Dấu hiệu công trình xuống cấp do vật liệu kém chất lượng

Sự bền vững và tuổi thọ của một ngôi nhà phụ thuộc hoàn toàn vào chất lượng vật tư đầu vào như bêtông, cốt thép, gạch và xi măng. Khi nhà thầu thi công sử dụng nguồn vật liệu không đạt chuẩn, cắt xén định mức hoặc tráo đổi hàng giả, công trình sẽ nhanh chóng bộc lộ những khuyết tật kỹ thuật nghiêm trọng. Việc nhận biết sớm các biểu hiện hư hỏng cấu trúc giúp chủ nhà kịp thời can thiệp, ngăn chặn nguy cơ mất an toàn và có cơ sở pháp lý vững chắc để quy trách nhiệm cho đơn vị thầu. Đồng hành cùng người dân trong việc kiểm soát chất lượng tổ ấm, Công ty Luật ACC xin phân tích các dấu hiệu cốt lõi dưới đây.

1. Trách nhiệm pháp lý về chất lượng vật tư theo Luật Xây dựng số 135/2025/QH15

Nội dung quản lý nguồn gốc và chất lượng cấu kiện đưa vào công trường là nghĩa vụ bắt buộc, được pháp luật quy định chặt chẽ nhằm bảo vệ sự an toàn lâu dài cho người sử dụng.

Theo quy định tại Điều 8, Điều 50 và Điều 61 của Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, vật liệu sử dụng cho công trình phải theo đúng thiết kế xây dựng, chỉ dẫn kỹ thuật và bảo đảm chất lượng theo pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật. Nhà thầu thi công xây dựng phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước chủ đầu tư và trước pháp luật về chất lượng thi công, bao gồm cả nguồn gốc của vật tư do mình hoặc nhà thầu phụ cung cấp. Khi xuất hiện các dấu hiệu xuống cấp do lỗi nguyên vật liệu, chủ nhà có quyền kích hoạt các điều khoản phạt vi phạm và buộc bên thi công phải gánh chịu toàn bộ chi phí đền bù tổn thất.

2. Các biểu hiện hư hỏng kết cấu bêtông và khung xương chịu lực

Hệ khung xương bêtông cốt thép là bộ phận gánh chịu toàn bộ tải trọng của ngôi nhà. Khi bêtông bị trộn sai tỷ lệ cấp phối hoặc sắt thép bị han rỉ, kết cấu chịu lực sẽ xuất hiện những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm:

• Hiện tượng bê tông bị bong tróc và lộ lõi sắt thép: Bề mặt dầm, sàn hoặc cột nhà có dấu hiệu nứt xé, rơi rụng từng mảng vữa để lộ ra các thanh cốt thép bên trong. Nguyên nhân trực tiếp thường do sử dụng cát chứa nhiều tạp chất bùn đất hoặc xi măng giả, khiến độ kết dính bị suy giảm nghiêm trọng.
• Thép cấu kiện bị hoen rỉ và nở phồng từ bên trong: Các thanh thép chịu lực bị rỉ sét do tiếp xúc với độ ẩm, tạo ra áp lực nở bên trong khối bê tông làm nứt toác các hộp cột. Sự cố này chứng tỏ nhà thầu đã sử dụng thép tái chế không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc không có lớp bê tông bảo vệ đủ dày.
• Vết nứt xé xuất hiện tại các điểm nối dầm và đầu cột: Những đường nứt lớn, chạy dọc hoặc chéo một góc 45 độ tại các vị trí liên kết chịu tải trọng cao. Đây là dấu hiệu cho thấy bê tông không đạt mác chịu lực (cường độ nén quá thấp), đe dọa trực tiếp đến độ ổn định của toàn bộ ngôi nhà.

>>> Xem thêm bài viết: Cách xử lý khẩn cấp khi bị đình chỉ thi công tại đây.

3. Các dấu hiệu xuống cấp mảng tường xây và hệ thống bao che

Lớp vỏ bọc bên ngoài của ngôi nhà là nơi tiếp xúc trực tiếp với các biến động thời tiết, nếu gạch và vữa trát bị bòn rút chất lượng, các hư hại sẽ lộ diện rất nhanh chóng:

• Tường bị rạn nứt chân chim và thấm dột trên diện rộng: Sau vài trận mưa, mảng tường xuất hiện các đường nứt chằng chịt, nước mưa ngấm ngược vào trong làm bong tróc toàn bộ lớp sơn nước. Hiện tượng này phát sinh do vữa trát thiếu hàm lượng xi măng hoặc sử dụng cát mịn nhiễm mặn.
• Gạch xây bị mủn thối và xuất hiện vết muối hóa: Bề mặt tường gạch thô bị sần sùi, xuất hiện lớp bột trắng như muối bám vào và dễ dàng dùng tay cạo ra. Dấu hiệu này chứng tỏ gạch nung không đạt độ chín kỹ thuật, chứa nhiều tạp chất đất sét tạp hoặc nguồn nước trộn vữa bị nhiễm phèn trầm trọng.
• Nền nhà bị phồng rộp và vỡ nứt gạch ốp lát: Các viên gạch nền bị đẩy nhô lên khỏi mặt sàn, phát ra tiếng bộp rỗng khi gõ xuống. Sai phạm này xuất phát từ việc sử dụng keo dán gạch kém chất lượng hoặc lớp hồ dầu xi măng quá mỏng, không đủ độ bám dính khi có sự co ngót nhiệt độ.

>>> Xem thêm bài viết: Thủ tục yêu cầu nhà thầu bồi thường hợp đồng tại đây.

4. Vai trò của chứng thư giám định kỹ thuật trong việc phân định lỗi

Khi công trình bộc lộ các dấu hiệu hư hỏng, việc tranh chấp giữa chủ nhà và nhà thầu thường diễn ra rất gay gắt do bên thi công luôn tìm cách đùn đẩy trách nhiệm cho các yếu tố khách quan:

• Lấy mẫu lõi khoan bê tông để nén thử nghiệm: Cơ quan chuyên môn độc lập sẽ tiến hành khoan rút lõi bê tông trực tiếp tại các vị trí dầm, cột bị nghi ngờ để đưa vào máy nén thủy lực, xác định chính xác cường độ chịu lực thực tế so với hồ sơ thiết kế.
• Phân tích thành phần hóa học của thép và cốt liệu: Thực hiện kiểm tra độ chịu kéo của thanh thép và phân tích tỷ lệ tạp chất trong cát, đá để đưa ra chứng thư kết luận khách quan. Văn bản giám định này là chứng cứ thép buộc nhà thầu không thể chối cãi và phải chịu toàn bộ trách nhiệm đền bù thiệt hại.

Các dấu hiệu công trình xuống cấp do vật liệu kém chất lượng là hồi chuông cảnh báo nguy hiểm mà gia chủ tuyệt đối không được chủ quan bỏ qua. Việc phát hiện sớm các vết nứt bê tông, rỉ sét cốt thép hay mủn tường gạch sẽ giúp bạn có biện pháp ngăn chặn kịp thời các rủi ro sập đổ tài sản, đồng thời thiết lập hồ sơ chứng cứ chặt chẽ để buộc nhà thầu phải bồi thường thiệt hại hợp đồng theo đúng quy định.

Là một đơn vị pháp lý uy tín, chuyên nghiệp, đáng tin cậy và giàu kinh nghiệm, Công ty Luật ACC luôn sẵn sàng sát cánh để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho ngôi nhà của bạn.