Dựa trên dự thảo Luật Thuế TNCN (sửa đổi) mà Bộ Tài chính đã gửi Bộ Tư pháp thẩm định vào đầu tháng 9/2025, đề xuất này nhằm hoàn thiện hệ thống thuế, mở rộng cơ sở thuế, đơn giản hóa thủ tục và phù hợp với thông lệ quốc tế. Dự thảo tập trung vào việc điều chỉnh ngưỡng thu nhập chịu thuế (tăng từ 10 triệu đồng lên 20 triệu đồng cho một số khoản), bổ sung các loại thu nhập mới từ kinh tế số và tài sản hiện đại, đồng thời sửa đổi phương pháp tính thuế cho cá nhân kinh doanh. Mục tiêu là tăng tính minh bạch, giảm gánh nặng cho người thu nhập thấp và chống trốn tránh thuế. Dự thảo dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến vào tháng 10/2025 và thông qua vào tháng 5/2026, có hiệu lực từ năm 2026 (một số quy định có thể áp dụng sớm hơn nếu được phê duyệt).
Dưới đây là phân tích chi tiết các nội dung chính của đề xuất, dựa trên văn bản dự thảo mới nhất.
1. Tăng ngưỡng khởi điểm thu nhập chịu thuế lên 20 triệu đồng
Hiện hành, theo Luật Thuế TNCN 2007 (sửa đổi 2012, 2014), cá nhân phải nộp thuế 10% trên phần thu nhập vượt quá 10 triệu đồng/lần đối với các khoản như trúng thưởng, bản quyền, nhượng quyền thương mại, thừa kế/quà tặng (trừ trường hợp miễn thuế giữa thân nhân trực hệ). Bộ Tài chính đề xuất nâng ngưỡng này lên 20 triệu đồng/lần để đồng bộ với mức giảm trừ gia cảnh (hiện 11 triệu đồng/tháng cho bản thân + 4,4 triệu đồng/tháng/người phụ thuộc) và ngưỡng doanh thu kinh doanh cá nhân (sẽ tăng lên 200 triệu đồng/năm từ 2026). Lý do: Giảm số lượng người nộp thuế nhỏ lẻ, phù hợp với lạm phát và thu nhập bình quân đầu người (khoảng 4,96 triệu đồng/tháng theo khảo sát 2023).
- Các khoản áp dụng ngưỡng mới:
- Trúng thưởng, thừa kế/quà tặng: Thuế 10% trên phần vượt 20 triệu đồng.
- Bản quyền, nhượng quyền thương mại: Giảm thuế suất xuống 5% trên phần vượt 20 triệu đồng.
- Thu nhập khác (do Chính phủ quy định): 5% trên phần vượt 20 triệu đồng.
- Ví dụ tính toán (nếu áp dụng):
Loại thu nhập Giá trị thu nhập Phần chịu thuế (vượt 20 triệu) Thuế suất Số thuế phải nộp Trúng thưởng 50 triệu đồng 30 triệu đồng 10% 3 triệu đồng Bản quyền 30 triệu đồng 10 triệu đồng 5% 0.5 triệu đồng Thừa kế (không miễn) 15 triệu đồng 0 (dưới ngưỡng) – 0 đồng - Lợi ích: Giảm gánh nặng thuế cho người dân, ước tính giảm thu ngân sách khoảng 10-15% từ các khoản nhỏ, nhưng tăng hiệu quả quản lý nhờ tập trung vào thu nhập lớn.
2. Bổ sung loại thu nhập mới chịu thuế
Dự thảo mở rộng cơ sở thuế để bao quát các hoạt động kinh tế số và tài sản mới nổi, nhằm chống thất thu từ thương mại điện tử và tài sản ảo. Các khoản mới được bổ sung vào diện chịu thuế bao gồm:
- Thu nhập từ kinh doanh cá nhân cư trú:
- Bổ sung phương pháp tính thuế mới cho cá nhân có doanh thu trên mức Chính phủ quy định (dự kiến 3-50 tỷ đồng/năm): Thuế = (Doanh thu – Chi phí) × 17% (tương đương thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Luật Thuế TNDN 2025).
