Hàng xóm nhà em thường xuyên chửi bới, xúc phạm em trước mặt mọi người và còn cố ý gây thương tích nhẹ (dưới 11%). Em có thể làm đơn yêu cầu công an khởi tố hình sự cả hai hành vi này được không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Về hành vi chửi bới, xúc phạm trước mặt mọi người

Hành vi này có thể cấu thành tội làm nhục người khác theo quy định tại Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Cụ thể, nếu hành vi xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác bằng lời nói, hành động hoặc thông qua phương tiện thông tin, thì người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Mức hình phạt cơ bản bao gồm cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng, hoặc phạt cải tạo không giam giữ lên đến 03 năm. Trong trường hợp nghiêm trọng hơn, như gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng hoặc tái phạm, có thể bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm. Để khởi tố, cần chứng minh hành vi có tính chất công khai (trước mặt mọi người) và gây tổn hại thực tế đến danh dự, nhân phẩm của nạn nhân, chẳng hạn qua lời chứng của nhân chứng hoặc ghi âm, ghi hình.

Về hành vi cố ý gây thương tích nhẹ (dưới 11%)

Hành vi này có thể cấu thành tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Tuy nhiên, với tỷ lệ tổn thương cơ thể dưới 11%, việc truy cứu trách nhiệm hình sự chỉ áp dụng nếu hành vi thuộc một trong các trường hợp tăng nặng, chẳng hạn như có tính chất côn đồ, sử dụng vũ khí nguy hiểm, hoặc gây thương tích cho nhiều người.

Nếu không có các tình tiết này, hành vi chỉ có thể bị xử lý hành chính theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự. Mức hình phạt hình sự có thể là cải tạo không giam giữ lên đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm, tùy theo mức độ. Nạn nhân cần giám định y khoa để xác định tỷ lệ tổn thương và thu thập chứng cứ về tính cố ý của hành vi.

Khả năng làm đơn yêu cầu công an khởi tố hình sự cả hai hành vi

Anh/Chị hoàn toàn có quyền làm đơn tố giác tội phạm để yêu cầu cơ quan công an khởi tố cả hai hành vi trên, vì đây là các tội phạm thuộc trường hợp khởi tố theo yêu cầu của người bị hại theo Điều 155 và Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), kết hợp với quy định tại Điều 147 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2021). Công an sẽ tiếp nhận, xác minh và quyết định khởi tố nếu đủ căn cứ. Dưới đây là quy trình thực hiện:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ tố giác

Thu thập đầy đủ chứng cứ liên quan, bao gồm:

• Đơn tố giác tội phạm (viết tay hoặc đánh máy, nêu rõ sự việc, thời gian, địa điểm, hành vi cụ thể và yêu cầu khởi tố).
• Giấy giám định thương tích từ cơ sở y tế (nếu có).
• Chứng cứ về hành vi xúc phạm như lời khai nhân chứng, video, audio hoặc biên bản hòa giải tại UBND xã/phường.
• Bản sao giấy tờ tùy thân của người tố giác.

Bước 2: Nộp đơn tại cơ quan có thẩm quyền

Nộp trực tiếp tại Công an xã/phường nơi xảy ra sự việc hoặc Công an cấp quận/huyện. Nếu khẩn cấp, có thể nộp tại bất kỳ cơ quan công an nào gần nhất. Cơ quan tiếp nhận phải tiếp nhận và cấp giấy biên nhận trong vòng 24 giờ theo Điều 148 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

Bước 3: Theo dõi và bổ sung thông tin

Công an sẽ xác minh trong thời hạn 20 ngày (có thể gia hạn). Anh/Chị có quyền yêu cầu cập nhật tiến trình và bổ sung chứng cứ nếu cần. Nếu không khởi tố, có quyền khiếu nại theo Điều 149 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

Việc thực hiện đúng quy trình giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tránh các hành vi trả đũa và đảm bảo công lý được thực thi kịp thời.

Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.