Gia đình tôi có con bị bạn học đe dọa, tống tiền trong thời gian dài nhưng cháu sợ không dám nói, đến khi phát hiện thì sự việc đã kéo dài nhiều tháng, nhà trường chỉ nhắc nhở chung chung, vậy hành vi này có thể xử lý theo hướng hình sự không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Hành vi đe dọa và tống tiền có cấu thành tội phạm hình sự không?

Hành vi đe dọa và tống tiền nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác có thể cấu thành tội cưỡng đoạt tài sản theo quy định tại Điều 170 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Cụ thể, tội này được xác định khi người thực hiện dùng lời đe dọa, uy hiếp tinh thần để buộc nạn nhân giao nộp tài sản. Hành vi dùng đe dọa, uy hiếp tinh thần nhằm chiếm đoạt tài sản có thể bị xem xét xử lý về tội cưỡng đoạt tài sản theo Điều 170 Bộ luật Hình sự 2015 nếu đủ yếu tố cấu thành.

Việc hành vi kéo dài có thể là yếu tố để cơ quan điều tra xem xét mức độ nguy hiểm và tính chất vi phạm. Nhà trường chỉ nhắc nhở chung chung không đủ để giải quyết, vì đây là hành vi vi phạm pháp luật hình sự, cần cơ quan có thẩm quyền can thiệp để bảo vệ quyền lợi của trẻ em.

Điều kiện xử lý hình sự đối với người thực hiện (bạn học)

Để xử lý hình sự, người thực hiện phải đủ độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo Điều 12 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Cụ thể:

Xem thêm: Ông Mai Văn A (là con của bà Đoàn Thị C) đã mất trước thời điểm bà C lập di chúc và không có tên trong di chúc. Trường hợp này, ông Mai Văn A có được hưởng di sản hay không? Nếu không, thì con của ông Mai Văn A có được hưởng phần di sản mà ông A đáng lẽ được hưởng theo quy định pháp luật về thừa kế thế vị không? Trường hợp này pháp luật hiện hành quy định cụ thể như thế nào?

• Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự đối với một số tội danh nhất định theo Điều 12 Bộ luật Hình sự 2015, trong đó có tội cưỡng đoạt tài sản nếu đủ yếu tố cấu thành.
• Người từ đủ 16 tuổi trở lên chịu trách nhiệm hình sự đầy đủ về tội này.

Nếu người thực hiện là trẻ em dưới 14 tuổi, sẽ không bị xử lý hình sự mà áp dụng biện pháp giáo dục theo Luật Trẻ em 2016, như cảnh cáo hoặc đưa vào trường giáo dưỡng. Việc kéo dài thời gian và nạn nhân sợ hãi không dám nói càng chứng tỏ hành vi có tính chất cưỡng ép, tăng mức độ nghiêm trọng. Người phạm tội có thể bị xử lý theo các khung hình phạt khác nhau tại Điều 170 Bộ luật Hình sự 2015 tùy mức độ vi phạm và giá trị tài sản chiếm đoạt.

Quy trình tố giác và xử lý vụ việc

Để xử lý theo hướng hình sự, Anh/Chị cần thực hiện tố giác tội phạm đến cơ quan công an theo quy định tại Điều 145 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Quy trình được thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Thu thập chứng cứ ban đầu

Thu thập các bằng chứng liên quan như tin nhắn, ghi âm đe dọa, nhật ký sự việc, lời khai của nạn nhân và nhân chứng (bạn bè, giáo viên). Nếu có chuyển tiền, lưu giữ sao kê ngân hàng hoặc biên nhận. Bước này giúp củng cố hồ sơ, tránh tình trạng thiếu chứng cứ dẫn đến khó xử lý, đặc biệt khi sự việc đã kéo dài.

Bước 2: Tố giác đến cơ quan công an

Xem thêm: Anh trai mình bị hôm qua lúc hai giờ chiều bị một người không thù không oán đến nhà gõ cửa vừa mở cửa ra hắn đã đạp anh mình ngã xuống đất và bắt đầu hành hung sau khi đã nhiều lần tác động vào vùng đầu thì hắn ta chạy ra xe lấy hung khí và định chạy vào nhưng anh tôi la lên nên dân làng tới và hắn còn đe dọa ra đường gặp sẽ đánh tiếp trong quá trình đó đã có camera nhà anh tôi ghi lại và bà con xung quanh làm chứng anh tôi chỉ chịu trận và không hề phản kháng.

Nộp đơn tố giác tại Công an xã/phường nơi xảy ra sự việc hoặc Công an quận/huyện. Đơn cần nêu rõ hành vi, thời gian, hậu quả và yêu cầu khởi tố. Cơ quan công an sẽ tiến hành xác minh theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, thời gian tùy thuộc tính chất vụ việc và có thể được gia hạn theo luật định. Nếu liên quan trẻ em, phối hợp với Sở Lao động – Thương binh và Xã hội để hỗ trợ tâm lý nạn nhân theo Luật Trẻ em 2016.

Bước 3: Theo dõi và hỗ trợ điều tra

Cung cấp thêm thông tin nếu cơ quan điều tra yêu cầu. Nếu nhà trường không hợp tác, Anh/Chị có quyền khiếu nại theo Luật Khiếu nại 2011. Trong quá trình điều tra, có thể đề nghị cơ quan tiến hành tố tụng áp dụng các biện pháp bảo vệ nạn nhân theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Nếu vụ việc đủ yếu tố cấu thành tội phạm, Viện kiểm sát sẽ truy tố và Tòa án xét xử.

Việc xử lý kịp thời hành vi này không chỉ bảo vệ con Anh/Chị mà còn ngăn chặn các vụ việc tương tự, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn theo Luật Giáo dục 2019. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.