Hết thời gian thử việc mà không ký hợp đồng là một tình huống không hiếm gặp trong thực tiễn lao động, gây ra nhiều băn khoăn cho cả người lao động lẫn người sử dụng lao động về tính hợp pháp và hậu quả pháp lý. Việc xác định rõ trách nhiệm và chế tài trong trường hợp này là vô cùng quan trọng để bảo vệ quyền lợi chính đáng của các bên. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định của pháp luật hiện hành, cùng Công ty Luật ACC làm rõ vấn đề này.
1. Hết thời gian thử việc mà không ký hợp đồng có bị phạt không?
Theo Điều 27 Bộ luật Lao động 2019, khi kết thúc thời gian thử việc, người sử dụng lao động phải thông báo kết quả thử việc cho người lao động. Nếu người lao động đạt yêu cầu, các bên tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã giao kết có nội dung thử việc hoặc giao kết hợp đồng lao động theo quy định, tùy thuộc vào hình thức thỏa thuận thử việc ban đầu. Do đó, pháp luật không quy định rằng hợp đồng thử việc tự động trở thành hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc xác định thời hạn chỉ vì người lao động tiếp tục làm việc sau khi hết thời gian thử việc.
Trường hợp người sử dụng lao động có nghĩa vụ giao kết HĐLĐ bằng văn bản mà không thực hiện thì có thể bị xử phạt vi phạm hành chính. Theo Điều 15 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 10/09/2026, hành vi giao kết HĐLĐ không bằng văn bản đối với người lao động làm công việc có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên bị phạt tiền theo số lượng người lao động vi phạm, từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với vi phạm từ 01 đến 10 người lao động, và mức phạt tăng dần đối với số lượng người vi phạm. Đối với tổ chức, mức phạt tiền bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân; đồng thời, người sử dụng lao động có thể bị buộc giao kết HĐLĐ bằng văn bản theo quy định.
Như vậy, hết thời gian thử việc mà không giao kết HĐLĐ trong trường hợp pháp luật bắt buộc phải giao kết bằng văn bản có thể bị xử phạt hành chính. Tuy nhiên, cần phân biệt hành vi không giao kết HĐLĐ với việc xác định loại HĐLĐ và hậu quả pháp lý của việc người lao động tiếp tục làm việc sau thời gian thử việc; không nên mặc nhiên kết luận rằng HĐ thử việc sẽ tự động chuyển thành HĐLĐ không xác định thời hạn.
2. Hậu quả pháp lý khi hết thời gian thử việc mà không ký hợp đồng
Khi hết thời gian thử việc, người sử dụng lao động phải thông báo kết quả theo Điều 27 Bộ luật Lao động 2019. Nếu người lao động đạt yêu cầu, tùy trường hợp, các bên tiếp tục thực hiện HĐLĐ đã giao kết có nội dung thử việc hoặc giao kết HĐLĐ mới. Hợp đồng thử việc không tự động chuyển thành HĐLĐ chỉ vì người lao động tiếp tục làm việc.
Nếu người sử dụng lao động không giao kết HĐLĐ trong trường hợp pháp luật bắt buộc phải giao kết thì có thể bị xử phạt hành chính. Trường hợp đã phát sinh quan hệ HĐLĐ mà một bên chấm dứt trái pháp luật thì có thể phát sinh nghĩa vụ bồi thường theo quy định của Bộ luật Lao động. Vì vậy, người lao động nên yêu cầu giao kết HĐLĐ đầy đủ để xác định rõ quyền và nghĩa vụ của các bên.
3. Trách nhiệm của người sử dụng lao động khi hết thời gian thử việc
Theo Điều 27 Bộ luật Lao động 2019, khi kết thúc thời gian thử việc, người sử dụng lao động phải thông báo kết quả thử việc cho người lao động. Nếu đạt yêu cầu, các bên tiếp tục thực hiện HĐLĐ đã giao kết có nội dung thử việc hoặc giao kết HĐLĐ theo quy định, tùy trường hợp. Nếu không đạt yêu cầu, mỗi bên có quyền hủy bỏ hợp đồng thử việc hoặc HĐLĐ đã giao kết có nội dung thử việc mà không cần báo trước và không phải bồi thường.
Pháp luật không quy định hợp đồng thử việc tự động chuyển thành HĐLĐ chỉ vì người lao động tiếp tục làm việc sau khi hết thời gian thử việc. Tuy nhiên, nếu thuộc trường hợp phải giao kết HĐLĐ mà người sử dụng lao động không thực hiện thì có thể bị xử phạt hành chính theo quy định hiện hành.
4. Quyền lợi của người lao động khi hết thời gian thử việc không ký hợp đồng
Khi hết thời gian thử việc, người lao động có quyền được thông báo kết quả thử việc và được giao kết hoặc tiếp tục thực hiện HĐLĐ nếu đạt yêu cầu theo Điều 27 Bộ luật Lao động 2019. Hợp đồng thử việc không tự động chuyển thành HĐLĐ chỉ vì người lao động tiếp tục làm việc. Nếu đã phát sinh quan hệ HĐLĐ, người lao động được hưởng tiền lương và các quyền lợi, chế độ bảo hiểm theo loại hợp đồng và quy định pháp luật tương ứng.
Trường hợp người sử dụng lao động không giao kết HĐLĐ khi pháp luật bắt buộc phải giao kết, người lao động có quyền yêu cầu thực hiện đúng quy định và có thể khiếu nại, tố cáo hoặc yêu cầu giải quyết tranh chấp để bảo vệ quyền lợi. Nếu HĐLĐ đã được xác lập và người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt trái pháp luật, người lao động có thể được hưởng các quyền lợi theo Điều 41 Bộ luật Lao động 2019, tùy từng trường hợp.
5. Câu hỏi thường gặp
Thời gian thử việc tối đa là bao lâu theo quy định hiện hành?
Theo Điều 25 Bộ luật Lao động 2019, thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng không quá 180 ngày đối với công việc của người quản lý doanh nghiệp; 60 ngày đối với công việc cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên; 30 ngày đối với công việc cần trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ; và 06 ngày làm việc đối với công việc khác.
Người lao động có được hưởng lương trong thời gian thử việc không?
Có. Theo Điều 26 Bộ luật Lao động 2019, tiền lương của người lao động trong thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó. Mức lương này được hiểu là mức lương chính thức mà người lao động sẽ nhận được sau khi kết thúc thời gian thử việc nếu được tuyển dụng chính thức.
Nếu người lao động không đồng ý ký hợp đồng lao động sau thử việc thì sao?
Nếu không đạt được thỏa thuận về việc tiếp tục làm việc, người lao động có thể không tiếp tục quan hệ lao động sau khi kết thúc thử việc. Tuy nhiên, nếu trước đó các bên đã giao kết HĐLĐ có nội dung thử việc thì cần xem xét điều khoản của HĐLĐ và quy định tại Điều 27 Bộ luật Lao động 2019. Không nên mặc nhiên cho rằng hợp đồng thử việc sẽ tự động trở thành HĐLĐ chỉ vì người lao động tiếp tục làm việc sau thời gian thử việc.
Tóm lại, hết thời gian thử việc mà không ký hợp đồng là một vi phạm pháp luật lao động, kéo theo nhiều hệ lụy pháp lý cho người sử dụng lao động. Người lao động cần nắm rõ quyền lợi của mình để có hướng xử lý phù hợp. Nếu bạn đang gặp vướng mắc trong vấn đề này, hãy liên hệ Công ty Luật ACC để được tư vấn và hỗ trợ pháp lý kịp thời, bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Để lại một bình luận