.
>>> Xem thêm bài viết: Cách xử lý HSMT đã phát hành trước ngày hiệu lực tại đây.
Công ty Luật ACC chuyên cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý toàn diện cho các dự án PPP giáo dục: xây dựng phương pháp đánh giá tài chính trong HSMT, hỗ trợ nhà đầu tư lập mô hình tài chính và HSĐXTC tối ưu, thẩm định phương án tài chính, tham gia đàm phán hợp đồng PPP và tư vấn giải quyết vướng mắc chuyển tiếp. Quý khách hàng vui lòng liên hệ Công ty Luật ACC để nhận được sự hỗ trợ chuyên sâu nhất!
Để lại một bình luận