Luật Dân số số 113/2025/QH15 vừa được Quốc hội thông qua đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng trong chiến lược phát triển con người, nâng cao chất lượng dân số của đất nước trong giai đoạn mới. Trong đó, công tác truyền thông, vận động và giáo dục về dân số là nền tảng cốt lõi nhằm định hướng nhận thức và hành động của toàn xã hội. Để hiểu rõ hơn về các quy định mới nhất này, Công ty Luật ACC xin gửi đến bạn đọc bài viết chi tiết về chủ đề "Đối tượng truyền thông, vận động, giáo dục về dân số" theo đúng tinh thần của Luật Dân số số 113/2025/QH15.
1. Tổng quan về Luật Dân số số 113/2025/QH15 và vai trò của công tác truyền thông
Luật Dân số số 113/2025/QH15 là văn bản pháp lý cao nhất điều chỉnh toàn diện các vấn đề về quy mô, cơ cấu, phân bố và chất lượng dân số. Khác với các giai đoạn trước đây khi chính sách dân số chủ yếu tập trung vào việc giảm sinh, Luật Dân số số 113/2025/QH15 chuyển trọng tâm sang duy trì mức sinh thay thế, thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng giống nòi và giải quyết mất cân bằng giới tính khi sinh.
Để các quy định pháp luật đi vào cuộc sống, công tác truyền thông, vận động và giáo dục đóng vai trò tiên phong. Hoạt động này nhằm mục đích nâng cao nhận thức, chuyển đổi hành vi của các tầng lớp nhân dân, cơ quan, tổ chức và cá nhân trong việc thực hiện các chủ trương, chính sách về dân số. Việc xác định rõ đối tượng truyền thông là cơ sở để các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức xã hội xây dựng nội dung, hình thức tuyên truyền phù hợp, đạt hiệu quả tối ưu.
2. Xác định cụ thể các đối tượng truyền thông, vận động, giáo dục về dân số
Theo quy định tại Luật Dân số số 113/2025/QH15, công tác truyền thông, vận động, giáo dục về dân số không giới hạn ở một nhóm đối tượng đơn lẻ mà bao trùm toàn xã hội, được phân chia theo các nhóm chủ thể chính như sau:
- Người trong độ tuổi sinh sản: Tập trung vận động duy trì mức sinh thay thế (trung bình 2,1 con/phụ nữ), thực hiện khoảng cách giữa các lần sinh và sử dụng dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình tự nguyện.
- Người chưa thành niên và thanh niên: Giáo dục về sức khỏe sinh sản, tình dục; tập trung phòng ngừa tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; chuẩn bị tâm lý và thể chất trước khi bước vào đời sống hôn nhân.
- Nam, nữ chuẩn bị kết hôn: Khuyến khích chủ động khám sức khỏe trước khi kết hôn và tham gia tầm soát, chẩn đoán, điều trị sớm bệnh tật trước sinh và sơ sinh để nâng cao chất lượng giống nòi.
- Người cao tuổi và gia đình: Truyền thông về chính sách thích ứng với già hóa dân số, khuyến khích chuẩn bị cho tuổi già ngay từ khi còn trẻ và phát huy vai trò, năng lực xã hội của người cao tuổi.
- Lãnh đạo và người sử dụng lao động: Nâng cao trách nhiệm trong việc hoạch định chính sách, tạo điều kiện cho người lao động thực hiện các biện pháp dân số và tạo sự đồng thuận xã hội.
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn chính sách ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội đối với người có từ 02 con đẻ trở lên
3. Nội dung trọng tâm và hình thức thực hiện truyền thông, vận động, giáo dục
Công tác truyền thông, vận động, giáo dục về dân số theo Luật Dân số số 113/2025/QH15 được triển khai thông qua nhiều nội dung phong phú và hình thức đa dạng, nhằm bảo đảm tính tiếp cận cao cho mọi tầng lớp nhân dân.
Các nội dung trọng tâm bao gồm:
- Tuyên truyền về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc duy trì mức sinh thay thế trên phạm vi toàn quốc và từng địa phương.
- Phổ biến các quy định pháp luật về nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức nhằm giải quyết bài toán mất cân bằng giới tính khi sinh.
- Giáo dục về bình đẳng giới trong gia đình và xã hội, nâng cao vị thế của phụ nữ và trẻ em gái.
- Cung cấp kiến thức về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, xây dựng môi trường thân thiện với người cao tuổi.
Để trực quan hóa các nhóm đối tượng và phương thức truyền thông chủ đạo, bảng dưới đây tổng hợp chi tiết giúp bạn đọc dễ dàng nắm bắt và áp dụng:
|
Nhóm đối tượng truyền thông |
Nội dung trọng tâm |
Hình thức truyền thông chủ đạo |
|
Vị thành niên, thanh niên |
Sức khỏe sinh sản, hệ lụy tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống |
Giáo dục trong nhà trường, truyền thông mạng xã hội |
|
Người trong độ tuổi sinh đẻ |
Duy trì mức sinh thay thế, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em |
Tư vấn trực tiếp tại trạm y tế, hội thảo cộng đồng |
|
Cặp đôi chuẩn bị kết hôn |
Khám sức khỏe tiền hôn nhân, tầm soát bệnh di truyền |
Tư vấn tại các cơ sở y tế, trung tâm dân số |
|
Cộng đồng và người có uy tín |
Bình đẳng giới, không lựa chọn giới tính thai nhi |
Loa phát thanh, sinh hoạt tổ dân phố, các cuộc vận động |
>>> Xem thêm tại đây: Thủ tục thực hiện chính sách hỗ trợ đối với phụ nữ sinh đủ 02 con trước 35 tuổi
4. Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và cá nhân trong công tác truyền thông dân số
Luật Dân số số 113/2025/QH15 quy định rõ trách nhiệm của hệ thống chính trị từ trung ương đến địa phương trong việc tổ chức thực hiện công tác truyền thông, vận động, giáo dục về dân số. Cụ thể:
- Cơ quan quản lý nhà nước về dân số: Có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các cơ quan thông tin đại chúng xây dựng chương trình, tài liệu truyền thông chuẩn hóa, phù hợp với từng vùng miền, từng nhóm đối tượng.
- Các cơ sở giáo dục, đào tạo: Lồng ghép kiến thức dân số, sức khỏe sinh sản, bình đẳng giới vào chương trình giảng dạy chính.
- Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên: Phát huy vai trò vận động hội viên, đoàn viên và nhân dân thực hiện nghiêm các quy định của Luật Dân số số 113/2025/QH15.
Mỗi cá nhân, công dân trong xã hội có quyền được cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác về công tác dân số, đồng thời có nghĩa vụ chấp hành các quy định pháp luật liên quan, góp phần xây dựng một cộng đồng dân số phát triển bền vững.
Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến các quy định mới của Luật Dân số số 113/2025/QH15 hoặc cần giải đáp các vấn đề pháp lý liên quan, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để nhận được sự hỗ trợ chuyên sâu và tư vấn kịp thời từ đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm của chúng tôi.
Để lại một bình luận