Anh chị cho em hỏi, nhà em có đất nhà nước cho làm cổng đi ra có trong sổ đỏ là 2,1m nhưng không được vào đất thổ cư, hàng xóm xây nhà lợp nán sang nhà em cả 40 phân, vậy hàng xóm có đúng không và có đang lấn chiếm đất nhà em không vậy?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Việc lấn đất có vi phạm pháp luật không?

Việc hàng xóm lấn chiếm 40cm đất thuộc phần cổng của Anh/Chị được coi là hành vi xâm phạm quyền sử dụng đất, vi phạm các quy định về ranh giới sử dụng đất. Theo Bộ luật Dân sự 2015, quyền sử dụng đất là quyền tài sản được pháp luật bảo vệ, và mọi hành vi lấn chiếm trái phép đều bị cấm.

Tương tự, Điều 11 Luật Đất đai 2024 quy định rõ ranh giới thửa đất phải được xác định chính xác, và việc lấn chiếm có thể dẫn đến tranh chấp đất đai, ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của chủ sử dụng đất. Dù chỉ 40cm, hành vi này vẫn cấu thành vi phạm nếu không có sự đồng ý của chủ sở hữu, vì pháp luật không quy định ngưỡng tối thiểu cho việc lấn chiếm.

Căn cứ pháp lý liên quan

• Bộ luật Dân sự 2015: quy định quyền chiếm hữu hợp pháp đối với đất đai, và Điều 166 bảo vệ quyền sử dụng đất khỏi sự xâm phạm từ bên thứ ba. Hàng xóm lấn đất có thể bị yêu cầu khôi phục tình trạng ban đầu và bồi thường thiệt hại nếu gây tổn hại.
• Luật Đất đai 2024: quy định về giải quyết tranh chấp đất đai, nhấn mạnh rằng người sử dụng đất có quyền khiếu nại nếu bị lấn chiếm. Ngoài ra, việc xác định ranh giới đất dựa trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), và việc lấn 40cm có thể được chứng minh qua đo đạc thực tế.

Quy trình giải quyết tranh chấp lấn đất

Bước 1: Thu thập chứng cứ và thỏa thuận trực tiếp

Anh/Chị cần thu thập các tài liệu chứng minh quyền sử dụng đất, như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), bản đồ địa chính hoặc biên bản đo đạc trước đó. Sau đó, liên hệ trực tiếp với hàng xóm để yêu cầu dừng lấn chiếm và khôi phục ranh giới.

Việc thỏa thuận nên được lập thành văn bản có chữ ký hai bên để tránh tranh cãi sau này. Nếu hàng xóm đồng ý, có thể thuê đơn vị đo đạc độc lập để xác nhận ranh giới mới, chi phí khoảng 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng tùy diện tích.

Bước 2: Hòa giải tại cơ sở

Nếu thỏa thuận không thành, Anh/Chị có thể yêu cầu hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã/phường nơi có đất theo Luật Đất đai 2024. Hồ sơ hòa giải bao gồm:

• Đơn yêu cầu hòa giải (theo mẫu).
• Bản sao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
• Chứng cứ về hành vi lấn chiếm (ảnh chụp, biên bản đo đạc).

Quá trình hòa giải thường kéo dài 30 ngày, miễn phí, và nếu thành công, biên bản hòa giải có giá trị pháp lý như quyết định hành chính.

Bước 3: Khiếu nại hoặc khởi kiện tại tòa án

Nếu hòa giải thất bại, Anh/Chị có quyền khiếu nại lên UBND cấp tỉnh hoặc khởi kiện ra Tòa án nhân dân cấp tỉnh/thành phố theo Luật Đất đai 2024 và Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Hồ sơ khởi kiện bao gồm:

• Đơn khởi kiện (theo mẫu).
• Chứng cứ quyền sử dụng đất và hành vi vi phạm.
• Biên bản hòa giải không thành.

Tòa án sẽ yêu cầu đo đạc lại đất và có thể buộc hàng xóm tháo dỡ công trình lấn chiếm, bồi thường thiệt hại. Phí tạm ứng án phí khoảng 200.000 đồng đến 500.000 đồng, tùy giá trị tranh chấp.

Việc tuân thủ quy trình trên giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tránh leo thang tranh chấp và giảm thiểu chi phí pháp lý. Giải quyết kịp thời còn ngăn chặn tình trạng lấn chiếm lan rộng, đảm bảo ổn định cuộc sống. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.