Nghị định 175/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 15/05/2026 và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động tài chính vi mô không vì mục tiêu lợi nhuận. Văn bản này quy định toàn diện về việc thành lập, tổ chức, quản lý và vận hành các chương trình, dự án tài chính vi mô do các tổ chức chính trị – xã hội và tổ chức phi chính phủ thực hiện.
Trong quá trình đồng hành và hỗ trợ pháp lý cho nhiều tổ chức, doanh nghiệp, Công ty Luật ACC nhận thấy rằng việc xác định chính xác đối tượng điều chỉnh là bước đầu tiên và quan trọng nhất để các đơn vị chủ động tuân thủ, triển khai hoạt động đúng quy định pháp luật. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chuyên sâu và chi tiết về các nhóm đối tượng áp dụng của Nghị định 175/2026/NĐ-CP.
1. Tổng quan về Nghị định 175/2026/NĐ-CP và phạm vi điều chỉnh
Nghị định 175/2026/NĐ-CP ra đời nhằm thay thế các quy định cũ, tạo khung pháp lý minh bạch cho các chương trình, dự án tài chính vi mô. Hoạt động tài chính vi mô theo Nghị định này bao gồm:
- Cho vay bằng đồng Việt Nam (VND) đối với khách hàng tài chính vi mô.
- Nhận tiền gửi bắt buộc từ khách hàng tài chính vi mô.
Mục tiêu cốt lõi của các chương trình, dự án này là hỗ trợ phát triển kinh tế, tạo việc làm, thực hiện mục tiêu xóa đói giảm nghèo bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng yếu thế, hoàn toàn không vì mục tiêu lợi nhuận và không phải là hoạt động ngân hàng thương mại.
2. Chi tiết các nhóm đối tượng áp dụng của Nghị định 175/2026/NĐ-CP
Theo quy định tại Điều 2 Nghị định 175/2026/NĐ-CP đối tượng áp dụng được phân chia thành 03 nhóm chủ thể chính, bao gồm: tổ chức thực hiện, khách hàng thụ hưởng và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
2.1. Nhóm tổ chức thực hiện chương trình, dự án tài chính vi mô
Đây là nhóm chủ thể đứng ra thành lập, quản lý và trực tiếp triển khai hoạt động cho vay, huy động tiền gửi bắt buộc. Bao gồm:
- Tổ chức chính trị – xã hội Việt Nam: Các tổ chức được thành lập và hoạt động hợp pháp tại Việt Nam (ví dụ: Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên, Tổng Liên đoàn Lao động…) có nhu cầu triển khai chương trình tài chính vi mô hỗ trợ hội viên.
- Tổ chức phi chính phủ Việt Nam: Các quỹ xã hội, quỹ từ thiện, tổ chức phi chính phủ trong nước được cấp phép hoạt động hợp pháp.
- Tổ chức phi chính phủ nước ngoài: Các tổ chức phi chính phủ nước ngoài đã được cấp Giấy đăng ký hoạt động tại Việt Nam và trực tiếp hoặc phối hợp thực hiện chương trình, dự án tài chính vi mô theo quy định.
Điều kiện cơ bản đối với tổ chức thực hiện:
- Phải thành lập bộ phận quản lý tại địa bàn triển khai (đến cấp xã) có sự độc lập tương đối.
- Người quản lý, điều hành chương trình phải có trình độ từ đại học trở lên thuộc các ngành kinh tế, tài chính, ngân hàng, kế toán, quản trị kinh doanh hoặc có ít nhất 02 năm kinh nghiệm thực tiễn làm việc trong lĩnh vực ngân hàng, tài chính vi mô.
- Phải đăng ký và được cấp Giấy chứng nhận đăng ký chương trình, dự án tài chính vi mô tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hoặc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực/tỉnh.
2.2. Nhóm khách hàng tài chính vi mô (Đối tượng thụ hưởng)
Nghị định 175/2026/NĐ-CP xác định rõ đối tượng tiếp cận vốn vay và gửi tiền bắt buộc nhằm đảm bảo nguồn vốn tín dụng chính sách đến đúng tay những người thực sự cần.
|
Nhóm đối tượng Tham khảo thêm: lỗi lốp mòn nghị định 168. |
Điều kiện và tiêu chuẩn xác định |
|
Hộ nghèo |
Theo chuẩn nghèo đa chiều do Chính phủ ban hành hoặc theo quy định riêng của UBND cấp tỉnh. |
|
Hộ cận nghèo |
Theo chuẩn hộ cận nghèo quy định tại văn bản pháp luật hiện hành. |
|
Hộ có mức sống trung bình |
Được cơ quan có thẩm quyền tại địa phương xác nhận theo tiêu chí chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn tương ứng. |
|
Người lao động thu nhập thấp |
Cá nhân có mức thu nhập bình quân hằng tháng không vượt quá ngưỡng thu nhập thấp do UBND cấp tỉnh/thành phố quy định. |
|
Doanh nghiệp siêu nhỏ |
Đáp ứng tiêu chí doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (về số lượng lao động tham gia BHXH và tổng doanh thu/nguồn vốn). |
2.3. Cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức, cá nhân liên quan
- Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN): Cơ quan quản lý chuyên ngành cấp, điều chỉnh, thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký; ban hành hướng dẫn nghiệp vụ và thanh tra, kiểm tra hoạt động.
- Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực/tỉnh: Trực tiếp quản lý, giám sát các chương trình, dự án tài chính vi mô hoạt động trên địa bàn thuộc thẩm quyền.
- Ủy ban nhân dân các cấp (Tỉnh, Huyện, Xã): Phối hợp xác nhận đối tượng thụ hưởng, giám sát tình hình an ninh trật tự và hiệu quả xã hội của chương trình trên địa bàn.
- Các tổ chức, cá nhân có liên quan khác: Kiểm toán viên, đơn vị tư vấn pháp lý, đối tác hợp tác kỹ thuật…
>>> Xem thêm tại đây: Thủ tục sửa đổi Giấy chứng nhận đăng ký chương trình, dự án tài chính vi mô
3. Quy định về điều kiện hưởng và Ví dụ minh họa tính toán tín dụng vi mô
Để giúp bạn đọc hình dung rõ hơn về cách thức vận hành thực tế đối với đối tượng khách hàng thụ hưởng, dưới đây là phân tích về điều kiện hưởng về tính toán khoản vay kèm tiền gửi bắt buộc.
- Thuộc đối tượng quy định: Nằm trong danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ có mức sống trung bình, người lao động thu nhập thấp hoặc doanh nghiệp siêu nhỏ được cấp xã/phường xác nhận.
- Mục đích sử dụng vốn: Vốn vay phải được dùng vào mục đích hợp pháp như sản xuất, kinh doanh nhỏ, tạo việc làm, cải thiện điều kiện sống hoặc trang trải sinh hoạt thiết yếu.
- Thực hiện cam kết tiền gửi bắt buộc: Khách hàng phải tham gia cơ chế gửi tiền tiết kiệm bắt buộc theo phương án hoạt động của chương trình.
>>> Xem thêm tại đây: Thủ tục thay đổi tên chương trình tài chính vi mô
4. Những điểm cần lưu ý đối với tổ chức và cá nhân khi áp dụng Nghị định 175/2026/NĐ-CP
- Giới hạn địa bàn hoạt động: Các chương trình, dự án tài chính vi mô chỉ được triển khai trên địa bàn hoạt động đăng ký (đến cấp xã) và không được thực hiện tại các khu vực có ảnh hưởng đến an ninh, quốc phòng.
- Quản lý nguồn vốn khắt khe: Tổ chức không được sử dụng vốn vay, vốn ủy thác không rõ nguồn gốc để thay đổi mức vốn tài chính vi mô; cam kết tính hợp pháp của mọi nguồn tài trợ.
- Tiêu chuẩn nhân sự bắt buộc: Người điều hành bộ phận tài chính vi mô phải đáp ứng đúng chuẩn mực trình độ và kinh nghiệm, tránh tình trạng vi phạm bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký.
Nghị định 175/2026/NĐ-CP đã mở ra hành lang pháp lý rõ ràng, giúp các tổ chức phi chính phủ và tổ chức chính trị – xã hội yên tâm mở rộng hoạt động tài chính vi mô, đồng thời đảm bảo quyền lợi chính đáng cho những nhóm đối tượng yếu thế trong xã hội. Việc nắm vững đối tượng áp dụng của Nghị định 175/2026/NĐ-CP cũng như các điều kiện thủ tục liên quan là yếu tố then chốt giúp các đơn vị vận hành minh bạch, an toàn và đúng luật.
Nếu quý tổ chức, doanh nghiệp hoặc cá nhân còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến thủ tục đăng ký chương trình tài chính vi mô, điều kiện nhân sự quản lý hoặc quy trình tuân thủ theo Nghị định 175/2026/NĐ-CP, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC. Đội ngũ luật sư và chuyên gia pháp lý giàu kinh nghiệm của chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn chuyên sâu, hỗ trợ thực hiện thủ tục nhanh chóng và tối ưu cho quý khách hàng!
Để lại một bình luận