Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.
Quyền sở hữu đối với đất thừa kế chung
Theo quy định tại Điều 188 Bộ luật Dân sự 2015, tài sản thừa kế chung được hình thành từ di sản của người đã mất, và các đồng thừa kế có quyền sở hữu chung theo phần hoặc theo tỷ lệ. Trong trường hợp đất đai, Luật Đất đai 2024 (Điều 188) quy định quyền sử dụng đất chung thuộc về các đồng thừa kế, và mọi hành vi sử dụng đất phải đảm bảo sự đồng ý của tất cả các bên liên quan. Việc một người tự ý xây dựng trên đất chung có thể bị coi là xâm phạm quyền của các đồng thừa kế khác, dẫn đến tranh chấp nếu không có sự thỏa thuận bằng văn bản.
Hậu quả pháp lý của việc tự ý xây dựng nhà kiên cố
Luật Xây dựng 2014 (Điều 89 và Điều 118) nghiêm cấm việc xây dựng công trình kiên cố trên đất mà không có giấy phép xây dựng hoặc không có sự đồng ý của các đồng sở hữu. Nếu xây dựng vi phạm, người thực hiện có thể bị xử phạt hành chính từ 40.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng theo Nghị định 16/2022/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung Nghị định 139/2017/NĐ-CP), đồng thời buộc tháo dỡ công trình nếu không được cơ quan nhà nước chấp thuận. Hơn nữa, theo Điều 219 Bộ luật Dân sự 2015, người xây dựng có thể yêu cầu bồi thường chi phí nếu công trình làm tăng giá trị tài sản chung, nhưng phải chứng minh bằng hóa đơn, chứng từ hợp pháp và không được tự ý chiếm dụng đất.
Việc trừ giá trị xây dựng khi chia tài sản thừa kế
Khi chia tài sản thừa kế, theo Điều 660 Bộ luật Dân sự 2015, các đồng thừa kế có quyền yêu cầu chia theo phần bằng nhau (nếu không có di chúc) hoặc theo tỷ lệ pháp luật quy định. Giá trị xây dựng nhà kiên cố có thể được trừ vào phần của người xây dựng nếu tòa án hoặc các bên thỏa thuận xác định rằng hành vi xây dựng là tự ý và gây thiệt hại cho quyền lợi chung, dựa trên nguyên tắc công bằng tại Điều 219 Bộ luật Dân sự 2015. Tuy nhiên, nếu công trình được chứng minh là cải tạo hợp lý và tăng giá trị đất (theo đánh giá của cơ quan định giá độc lập), người xây dựng có quyền yêu cầu các đồng thừa kế khác bồi thường một phần giá trị tương ứng, trừ trường hợp vi phạm nghiêm trọng Luật Xây dựng 2014 dẫn đến tháo dỡ. Trong thực tế, Tòa án nhân dân sẽ xem xét chứng cứ cụ thể để quyết định, ưu tiên thỏa thuận giữa các bên trước khi đưa ra phán quyết.
Quy trình chia tài sản thừa kế liên quan đến đất và công trình xây dựng
Bước 1: Khai nhận và đăng ký thừa kế
Các đồng thừa kế cần nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai hoặc UBND cấp xã để ghi nhận quyền sử dụng đất chung theo Điều 188 Luật Đất đai 2024. Hồ sơ bao gồm: – Giấy chứng tử của người để lại di sản; – Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế (giấy khai sinh, sổ hộ khẩu); – Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gốc. Quy trình này mất khoảng 30 ngày, giúp xác định rõ phần đất chung trước khi xử lý công trình xây dựng.
Bước 2: Thỏa thuận chia tài sản
Các bên họp mặt để thỏa thuận về việc chia đất và giá trị xây dựng, lập biên bản công chứng tại UBND xã hoặc văn phòng công chứng theo Điều 660 Bộ luật Dân sự 2015. Nếu có tranh chấp về giá trị xây dựng, cần thuê đơn vị định giá độc lập để đánh giá chi phí xây dựng và lợi ích tăng thêm cho đất. Thỏa thuận phải ghi rõ cách trừ hoặc bồi thường giá trị, tránh tranh chấp sau này.
Bước 3: Giải quyết tranh chấp nếu không thỏa thuận được
Nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (Điều 26). Tòa sẽ xem xét chứng cứ về vi phạm xây dựng (theo Luật Xây dựng 2014) và quyết định trừ giá trị vào phần của người xây nếu hành vi tự ý gây thiệt hại. Thời gian tố tụng khoảng 4-6 tháng, có thể kéo dài nếu cần giám định.
Giới thiệu về dịch vụ Tư vấn Luật Đất đai tại Công ty Luật ACC
ACC cung cấp dịch vụ tư vấn luật đất đai toàn diện, từ các thủ tục hành chính cơ bản đến xử lý tranh chấp phức tạp, đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho cá nhân và doanh nghiệp.
Giải pháp pháp lý đất đai toàn diện:
– Tư vấn pháp lý chuyên sâu: Hướng dẫn chi tiết các quy định về quyền sử dụng đất, chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, cấp sổ đỏ… giúp khách hàng thực hiện đúng luật và hạn chế rủi ro.
– Soạn thảo & kiểm tra hồ sơ: Hỗ trợ chuẩn bị hợp đồng, giấy tờ pháp lý liên quan đến đất đai chặt chẽ, đảm bảo tính pháp lý và tránh tranh chấp phát sinh.
– Đại diện làm việc với cơ quan Nhà nước: Thay mặt khách hàng xử lý thủ tục hành chính, giải quyết vướng mắc về cấp giấy chứng nhận, sang tên, tách thửa…
– Giải quyết tranh chấp đất đai: Tư vấn chiến lược, thu thập chứng cứ và đại diện tham gia đàm phán hoặc tố tụng nhằm bảo vệ quyền lợi tối đa.
– Tối ưu phương án pháp lý: Đưa ra giải pháp phù hợp giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và đảm bảo hiệu quả lâu dài trong sử dụng đất.
💎 Tại sao chọn Luật ACC?
– Am hiểu thực tiễn pháp lý địa phương, xử lý hồ sơ nhanh và chính xác.
– Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, theo sát từng vụ việc.
– Chi phí rõ ràng, tối ưu theo từng nhu cầu cụ thể.
Việc tuân thủ các quy định pháp luật giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tất cả các đồng thừa kế, tránh tranh chấp kéo dài và đảm bảo tài sản được chia công bằng. Đồng thời, nó ngăn ngừa các rủi ro pháp lý như phạt hành chính hoặc buộc tháo dỡ công trình. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.
Để lại một bình luận