Mọi người cho em hỏi ạ. Bên A mượn bên B 1 đồng nhưng vì do bên A không có gì thế chấp nên trong giấy nợ có ghi giấy vay bên A nợ bên B gấp đôi số nợ là 2 đồng để tránh tình trạng bên A lật mặt và nếu bên A lật mặt thì số tiền chênh lệch bù đắp những phí tổn khi phải ra tòa nếu bên A không trả tiền cho B (giấy nợ được bên A tự ghi và ký tên A và B). Nhưng trong tin nhắn thì vẫn thể hiện bên A chỉ vay bên B 1 đồng thì khi ra tòa thì bên A chỉ trả lại 1 đồng như thực tế đã mượn hay phải trả 2 đồng như trên giấy nợ đã ghi ạ. Và trên giấy nợ có cần phải ghi “số tiền mượn chênh lệch trên giấy và thực tế là bù đắp cho bên B nếu bên A không trả” không ạ.

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Hiệu lực của giấy nợ và quyết định của tòa án

Giấy nợ được bên A tự ghi và ký tên cả hai bên là một hình thức chứng cứ về hợp đồng vay tài sản theo quy định tại Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015. Tuy nhiên, hiệu lực của giấy nợ không phải là tuyệt đối mà phải dựa trên nguyên tắc trung thực và phù hợp với thực tế giao dịch. Trong trường hợp này, giấy nợ ghi số tiền nợ là 2 đồng, nhưng tin nhắn thể hiện thực tế chỉ vay 1 đồng, tòa án sẽ xem xét toàn bộ chứng cứ để xác định nghĩa vụ thực sự của bên A.

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, chứng cứ bao gồm tài liệu, giấy tờ, dữ liệu điện tử và các nguồn hợp pháp khác được sử dụng để xác định sự thật của vụ việc. Tòa án sẽ ưu tiên chứng cứ khách quan, đáng tin cậy để tránh tình trạng hợp đồng giả tạo hoặc lạm dụng. Phần chênh lệch 1 đồng được ghi để "bù đắp phí tổn nếu ra tòa" có thể bị xem xét là không có hiệu lực đối với phần nội dung không phản ánh đúng ý chí thực sự của các bên hoặc có dấu hiệu giả tạo theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.

Xem thêm: Anh chị cho hỏi em dính tranh chấp dân sự 50 triệu hợp đồng cọc nếu như thi hành án mời lên mà em không lên thì nó có bắt em ở tù không?

Tòa án sẽ căn cứ vào toàn bộ chứng cứ để xác định nghĩa vụ thực tế của bên vay, có thể không công nhận phần chênh lệch nếu không có căn cứ hợp pháp. Nếu bên B chứng minh được thiệt hại thực tế (như chi phí tố tụng), các chi phí tố tụng sẽ được Tòa án xem xét phân bổ theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Yêu cầu ghi rõ lý do chênh lệch trên giấy nợ

Giấy nợ không bắt buộc phải ghi rõ lý do chênh lệch giữa số tiền ghi trên giấy và thực tế vay mượn, vì pháp luật không quy định hình thức cụ thể cho giấy nợ ngoài việc phải thể hiện rõ nội dung hợp đồng vay (Điều 119 Bộ luật Dân sự 2015). Tuy nhiên, việc không ghi rõ có thể dẫn đến tranh chấp và làm giảm giá trị chứng cứ của giấy nợ, vì tòa án sẽ dễ dàng bác bỏ phần chênh lệch nếu phát hiện sự không trung thực.

Xem thêm: Em cần luật sư tư vấn gấp giúp em vấn đề gây rối gây thương tích em là bị hại và bị công an ép cùng từ bỏ khởi tố.

Để tránh rủi ro, các bên nên ghi rõ thỏa thuận về khoản chênh lệch (nếu hợp pháp, ví dụ: làm phí dịch vụ hoặc lãi suất rõ ràng), kèm chữ ký xác nhận của cả hai bên. Nếu khoản chênh lệch nhằm bù đắp rủi ro tranh chấp, nó có thể bị Tòa án xem xét vô hiệu nếu có căn cứ cho thấy giao dịch giả tạo hoặc nhằm che giấu giao dịch khác theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Khuyến nghị soạn thảo giấy nợ với sự hỗ trợ pháp lý để đảm bảo tính minh bạch và hiệu lực, tránh tình trạng một bên "lật mặt" dẫn đến kiện tụng kéo dài.

Việc tuân thủ nguyên tắc trung thực trong giao dịch vay mượn giúp bảo vệ quyền lợi các bên, giảm thiểu rủi ro vô hiệu hóa hợp đồng và chi phí tố tụng không đáng có. Đồng thời, sử dụng chứng cứ đa dạng như tin nhắn sẽ hỗ trợ tòa án đưa ra phán quyết công bằng. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.