Em thấy nhiều người nhận làm dịch vụ vay tiền online, họ chỉ cần CMND và số điện thoại rồi chuyển tiền rất nhanh. Cho em hỏi dịch vụ đó có hợp pháp không, và nếu vay thì có bị ràng buộc gì nguy hiểm không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Tính hợp pháp của dịch vụ vay tiền online chỉ cần CMND và số điện thoại

Dịch vụ vay tiền online chỉ yêu cầu CMND (căn cước công dân) và số điện thoại để chuyển tiền nhanh chóng thường không hợp pháp nếu được cung cấp bởi các cá nhân, nhóm người hoặc tổ chức không phải là tổ chức tín dụng được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cấp phép. Theo quy định tại Thông tư 06/2023/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư 39/2016/TT-NHNN về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng, chỉ các tổ chức tín dụng hợp pháp mới được phép thực hiện cho vay bằng phương thức điện tử. Những tổ chức này phải áp dụng giải pháp công nghệ để nhận biết và xác minh thông tin khách hàng một cách đầy đủ, đảm bảo tính chính xác và chịu trách nhiệm về rủi ro phát sinh. Việc chỉ dựa vào CMND và số điện thoại thường không đáp ứng yêu cầu xác minh này, đặc biệt nếu khoản vay vượt quá 100 triệu đồng Việt Nam đối với cá nhân vay vốn phục vụ nhu cầu đời sống. Các dịch vụ "vay nhanh" từ nguồn không chính thức có thể bị coi là hoạt động tín dụng đen, vi phạm Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 468 về hợp đồng vay tài sản) và Luật Các tổ chức tín dụng 2010 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), dẫn đến hậu quả pháp lý như bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) nếu liên quan đến cho vay nặng lãi (lãi suất vượt 20%/năm).

Ràng buộc và rủi ro nguy hiểm khi vay từ các dịch vụ này

Khi vay từ các dịch vụ không chính thức, người vay có thể gặp nhiều ràng buộc nguy hiểm, chủ yếu xuất phát từ hợp đồng không minh bạch và thiếu cơ sở pháp lý. Đầu tiên, lãi suất thường bị đẩy cao vượt mức cho phép (theo Bộ luật Dân sự 2015, lãi suất không được vượt 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác), dẫn đến nợ gốc nhanh chóng bị "nuốt chửng" bởi lãi phạt, có thể lên đến hàng trăm phần trăm. Thứ hai, thông tin cá nhân như CMND và số điện thoại có thể bị lạm dụng để quấy rối, đòi nợ hung bạo hoặc bán cho bên thứ ba, vi phạm Luật An ninh mạng 2018 và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2023. Theo Thông tư 06/2023/TT-NHNN, khách hàng phải cung cấp đầy đủ tài liệu chứng minh điều kiện vay vốn (như giấy tờ chứng minh thu nhập, mục đích sử dụng vốn) và các dữ liệu khác theo hướng dẫn của tổ chức tín dụng; nếu không, hợp đồng có thể bị vô hiệu, khiến người vay mất quyền khiếu nại. Các rủi ro khác bao gồm bị ràng buộc bởi các điều khoản "ẩn" như thế chấp tài sản không rõ ràng hoặc phạt chậm trả từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng tùy mức độ, dẫn đến mất khả năng chi trả và ảnh hưởng đến tín dụng cá nhân lâu dài. Để an toàn, chỉ nên vay từ các ứng dụng hoặc nền tảng của ngân hàng, fintech được cấp phép, nơi quy trình xác minh được thực hiện qua các bước như đăng ký tài khoản điện tử, cung cấp thông tin tài chính và xác thực sinh trắc học.

Việc tuân thủ các quy định pháp luật về vay vốn giúp bảo vệ quyền lợi người vay, tránh rủi ro tài chính và pháp lý không đáng có, đồng thời đảm bảo hợp đồng được công nhận hiệu lực. Đồng thời, người vay có thể tiếp cận lãi suất hợp lý và hỗ trợ từ cơ quan nhà nước khi cần. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.