Lên hộ kinh doanh kê khai mà không có hóa đơn đầu vào thì có bị Chi cục Thuế gọi lên giải trình không anh chị?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, chúng tôi xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau:

1. Phân tích vấn đề và cơ sở pháp lý

Việc hộ kinh doanh thực hiện kê khai thuế nhưng không có hóa đơn đầu vào là tình huống khá phổ biến, đặc biệt với các hộ kinh doanh quy mô nhỏ hoặc hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ, bán lẻ. Theo quy định hiện hành tại Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, Nghị định 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ và Thông tư 78/2021/TT-BTC về quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, việc kê khai thuế cần tuân thủ các quy định liên quan đến chứng từ đầu vào để đảm bảo tính hợp pháp, hợp lệ. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào không có hóa đơn đầu vào cũng dẫn đến việc bị Chi cục Thuế gọi lên giải trình. Dưới đây, chúng tôi sẽ làm rõ khả năng bị yêu cầu giải trình và cách xử lý phù hợp.

2. Khả năng bị Chi cục Thuế yêu cầu giải trình

Hộ kinh doanh kê khai thuế theo phương pháp khoán hoặc phương pháp kê khai (doanh thu theo hóa đơn hoặc theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu) thường không bắt buộc phải cung cấp hóa đơn đầu vào khi nộp tờ khai thuế. Tuy nhiên, theo Điều 11 Thông tư 40/2021/TT-BTC, cơ quan thuế có quyền yêu cầu hộ kinh doanh cung cấp thông tin, tài liệu để kiểm tra tính chính xác của doanh thu kê khai. Nếu hộ kinh doanh không có hóa đơn đầu vào hoặc kê khai doanh thu không hợp lý (ví dụ: doanh thu thấp bất thường so với ngành nghề hoặc quy mô kinh doanh), Chi cục Thuế có thể:

• Yêu cầu giải trình về nguồn gốc hàng hóa, dịch vụ hoặc chi phí đầu vào.
• Thực hiện kiểm tra tại chỗ hoặc mời lên làm việc để đối chiếu số liệu.

Ví dụ, nếu hộ kinh doanh bán hàng hóa nhưng không có hóa đơn đầu vào để chứng minh nguồn gốc hàng hóa, cơ quan thuế có thể nghi ngờ việc kê khai thiếu doanh thu hoặc vi phạm quy định về hóa đơn, chứng từ theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP. Tuy nhiên, nếu hộ kinh doanh áp dụng phương pháp khoán và doanh thu được ấn định bởi cơ quan thuế, khả năng bị gọi lên giải trình sẽ thấp hơn, trừ trường hợp có dấu hiệu bất thường rõ ràng.

3. Cách xử lý khi không có hóa đơn đầu vào

Để giảm thiểu rủi ro bị yêu cầu giải trình, hộ kinh doanh cần lưu ý:

• Ghi chép sổ sách rõ ràng: Theo Điều 29 Luật Quản lý thuế, hộ kinh doanh cần ghi chép đầy đủ doanh thu, chi phí, dù không bắt buộc phải lập báo cáo tài chính. Sổ sách này có thể được sử dụng để giải thích nguồn gốc hàng hóa hoặc dịch vụ nếu cơ quan thuế yêu cầu.
• Lưu trữ chứng từ hợp lệ: Nếu không có hóa đơn đầu vào, hộ kinh doanh có thể sử dụng các chứng từ khác như hợp đồng mua bán, phiếu thu, hoặc biên bản bàn giao hàng hóa để chứng minh tính hợp pháp của chi phí.
• Chủ động liên hệ cơ quan thuế: Nếu nhận thấy doanh thu kê khai có khả năng bị chú ý (ví dụ: doanh thu thấp hơn mức trung bình ngành), hộ kinh doanh nên chủ động liên hệ Chi cục Thuế để giải thích trước khi bị yêu cầu giải trình.

4. Lưu ý để tránh rủi ro trong tương lai

Để hạn chế tình trạng thiếu hóa đơn đầu vào và nguy cơ bị yêu cầu giải trình, hộ kinh doanh nên:

• Yêu cầu nhà cung cấp xuất hóa đơn VAT hoặc hóa đơn bán hàng (nếu có) khi mua hàng hóa, dịch vụ.
• Sử dụng hóa đơn điện tử theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP để quản lý doanh thu và chi phí hiệu quả hơn.
• Tham khảo ý kiến chuyên gia kế toán hoặc đơn vị tư vấn pháp lý để đảm bảo tuân thủ đúng quy định.
• Liên hệ trực tiếp Chi cục Thuế quản lý (thông qua số điện thoại hoặc cổng thông tin http://www.gdt.gov.vn) để được hướng dẫn cụ thể về cách kê khai phù hợp với đặc thù kinh doanh.

Công ty Luật ACC sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị để giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ!