Mọi người cho mình hỏi. Bố mẹ mình có kinh doanh buôn bán nhỏ, nhưng tài khoản của mẹ thường xuyên giao dịch số tiền đều và lớn qua tài khoản BIDV, vậy các khoản giao dịch có bị tính vào doanh thu không ạ?

Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực tư vấn pháp luật về thuế và tài chính, Công ty Luật ACC xin giải đáp thắc mắc của bạn về việc các khoản giao dịch qua tài khoản ngân hàng có bị tính vào doanh thu hay không. Đây là một vấn đề quan trọng đối với các hộ kinh doanh cá thể, đặc biệt trong bối cảnh các quy định về quản lý thuế ngày càng được siết chặt.

1. Doanh thu và nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh cá thể

Doanh thu là tổng số tiền mà hộ kinh doanh thu được từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, bao gồm cả doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, doanh thu khác phát sinh trong kỳ tính thuế. Đối với hộ kinh doanh cá thể, việc xác định doanh thu là cơ sở để tính toán nghĩa vụ thuế phải nộp.

1.1. Các phương pháp tính thuế đối với hộ kinh doanh cá thể

Theo quy định hiện hành, cụ thể là Thông tư 40/2021/TT-BTC ngày 01/06/2021 của Bộ Tài chính hướng dẫn về thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh cá thể có thể áp dụng một trong các phương pháp tính thuế sau:

• Phương pháp khoán: Áp dụng đối với hộ kinh doanh không xác định được doanh thu, chi phí, thu nhập chịu thuế hoặc hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai nhưng không thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ. Cơ quan thuế sẽ căn cứ vào ngành nghề, lĩnh vực, quy mô kinh doanh, địa bàn và các yếu tố khác để xác định mức doanh thu khoán và mức thuế khoán phải nộp.
• Phương pháp kê khai: Áp dụng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có quy mô lớn, đáp ứng điều kiện về hóa đơn, chứng từ, sổ sách kế toán. Hộ kinh doanh tự xác định doanh thu, chi phí, thu nhập chịu thuế và tính số thuế phải nộp.
• Phương pháp tính thuế theo từng lần phát sinh: Áp dụng đối với cá nhân kinh doanh không thường xuyên và không có địa điểm kinh doanh cố định.

1.2. Ngưỡng doanh thu chịu thuế

Theo Nghị định 100/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 146/2017/NĐ-CP và Nghị định 151/2017/NĐ-CP và Thông tư 40/2021/TT-BTC, cá nhân, hộ kinh doanh có doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong năm dương lịch từ 100 triệu đồng trở xuống thì không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN. Trường hợp có doanh thu trên 100 triệu đồng/năm thì phải nộp thuế theo quy định.

2. Các giao dịch qua tài khoản ngân hàng và việc xác định doanh thu

Việc mẹ bạn thường xuyên giao dịch số tiền đều và lớn qua tài khoản BIDV là một yếu tố quan trọng mà cơ quan thuế sẽ xem xét khi đánh giá doanh thu của hộ kinh doanh.

2.1. Tầm quan trọng của giao dịch ngân hàng trong xác định doanh thu

Theo Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 ngày 13/06/2019 và các văn bản hướng dẫn thi hành, các khoản tiền giao dịch qua tài khoản ngân hàng, đặc biệt là các giao dịch thường xuyên và có giá trị lớn, được coi là một trong những căn cứ quan trọng để cơ quan thuế xác định doanh thu và kiểm tra nghĩa vụ thuế của người nộp thuế.

Cơ quan thuế có quyền yêu cầu ngân hàng cung cấp thông tin về tài khoản của người nộp thuế để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra thuế. Việc các khoản tiền được chuyển vào tài khoản của mẹ bạn một cách đều đặn và có giá trị lớn cho thấy đây có thể là doanh thu từ hoạt động kinh doanh, chứ không phải các khoản thu nhập khác như tiền cho vay, thừa kế, tặng cho, hoặc các giao dịch cá nhân không liên quan đến kinh doanh.

2.2. Phân biệt giao dịch kinh doanh và giao dịch cá nhân

Để xác định chính xác các khoản giao dịch qua tài khoản có bị tính vào doanh thu hay không, cần phân biệt rõ giữa giao dịch liên quan đến hoạt động kinh doanh và giao dịch mang tính cá nhân.

