Thủ tục xin giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tàu cá

Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tàu cá là điều kiện bắt buộc để tàu cá hoạt động hợp pháp, đảm bảo chất lượng thủy sản và tuân thủ quy định chống khai thác IUU. Cùng Công ty luật ACC, bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình xin giấy chứng nhận theo pháp luật hiện hành, giúp bạn dễ dàng thực hiện.

1. Lý do phải xin giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tàu cá

Việc xin giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tàu cá là yêu cầu pháp lý quan trọng nhằm đảm bảo chất lượng thủy sản và tuân thủ các quy định quốc tế. Dưới đây là những lý do chính khiến thủ tục này trở nên cần thiết.

Theo Luật Thủy sản 2017, giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tàu cá là điều kiện bắt buộc đối với tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên để được phép ra khơi khai thác thủy sản. Việc thiếu giấy chứng nhận này được coi là hành vi khai thác thủy sản bất hợp pháp (IUU), dẫn đến nguy cơ bị xử phạt từ 30 đến 40 triệu đồng theo Nghị định 115/2018/NĐ-CP. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực khắc phục “thẻ vàng” của Ủy ban Châu Âu (EC) về chống khai thác IUU, đảm bảo xuất khẩu thủy sản sang các thị trường quốc tế như EU và Mỹ.

Bên cạnh đó, giấy chứng nhận này còn giúp đảm bảo chất lượng và an toàn của sản phẩm thủy sản từ khâu khai thác ban đầu. Các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu chỉ được phép thu mua nguyên liệu từ những tàu cá đã được cấp giấy chứng nhận, nhằm đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm theo Thông tư 17/2021/TT-BNNPTNT. Việc sở hữu giấy chứng nhận không chỉ giúp ngư dân tuân thủ pháp luật mà còn tăng cơ hội hợp tác với các doanh nghiệp lớn, nâng cao giá trị sản phẩm thủy sản trên thị trường.

2. Những quy định pháp lý để được cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tàu cá

Các quy định pháp lý là nền tảng để tàu cá được cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm, đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và vệ sinh. Dưới đây là những căn cứ pháp lý chính liên quan đến thủ tục này.

Luật An toàn thực phẩm 2010 và Luật Thủy sản 2017 quy định rõ các điều kiện để tàu cá được cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm. Cụ thể, Thông tư 38/2018/TT-BNNPTNT (sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 32/2022/TT-BNNPTNT) nêu rõ tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15 mét trở lên phải được thẩm định và cấp giấy chứng nhận. Đối với tàu cá dưới 15 mét, chủ tàu cần ký cam kết đảm bảo an toàn thực phẩm theo Thông tư 17/2018/TT-BNNPTNT. Những quy định này nhằm đảm bảo rằng thủy sản khai thác đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh, không sử dụng chất bảo quản độc hại, và phù hợp với yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận là Chi cục Thủy sản hoặc các đơn vị được Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT) ủy quyền. Theo Thông tư 13/2020/TT-BNNPTNT (sửa đổi Thông tư 21/2018/TT-BNNPTNT), hồ sơ kiểm tra tàu cá rời cảng phải bao gồm giấy chứng nhận an toàn thực phẩm, nếu không, tàu sẽ không được phép ra khơi. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ các quy định pháp lý để tránh bị đình chỉ hoạt động hoặc xử phạt hành chính.

Điều kiện xin giấy phép:

• Pháp lý: Tàu cá phải có giấy chứng nhận đăng ký tàu cá hợp pháp theo Điều 70 Luật Thủy sản 2017, kèm theo giấy tờ chứng minh sở hữu hợp pháp và giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật tàu cá (đối với tàu cần đăng kiểm).
• Kỹ thuật: Tàu cá phải được trang bị thiết bị làm lạnh có công suất đủ mạnh để duy trì nhiệt độ thích hợp, nhiệt kế để theo dõi nhiệt độ, và các trang thiết bị đảm bảo vệ sinh như dụng cụ chứa đựng, bảo quản thủy sản theo quy định tại Thông tư 38/2018/TT-BNNPTNT.
• Quy hoạch: Tàu cá phải neo đậu tại các cảng cá đáp ứng quy định về an toàn thực phẩm theo Điều 78 Luật Thủy sản 2017, và chủ tàu phải cam kết tuân thủ các quy định về truy xuất nguồn gốc thủy sản.

