Em bị một người đe dọa sẽ đăng hình riêng tư lên mạng nếu không chuyển tiền, vậy hành vi này xử lý theo tội cưỡng đoạt tài sản hay tội khác?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Phân tích hành vi vi phạm

Hành vi đe dọa công khai hình ảnh riêng tư (như ảnh cá nhân nhạy cảm) để buộc nạn nhân chuyển tiền nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản được xem là hành vi có tính chất uy hiếp, xâm phạm đến danh dự, nhân phẩm và quyền sở hữu tài sản của người bị hại. Theo quy định pháp luật hình sự Việt Nam, hành vi này không chỉ dừng ở mức vi phạm dân sự mà có thể cấu thành tội phạm hình sự nếu đáp ứng các yếu tố cấu thành tội phạm, cụ thể là hành vi đe dọa nhằm trục lợi bất chính.

Tội danh áp dụng chính: Tội cưỡng đoạt tài sản

Hành vi trên phù hợp nhất với quy định tại Điều 170 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 về tội Cưỡng đoạt tài sản. Cụ thể, người thực hiện hành vi đe dọa sẽ dùng hành vi làm nhục danh dự, nhân phẩm (như đăng hình riêng tư lên mạng) để uy hiếp tinh thần nạn nhân, nhằm đòi hỏi tài sản (tiền bạc), sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

• Mức hình phạt cơ bản: Phạt tù từ 01 năm đến 05 năm nếu hành vi gây thiệt hại từ 50.000.000 đồng trở lên hoặc có tổ chức.
• Mức hình phạt tăng nặng: Có thể lên đến 20 năm tù nếu sử dụng vũ lực, gây hậu quả nghiêm trọng hoặc tái phạm.

Để xác định chính xác, cơ quan điều tra sẽ xem xét yếu tố chủ đích chiếm đoạt (như số tiền đòi hỏi) và mức độ đe dọa thực tế (ví dụ: đã gửi hình ảnh chứng minh hoặc công khai một phần).

Các tội danh khác có thể áp dụng

Tùy theo tính chất hình ảnh riêng tư và hậu quả, hành vi có thể bị xử lý đồng thời hoặc thay thế theo các quy định khác của Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017:

• Điều 155 (Tội làm nhục người khác): Nếu hành vi đe dọa dẫn đến việc công khai hình ảnh gây tổn hại nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm, có thể bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng, hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 05 năm.
• Điều 159 (Tội xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín hoặc hình thức trao đổi thông tin riêng tư của người khác): Áp dụng nếu hình ảnh được lấy từ nguồn riêng tư (như tin nhắn, ảnh lưu trữ cá nhân) mà không có sự đồng ý, với mức phạt tù từ 03 tháng đến 03 năm, tăng nặng nếu gây hậu quả nghiêm trọng.
• Điều 288 (Tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông): Nếu đe dọa đăng lên mạng xã hội hoặc nền tảng trực tuyến, có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

Các tội danh này có thể được kết hợp nếu hành vi đa dạng, nhưng tội Cưỡng đoạt tài sản thường là tội danh chính do có yếu tố đòi hỏi tài sản trực tiếp.

Nạn nhân nên thu thập chứng cứ như tin nhắn đe dọa, hình ảnh liên quan, lịch sử giao dịch (nếu đã chuyển tiền) để làm cơ sở tố giác. Việc báo ngay cho cơ quan công an địa phương (qua đường dây nóng 113 hoặc đến trụ sở) là cần thiết để ngăn chặn hành vi và bảo vệ quyền lợi. Theo Điều 147 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, cơ quan điều tra sẽ tiếp nhận và khởi tố nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm, giúp nạn nhân được bồi thường thiệt hại (nếu có).

Việc nhận diện và xử lý kịp thời các hành vi đe dọa như vậy giúp bảo vệ quyền riêng tư, tài sản và danh dự cá nhân, đồng thời góp phần ngăn chặn tội phạm mạng ngày càng phổ biến. Tuân thủ pháp luật không chỉ giảm thiểu rủi ro mà còn hỗ trợ xây dựng môi trường an toàn hơn. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.