Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.
Cơ sở pháp lý
Việc đưa máy móc không có hóa đơn vào doanh nghiệp để sử dụng theo hình thức cho mượn được điều chỉnh bởi các quy định của pháp luật về kế toán, thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và quản lý tài sản. Theo Luật Kế toán năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2023), doanh nghiệp chỉ được ghi nhận tài sản trên cơ sở chứng từ kế toán hợp pháp; đối với tài sản mượn sử dụng không phát sinh giao dịch mua bán, pháp luật không bắt buộc phải có hóa đơn GTGT.
Về thuế TNDN, theo quy định tại Thông tư số 96/2015/TT-BTC, các khoản chi phí được trừ phải có chứng từ hợp lý, hợp lệ và phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Do tài sản mượn không thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp, nên không được ghi nhận là tài sản cố định và không được trích khấu hao. Trường hợp phát sinh các khoản chi phí liên quan đến việc sử dụng tài sản mượn (như chi phí sửa chữa, bảo dưỡng, vận hành…), doanh nghiệp phải có hợp đồng mượn tài sản, biên bản bàn giao, cùng các chứng từ thanh toán hợp lệ để làm căn cứ hạch toán và tránh bị loại khi quyết toán thuế.
Ghi nhận tài sản mượn không hóa đơn
Trường hợp doanh nghiệp đưa máy móc vào sử dụng theo hình thức mượn, không có hóa đơn mua bán, doanh nghiệp không ghi nhận tài sản này là tài sản cố định (TSCĐ) trên sổ sách kế toán do quyền sở hữu vẫn thuộc bên cho mượn. Thay vào đó, doanh nghiệp cần lập hợp đồng mượn tài sản theo hình thức thỏa thuận dân sự, phù hợp với quy định tại Điều 494 Bộ luật Dân sự năm 2015 về hợp đồng mượn tài sản.
Hợp đồng mượn tài sản cần thể hiện đầy đủ các nội dung cơ bản như: thông tin nhận dạng máy móc (tên tài sản, chủng loại, số lượng, tình trạng), mục đích sử dụng, thời hạn mượn, quyền và nghĩa vụ của các bên, đồng thời khẳng định không có việc chuyển giao quyền sở hữu tài sản. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần lập biên bản bàn giao tài sản làm chứng từ nội bộ để theo dõi quá trình quản lý, sử dụng tài sản và làm căn cứ pháp lý khi phát sinh tranh chấp.
Việc thực hiện đầy đủ các thủ tục nêu trên giúp bảo đảm tính minh bạch trong quản lý tài sản, đồng thời giảm thiểu rủi ro bị cơ quan thuế đánh giá là giao dịch không hợp pháp hoặc không đủ điều kiện hạch toán chi phí liên quan.
Tính toán chi phí liên quan
Đối với tài sản mượn sử dụng miễn phí, doanh nghiệp không được trích khấu hao theo quy định tại Thông tư số 45/2013/TT-BTC về quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định, do máy móc không thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp. Chi phí khấu hao chỉ được áp dụng đối với TSCĐ thuộc sở hữu hợp pháp của doanh nghiệp hoặc tài sản thuê tài chính (thuê mua), với thời gian khấu hao theo khung quy định (ví dụ: máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất có thời gian khấu hao từ 5 đến 10 năm).
Trường hợp trong thời gian mượn tài sản phát sinh chi phí bảo dưỡng, sửa chữa, các khoản chi này được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN nếu đáp ứng điều kiện về tính hợp lý, hợp lệ, có hóa đơn chi phí hợp pháp, kèm theo hợp đồng mượn tài sản và biên bản bàn giao, theo quy định tại Điều 4 Thông tư số 96/2015/TT-BTC.
Trường hợp việc mượn tài sản có phát sinh phí sử dụng (bản chất là thuê tài sản), doanh nghiệp phải lập hợp đồng thuê tài sản và có hóa đơn GTGT hợp pháp do bên cho thuê xuất để khoản chi phí thuê được tính vào chi phí được trừ 100%, với điều kiện phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Nếu không có đầy đủ chứng từ hợp lệ, các khoản chi phí liên quan có thể bị loại khi quyết toán thuế, làm tăng thu nhập chịu thuế và dẫn đến tăng số thuế TNDN phải nộp (thuế suất phổ thông 20%).
Rủi ro và lưu ý
Việc sử dụng tài sản không có hóa đơn mua bán tiềm ẩn rủi ro khi cơ quan thuế (Cục Thuế địa phương) thực hiện thanh tra, kiểm tra và yêu cầu doanh nghiệp chứng minh nguồn gốc, tính hợp pháp của tài sản. Theo quy định tại Nghị định số 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn, trường hợp phát sinh giao dịch không có chứng từ hợp pháp có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt từ 2.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm. Trường hợp bị xác định là hành vi trốn thuế, doanh nghiệp có thể bị xử phạt từ một (01) đến ba (03) lần số thuế trốn, đồng thời phải nộp đủ số thuế thiếu và tiền chậm nộp theo quy định.
Để giảm thiểu rủi ro pháp lý và thuế, doanh nghiệp cần lưu trữ đầy đủ hồ sơ pháp lý liên quan đến việc mượn hoặc sử dụng tài sản, bao gồm: hợp đồng mượn/thuê tài sản, biên bản bàn giao, chứng từ chi phí phát sinh, sổ theo dõi sử dụng tài sản, và báo cáo tình hình sử dụng tài sản định kỳ (hàng quý hoặc theo yêu cầu kiểm tra).
Trường hợp máy móc được sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp cũng cần đánh giá ảnh hưởng đến báo cáo tài chính theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 03 – Tài sản cố định hữu hình (VAS 03), bảo đảm việc trình bày thông tin kế toán trung thực, hợp lý, dù tài sản không được ghi nhận là TSCĐ của doanh nghiệp.
Giới thiệu về dịch vụ Thuế tại Công ty Luật ACC
ACC cung cấp dịch vụ liên quan đến thuế đa dạng , từ những việc vận hành hàng ngày đến các vấn đề pháp lý phức tạp.
Giải pháp Thuế toàn diện cho Doanh nghiệp:
– Tư vấn Thuế chuyên sâu: Cập nhật và áp dụng chuẩn xác các quy định về VAT, TNDN, TNCN, giúp doanh nghiệp luôn đi đúng luật.
– Đại diện làm việc với Cơ quan Thuế: Thay mặt doanh nghiệp giải trình, bảo vệ quyền lợi tối đa trong các đợt thanh tra, kiểm tra thuế.
– Hoàn thuế nhanh gọn: Xử lý hồ sơ hoàn thuế GTGT, dự án đầu tư chuyên nghiệp, giúp khơi thông dòng tiền bị ứ đọng.
– Tối ưu hóa số thuế phải nộp: Vận dụng thông minh các chính sách miễn, giảm và ưu đãi thuế để tiết kiệm chi phí hợp pháp.
💎 Tại sao chọn Luật ACC?
– Bảo vệ doanh nghiệp an toàn tuyệt đối trước rủi ro hậu kiểm.
– Đội ngũ chuyên gia xử lý hồ sơ quyết liệt, bám sát địa phương.
– Chi phí minh bạch: Hiệu quả vượt trội so với mức đầu tư.
Tuân thủ các quy định trên giúp doanh nghiệp tránh phạt hành chính, tối ưu hóa chi phí thuế và đảm bảo tính minh bạch trong quản lý tài sản. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.
Để lại một bình luận