Các luật sư cho em hỏi, gia đình ông A có nợ tiền em trên hai trăm triệu, mà họ cứ hứa khi nào bán được đất họ sẽ trả đủ, không hứa cụ thể chính xác là khi nào bán được, và hiện tại em đang bệnh phải cần đến hai trăm triệu đóng viện phí để phẫu thuật, em đi qua nhà ông A mỗi ngày và năn nỉ ông ấy trả tiền để em đi chữa bệnh, như vậy em có bị phạm luật không ạ, em qua không gây rối hay hăm dọa mà chỉ là năn nỉ ông A trả nợ thôi, mong anh chị tư vấn giúp em.

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Quyền đòi nợ theo pháp luật dân sự

Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, bên nợ có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ trả nợ đúng thời hạn đã thỏa thuận. Nếu các bên chỉ thỏa thuận ‘khi bán được đất sẽ trả’ mà không xác định thời gian cụ thể, thì cần xem xét đây là nghĩa vụ có điều kiện hoặc hợp đồng vay không kỳ hạn.

Trong trường hợp không chứng minh được điều kiện bắt buộc phải bán được đất mới phát sinh nghĩa vụ trả nợ, bên cho vay vẫn có quyền yêu cầu thanh toán trong thời gian hợp lý theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.

Việc Anh/Chị đến nhà ông A để năn nỉ trả nợ, miễn là không gây rối, đe dọa hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự công cộng, không bị coi là vi phạm pháp luật dân sự. Nếu việc đến đòi nợ diễn ra liên tục với tần suất cao, gây ảnh hưởng đến sinh hoạt, trật tự hoặc có hành vi xúc phạm, đe dọa, bên đòi nợ có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị xem xét trách nhiệm hình sự tùy mức độ.

Rủi ro vi phạm pháp luật hình sự hoặc hành chính

Xem thêm: Mọi người ơi, em hỏi một chút. Em ở Việt Nam, và có nhận một khoản khoảng ba trăm–năm trăm triệu mỗi cuối tháng qua số tài khoản cá nhân. Người gửi là người Việt và đang làm việc tại Đức, không có quan hệ thân thích và người này gửi tiền qua số tài khoản của Việt Nam cho em. Đối với khoản tiền ba trăm–năm trăm triệu này, em có gửi đi ba trăm–năm trăm tài khoản khác, đều là ở Việt Nam và mỗi tài khoản nhận được một–hai triệu đồng tùy tài khoản. Mục đích của tiền này là tiền sạch, em có đầy đủ chứng cứ ở đây và em đã làm việc này đã hơn một năm. Nhưng dạo gần đây các bác các chú ở thuế và công an làm căng vụ lừa đảo và đánh bạc online thì em có nên đi khai báo sớm không ạ? Tại vì hơn một năm thì số tài khoản cá nhân của em chi-thu hơn bốn–năm tỷ rồi. Em đang lo quá.

Theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), hành vi đòi nợ không được pháp luật bảo hộ nếu chuyển thành đe dọa, cưỡng đoạt tài sản (Điều 170) hoặc gây rối trật tự công cộng (Điều 318), với mức phạt tù từ 6 tháng đến 7 năm tùy mức độ nghiêm trọng. Trong trường hợp của Anh/Chị, nếu chỉ năn nỉ mà không có hành vi bạo lực hoặc đe dọa, hành vi này chưa cấu thành tội phạm hình sự.

Nếu việc đòi nợ có hành vi gây mất trật tự, xúc phạm, đe dọa hoặc làm ảnh hưởng đến an ninh, trật tự khu dân cư, người đòi nợ có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP, tùy tính chất và mức độ hành vi cụ thể. Để tránh rủi ro, Anh/Chị nên hạn chế số lần tiếp cận trực tiếp và ưu tiên các biện pháp pháp lý chính thức.

Để đòi nợ hiệu quả và tránh rủi ro pháp lý, Anh/Chị nên chuyển sang thủ tục dân sự thay vì tiếp cận trực tiếp hàng ngày. Quy trình khởi kiện đòi nợ tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện được quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, bao gồm các bước sau:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện

Thu thập chứng cứ chứng minh khoản nợ, như hợp đồng vay, giấy nhận nợ, biên lai chuyển tiền hoặc chứng cứ giao dịch (ví dụ: tin nhắn hứa trả nợ). Hồ sơ cần bao gồm:

• Đơn khởi kiện (theo mẫu tại Tòa án).
• Chứng cứ về khoản nợ và thời hạn.
• Giấy tờ chứng minh nhu cầu khẩn cấp (giấy xác nhận bệnh viện về viện phí phẫu thuật).
• CMND/CCCD và giấy tờ cá nhân của nguyên đơn.

Thời gian chuẩn bị thường 7-15 ngày, đảm bảo hồ sơ đầy đủ để tránh bị trả lại.

Bước 2: Nộp đơn tại Tòa án

Xem thêm: Anh chị cho em hỏi trường hợp em cần mở phòng khám tư nhân tại nhà, nhưng không có giấy quyền sử dụng đất và sở hữu nhà, chỉ có giấy bán đất viết tay cách đây ba mươi năm thì em phải giải quyết như thế nào để hồ sơ hợp lệ ạ.

Nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi ông A cư trú. Đối với tranh chấp 200 triệu đồng, án phí dân sự sơ thẩm theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 là 10 triệu đồng; tiền tạm ứng án phí thông thường là 5 triệu đồng. Tòa án sẽ thụ lý trong 5 ngày làm việc và hòa giải trước khi xét xử.

Bước 3: Tham gia tố tụng và thi hành án

Tham gia phiên hòa giải (thường trong 1-2 tháng) để yêu cầu trả nợ ngay. Nếu không hòa giải được, Tòa án xét xử sơ thẩm trong 4 tháng. Sau bản án có hiệu lực, Anh/Chị có thể yêu cầu thi hành án dân sự theo Luật Thi hành án dân sự 2008 (sửa đổi 2014), buộc ông A phải trả nợ, bao gồm cả lãi chậm trả. Lãi chậm trả được xác định theo thỏa thuận của các bên; nếu không có thỏa thuận thì áp dụng theo quy định tại Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015.

Việc tuân thủ quy trình pháp lý giúp bảo vệ quyền lợi của Anh/Chị, tránh tranh chấp kéo dài và đảm bảo thu hồi nợ một cách hợp pháp, đặc biệt trong tình huống khẩn cấp y tế. Đồng thời, giảm thiểu rủi ro bị khiếu nại ngược từ bên nợ. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.