3. Tìm hiểu thủ tục xin giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tàu cá

Thủ tục xin giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tàu cá bao gồm các bước cụ thể, từ chuẩn bị hồ sơ đến nộp và kiểm tra thực tế. Quy trình này được thiết kế để đảm bảo tàu cá đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ và tàu cá
Chủ tàu cần đảm bảo tàu cá đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và vệ sinh, bao gồm thiết bị làm lạnh, dụng cụ bảo quản, và hệ thống vệ sinh. Hồ sơ cần chuẩn bị đầy đủ theo danh sách quy định, bao gồm đơn đề nghị, giấy tờ liên quan đến tàu, và giấy xác nhận kiến thức an toàn thực phẩm của chủ tàu hoặc người trực tiếp kinh doanh. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng ở bước này giúp tránh việc bổ sung hồ sơ sau này.

Bước 2: Nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền
Hồ sơ được nộp trực tiếp tại Chi cục Thủy sản thuộc Sở NN&PTNT hoặc các đơn vị đăng kiểm được ủy quyền. Ở một số địa phương, hồ sơ có thể nộp qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến hoặc qua bưu điện. Trong vòng 5 ngày làm việc, cơ quan tiếp nhận sẽ kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ. Nếu hồ sơ thiếu, cơ quan sẽ thông báo bằng văn bản để chủ tàu bổ sung.

Bước 3: Kiểm tra thực tế tại tàu cá
Cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành kiểm tra thực tế tại nơi neo đậu hoặc trong quá trình vận hành tàu. Nội dung kiểm tra bao gồm: thiết bị làm lạnh, nhiệt kế, dụng cụ bảo quản, tình trạng vệ sinh, và các điều kiện kỹ thuật khác theo 10 chỉ tiêu đánh giá của Thông tư 38/2018/TT-BNNPTNT. Nếu tàu đạt yêu cầu, cơ quan sẽ lập biên bản kiểm tra và cấp giấy chứng nhận.

Bước 4: Nhận kết quả
Trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi kiểm tra đạt yêu cầu, cơ quan có thẩm quyền sẽ cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tàu cá theo mẫu quy định tại Nghị định 129/2024/NĐ-CP. Kết quả có thể được nhận trực tiếp, qua bưu điện, hoặc qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến. Trường hợp không đạt, cơ quan sẽ thông báo lý do và hướng dẫn khắc phục trong thời hạn tối đa 30 ngày.

4. Thời gian thực hiện thủ tục xin giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tàu cá

Thời gian xử lý thủ tục xin giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tàu cá được quy định rõ ràng để đảm bảo hiệu quả và minh bạch. Dưới đây là các mốc thời gian cụ thể.

Theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP, tổng thời gian xử lý thủ tục từ khi nộp hồ sơ hợp lệ đến khi nhận kết quả là khoảng 15-20 ngày làm việc. Cụ thể:

• Kiểm tra hồ sơ: Trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét tính đầy đủ và hợp lệ.
• Kiểm tra thực tế: Sau khi hồ sơ hợp lệ, cơ quan sẽ tổ chức kiểm tra thực tế trong vòng 5-7 ngày làm việc.
• Cấp giấy chứng nhận: Nếu đạt yêu cầu, giấy chứng nhận sẽ được cấp trong vòng 5 ngày làm việc kể từ ngày hoàn thành kiểm tra.
• Khắc phục (nếu có): Trường hợp tàu cá chưa đạt yêu cầu, chủ tàu có tối đa 30 ngày để khắc phục và yêu cầu kiểm tra lại.