• Các khoản giao dịch được tính vào doanh thu: Đây là những khoản tiền thu được từ việc bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trong quá trình kinh doanh của bố mẹ bạn. Ví dụ: tiền khách hàng chuyển khoản mua hàng, tiền đối tác thanh toán dịch vụ.
• Các khoản giao dịch không tính vào doanh thu (nếu có chứng minh):
  • Tiền gửi tiết kiệm đáo hạn hoặc rút từ tài khoản khác về: Đây là tiền của chính mẹ bạn, không phải doanh thu mới phát sinh.
  • Tiền vay mượn từ bạn bè, người thân: Cần có giấy tờ, hợp đồng vay mượn cụ thể để chứng minh.
  • Tiền được tặng, cho, thừa kế: Cần có giấy tờ chứng minh nguồn gốc khoản tiền.
  • Tiền luân chuyển nội bộ: Ví dụ, chuyển từ tài khoản này sang tài khoản khác của cùng một người, hoặc giữa các tài khoản của bố mẹ bạn nếu đó là tiền cá nhân.
  • Các giao dịch cá nhân khác: Ví dụ, tiền bạn bè trả nợ, tiền con cái gửi về, tiền bán tài sản cá nhân không liên quan đến kinh doanh.

Trong trường hợp của bố mẹ bạn, việc các giao dịch diễn ra “đều và lớn” qua tài khoản ngân hàng sẽ khiến cơ quan thuế có cơ sở để nghi vấn rằng đây là các khoản thu từ hoạt động kinh doanh. Nếu không có bằng chứng rõ ràng để chứng minh ngược lại (ví dụ: các hợp đồng vay mượn, giấy tờ tặng cho, hoặc các chứng từ liên quan đến các giao dịch cá nhân khác), rất có thể toàn bộ hoặc phần lớn các khoản tiền này sẽ được coi là doanh thu của hộ kinh doanh.

2.3. Quy định về liên thông dữ liệu giữa ngân hàng và cơ quan thuế

Hiện nay, các quy định về liên thông dữ liệu giữa ngân hàng và cơ quan thuế ngày càng được tăng cường nhằm chống thất thu thuế. Theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế, các ngân hàng thương mại có trách nhiệm cung cấp thông tin tài khoản của người nộp thuế cho cơ quan thuế khi có yêu cầu. Do đó, việc các giao dịch qua tài khoản ngân hàng của mẹ bạn được cơ quan thuế nắm bắt là hoàn toàn có thể xảy ra.

Điều này có nghĩa là, nếu hộ kinh doanh của bố mẹ bạn đang áp dụng phương pháp khoán và mức doanh thu khoán thấp hơn nhiều so với thực tế các khoản tiền giao dịch qua ngân hàng, cơ quan thuế có thể sẽ tiến hành thanh tra, kiểm tra và ấn định lại mức doanh thu, dẫn đến việc phải truy thu thuế và xử phạt vi phạm hành chính về thuế.

3. Giải pháp và lời khuyên từ Công ty Luật ACC

Để đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật và tránh rủi ro về thuế, Công ty Luật ACC có một số lời khuyên dành cho gia đình bạn:

• Ghi chép sổ sách rõ ràng: Dù là hộ kinh doanh nhỏ, việc ghi chép lại các khoản thu, chi liên quan đến hoạt động kinh doanh là vô cùng quan trọng. Sổ sách này sẽ là bằng chứng để đối chiếu với các giao dịch ngân hàng khi có yêu cầu từ cơ quan thuế.
• Phân tách tài khoản: Nếu có thể, nên tách biệt tài khoản ngân hàng phục vụ mục đích kinh doanh và tài khoản cá nhân. Điều này giúp dễ dàng hơn trong việc quản lý dòng tiền và chứng minh mục đích của từng giao dịch.
• Lưu trữ chứng từ: Giữ lại đầy đủ các hóa đơn, chứng từ mua vào, bán ra, hợp đồng, giấy tờ vay mượn (nếu có), giấy tờ chứng minh nguồn gốc các khoản tiền không phải là doanh thu (ví dụ: giấy xác nhận tặng cho, thừa kế).
• Kê khai thuế chính xác: Nếu hộ kinh doanh của bố mẹ bạn có doanh thu thực tế lớn và thường xuyên, hãy cân nhắc chuyển sang phương pháp kê khai để phản ánh đúng doanh thu và nộp thuế theo đúng thực tế phát sinh. Điều này tuy có thể yêu cầu việc ghi chép sổ sách phức tạp hơn, nhưng sẽ đảm bảo sự minh bạch và tránh rủi ro bị truy thu, xử phạt.
• Chủ động liên hệ cơ quan thuế: Trong trường hợp có thắc mắc hoặc cần tư vấn cụ thể về tình hình của hộ kinh doanh, bạn và gia đình có thể chủ động liên hệ với cơ quan thuế trực tiếp quản lý để được hướng dẫn chi tiết và chính xác nhất.
• Tham vấn chuyên gia pháp lý: Để được đánh giá cụ thể hơn về trường hợp của bố mẹ bạn và có những lời khuyên phù hợp nhất với tình hình kinh doanh thực tế, bạn nên tìm đến các công ty luật hoặc chuyên gia tư vấn thuế uy tín để được hỗ trợ.

Việc tuân thủ các quy định về thuế không chỉ giúp hộ kinh doanh tránh được các rủi ro pháp lý mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Hy vọng những thông tin trên từ Công ty Luật ACC sẽ hữu ích cho gia đình bạn.