- Dưới ngưỡng: Giữ nguyên tính theo tỷ lệ trên doanh thu (0.5-5% tùy ngành).
- Mở rộng: Thu nhập từ đại lý, môi giới, hợp tác kinh doanh với tổ chức; kinh doanh thương mại điện tử và nền tảng số (sàn TMĐT khấu trừ và nộp thay từ 1/7/2025 theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP).
- Thu nhập từ tài sản số và các loại khác:
- Chuyển nhượng tên miền “.vn”.
- Chuyển nhượng chứng chỉ giảm phát thải, tín chỉ carbon.
- Chuyển nhượng biển số xe ô tô trúng đấu giá.
- Chuyển nhượng tài sản số (crypto, NFT, v.v.): 5% trên phần vượt 20 triệu đồng; nếu giao dịch thường xuyên trên sàn minh bạch, áp 0.1% trên giá trị chuyển nhượng từng lần.
- Quyền sử dụng/sở hữu/chuyển nhượng tài sản khác (do Chính phủ quy định).
- Thuế suất áp dụng: 5% trên phần vượt 20 triệu đồng (trừ tài sản số thường xuyên: 0.1%). Điều này phù hợp với thông lệ quốc tế (như Thái Lan, Hàn Quốc đánh thuế thừa kế và tài sản số).
- Trách nhiệm kê khai: Tổ chức trả thu nhập (như sàn TMĐT) khấu trừ tại nguồn; cá nhân tự khai nếu không. Sử dụng eTax để kê khai điện tử.
3. Các bổ sung và sửa đổi khác trong dự thảo
Giảm số bậc thuế lũy tiến cho thu nhập từ tiền lương, tiền công: Từ 7 bậc (5-35%) xuống 5 bậc để đơn giản hóa. Đề xuất 2 phương án:
- Phương án 1: Bậc 1 (0-10 triệu: 5%), Bậc 2 (10-30 triệu: 15%), Bậc 3 (30-60 triệu: 20%), Bậc 4 (60-100 triệu: 25%), Bậc 5 (trên 100 triệu: 35%). Giảm thuế cho hầu hết người nộp (ví dụ: thu nhập 30 triệu/tháng giảm 850.000 đồng).
- Phương án 2: Tương tự nhưng giãn cách bậc cao hơn, lợi hơn cho thu nhập trên 50 triệu/tháng.
- Mục tiêu: Giảm thuế cho người thu nhập trung bình, tăng điều tiết người giàu.
Miễn/giảm thuế mới: Nghiên cứu miễn thuế cho nhân lực công nghệ cao, tăng trưởng xanh; bổ sung giảm trừ cho chi phí học tập, y tế, nhà ở (nếu có hóa đơn).
Ngưỡng kinh doanh cá nhân: Từ 1/1/2026, chỉ doanh thu trên 200 triệu đồng/năm mới chịu thuế TNCN (tăng từ 100 triệu, theo Luật Thuế GTGT 2024).
Tác động: Tăng thu ngân sách từ kinh tế số (ước tính 5-10% tổng thu TNCN), nhưng giảm cho người thu nhập thấp. Bộ Tài chính ước tính giảm thu NSNN khoảng 20-30 nghìn tỷ đồng/năm từ các điều chỉnh giảm thuế.
4. Lưu ý và khuyến nghị
- Trạng thái: Đây là đề xuất, chưa chính thức. Các quy định hiện hành (ngưỡng 10 triệu) vẫn áp dụng đến khi luật mới có hiệu lực.
- Phạt vi phạm: Giữ nguyên 0.03%/ngày chậm nộp + phạt hành chính 20-100% nếu trốn thuế.
- Tư vấn: Cá nhân/hộ kinh doanh nên theo dõi cập nhật trên etax.gov.vn hoặc liên hệ Chi cục Thuế. Nếu kinh doanh TMĐT, chuẩn bị dữ liệu cho sàn khấu trừ thuế từ 1/7/2025.
- Lý do sửa đổi: Luật hiện hành (2007) lạc hậu, chưa bao quát kinh tế số; cần đồng bộ với Luật Thuế TNDN 2025 và cam kết quốc tế (BEPS).
Để lại một bình luận