Thời gian có thể kéo dài nếu hồ sơ thiếu hoặc cần bổ sung, do đó chủ tàu cần chuẩn bị kỹ lưỡng để tránh chậm trễ. Giấy chứng nhận có hiệu lực 3 năm kể từ ngày cấp, và chủ tàu cần nộp hồ sơ gia hạn trước khi hết hạn 6 tháng theo quy định tại Điều 36 Luật An toàn thực phẩm 2010.

5. Hồ sơ xin giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tàu cá

Hồ sơ xin giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tàu cá cần được chuẩn bị đầy đủ và chính xác để đảm bảo quá trình xử lý nhanh chóng. Dưới đây là danh sách các giấy tờ cần thiết và lưu ý thực tế.

Hồ sơ cần chuẩn bị:

• Đơn đề nghị cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm: Điền theo mẫu quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP, bao gồm thông tin về chủ tàu, số đăng ký tàu, và loại hình khai thác thủy sản.
• Bản sao giấy chứng nhận đăng ký tàu cá: Phải có chứng thực hoặc kèm bản chính để đối chiếu, chứng minh sở hữu hợp pháp theo Điều 70 Luật Thủy sản 2017.
• Giấy xác nhận kiến thức an toàn thực phẩm: Chủ tàu hoặc người trực tiếp kinh doanh phải tham gia tập huấn và đạt yêu cầu (trả lời đúng 80% câu hỏi kiểm tra).
• Bản thuyết minh điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm: Bao gồm thông tin về thiết bị làm lạnh, dụng cụ bảo quản, hệ thống vệ sinh, và danh mục hóa chất (nếu có) sử dụng trên tàu.
• Giấy khám sức khỏe: Của chủ tàu và nhân công trực tiếp tham gia khai thác, đảm bảo đủ sức khỏe theo quy định tại Luật An toàn thực phẩm 2010.
• Sơ đồ thiết kế tàu cá: Mô tả chi tiết khu vực bảo quản, thiết bị làm lạnh, và hệ thống vệ sinh trên tàu.
• Nơi nộp hồ sơ: Hồ sơ được nộp tại Chi cục Thủy sản thuộc Sở NN&PTNT hoặc các đơn vị đăng kiểm được ủy quyền. Một số địa phương hỗ trợ nộp hồ sơ qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc qua bưu điện. Chủ tàu cần kiểm tra trước với cơ quan địa phương để xác định địa điểm nộp phù hợp.

Lưu ý thực tế:

• Nên kiểm tra kỹ tình trạng tàu trước khi nộp hồ sơ để đảm bảo đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật.
• Lưu giữ bản sao hồ sơ để đối chiếu khi cần thiết.
• Liên hệ trước với cơ quan đăng kiểm để được hướng dẫn cụ thể, tránh việc bổ sung hồ sơ nhiều lần.

6. Dịch vụ xin giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tàu cá tại Công ty luật ACC

Sử dụng dịch vụ tại Công ty luật ACC giúp chủ tàu tiết kiệm thời gian và đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật. ACC cung cấp giải pháp toàn diện, từ tư vấn đến đại diện nộp hồ sơ.

Công ty luật ACC có đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp lý thủy sản, đặc biệt là các thủ tục liên quan đến giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tàu cá. Chúng tôi hỗ trợ chủ tàu từ khâu chuẩn bị hồ sơ, kiểm tra hiện trạng tàu, đến đại diện làm việc với cơ quan chức năng. Dịch vụ của ACC đảm bảo hồ sơ đầy đủ, đúng quy định, và xử lý nhanh chóng trong thời gian ngắn nhất. Ngoài ra, ACC còn tư vấn về các quy định liên quan như đăng ký tàu cá, gia hạn giấy chứng nhận, và các thủ tục liên quan đến khai thác thủy sản.

Lý do chọn ACC:

• Chuyên nghiệp và nhanh chóng: ACC cam kết hoàn thành thủ tục trong thời gian tối ưu, giảm thiểu rủi ro bị trả hồ sơ.
• Tư vấn toàn diện: Hỗ trợ từ A-Z, bao gồm cả khắc phục các vấn đề kỹ thuật của tàu nếu không đạt yêu cầu.
• Uy tín và đáng tin cậy: Với kinh nghiệm hỗ trợ hàng trăm chủ tàu trên cả nước, ACC đảm bảo mang lại kết quả tốt nhất.

7. Các vấn đề liên quan

Ngoài thủ tục xin giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tàu cá, còn nhiều vấn đề liên quan mà chủ tàu cần lưu ý để đảm bảo hoạt động hợp pháp và hiệu quả. Dưới đây là một số nội dung quan trọng.

• Truy xuất nguồn gốc thủy sản: Theo Thông tư 17/2021/TT-BNNPTNT, tàu cá phải lưu giữ hồ sơ truy xuất nguồn gốc, bao gồm nhật ký khai thác và thông tin về lô hàng thủy sản. Điều này giúp đảm bảo sản phẩm đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu và tránh vi phạm quy định IUU. Chủ tàu cần thiết lập hệ thống ghi chép rõ ràng, từ thời điểm khai thác đến khi cập cảng.
• Xử phạt vi phạm: Nếu tàu cá không có giấy chứng nhận an toàn thực phẩm, chủ tàu có thể bị phạt từ 30-40 triệu đồng theo Nghị định 115/2018/NĐ-CP. Ngoài ra, việc thiếu giấy chứng nhận có thể dẫn đến đình chỉ hoạt động khai thác, gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng. Chủ tàu cần kiểm tra định kỳ và gia hạn giấy chứng nhận trước khi hết hạn để tránh vi phạm.
• Hỗ trợ từ cơ quan chức năng: Nhiều địa phương, như Chi cục Thủy sản Nghệ An hay Khánh Hòa, đã triển khai các chương trình hỗ trợ ngư dân, bao gồm tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm và kiểm tra tại chỗ. Chủ tàu nên liên hệ với các cơ quan này để được hướng dẫn cụ thể, đặc biệt với các tàu thường xuyên cập cảng ở tỉnh khác.

8. Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là những câu hỏi thường gặp liên quan đến giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tàu cá, kèm câu trả lời chi tiết để hỗ trợ ngư dân.

Tàu cá dưới 15 mét có cần giấy chứng nhận an toàn thực phẩm không?

Theo Thông tư 17/2018/TT-BNNPTNT, tàu cá dưới 15 mét không bắt buộc phải có giấy chứng nhận mà chỉ cần ký cam kết đảm bảo an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, cam kết này vẫn phải được nộp tại cơ quan có thẩm quyền và tuân thủ các quy định về vệ sinh.

Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tàu cá có hiệu lực bao lâu?

Giấy chứng nhận có hiệu lực 3 năm kể từ ngày cấp, theo Điều 36 Luật An toàn thực phẩm 2010. Trước khi hết hạn 6 tháng, chủ tàu cần nộp hồ sơ gia hạn để tiếp tục hoạt động hợp pháp.

Chi phí xin giấy chứng nhận là bao nhiêu?

Chi phí cụ thể phụ thuộc vào từng địa phương và đơn vị đăng kiểm, thường bao gồm lệ phí kiểm tra và phí cấp giấy chứng nhận (khoảng 500.000-2.000.000 đồng). Chủ tàu nên liên hệ trực tiếp với Chi cục Thủy sản để biết mức phí chính xác.

Tàu cá không có giấy chứng nhận có được ra khơi không?

Không, theo Thông tư 13/2020/TT-BNNPTNT, tàu cá từ 15 mét trở lên không có giấy chứng nhận sẽ bị cấm ra khơi. Điều này nhằm đảm bảo tuân thủ quy định chống khai thác IUU và an toàn thực phẩm.

Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tàu cá là yếu tố then chốt để ngư dân hoạt động hợp pháp, đảm bảo chất lượng thủy sản và đáp ứng yêu cầu xuất khẩu. Để tiết kiệm thời gian và đảm bảo hồ sơ chính xác, hãy liên hệ Công ty Luật ACC để được hỗ trợ chuyên nghiệp, từ chuẩn bị hồ sơ đến nhận kết quả.