Sử dụng hóa đơn giả phạt như thế nào? Chi tiết

Hóa đơn giả phạt như thế nào là vấn đề pháp lý quan trọng mà nhiều doanh nghiệp và cá nhân cần nắm rõ để tránh vi phạm quy định về hóa đơn chứng từ. Việc sử dụng hóa đơn không hợp pháp có thể dẫn đến các chế tài nghiêm khắc theo quy định hiện hành. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các mức xử phạt cũng như cách áp dụng trong thực tiễn. Cùng Công ty Luật ACC tìm hiểu để đảm bảo tuân thủ pháp luật.

1. Sử dụng hóa đơn giả phạt như thế nào? Chi tiết

Sử dụng hóa đơn giả bị xử lý theo quy định của Luật Quản lý thuế 2025. Theo đó, hành vi lập hoặc sử dụng hóa đơn không có giá trị pháp lý sẽ bị áp dụng mức phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 100 triệu đồng tùy theo mức độ vi phạm. Ngoài ra, người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây thiệt hại lớn cho ngân sách nhà nước.

Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định cụ thể các tình tiết tăng nặng như sử dụng nhiều hóa đơn giả hoặc lặp lại hành vi. Thông tư 91/2026/TT-BTC hướng dẫn cách xác định hóa đơn giả thông qua kiểm tra mã số thuế và chữ ký số. Doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ nguồn gốc hóa đơn trước khi sử dụng để tránh rủi ro.

2. Các mức phạt tiền áp dụng cho hành vi sử dụng hóa đơn giả

Mức phạt tiền được xác định dựa trên số lượng hóa đơn và giá trị giao dịch. Trường hợp sử dụng từ 1 đến 5 hóa đơn giả, mức phạt dao động từ 20 triệu đồng đến 50 triệu đồng. Khi số lượng hóa đơn vượt quá 5 hoặc giá trị trên 500 triệu đồng, mức phạt có thể lên đến 100 triệu đồng.

Luật Quản lý thuế 2025 quy định rõ việc tịch thu toàn bộ hóa đơn giả và buộc nộp lại số thuế đã khấu trừ sai. Nghị định 254/2026/NĐ-CP bổ sung quy định về phạt bổ sung nếu người vi phạm không hợp tác với cơ quan thuế. Thông tư 91/2026/TT-BTC hướng dẫn cách tính toán giá trị thiệt hại để áp dụng mức phạt tương ứng.

Xem thêm: Ngày thanh lý hợp đồng và ngày xuất hóa đơn có trùng nhau không? Mới

3. Hậu quả pháp lý ngoài phạt tiền khi sử dụng hóa đơn giả

Ngoài phạt tiền, cá nhân hoặc tổ chức còn phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho ngân sách nhà nước. Trong trường hợp nghiêm trọng, người vi phạm có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ quản lý doanh nghiệp trong thời hạn từ 1 đến 3 năm.

Luật Quản lý thuế 2025 cho phép cơ quan thuế công khai danh sách vi phạm trên cổng thông tin điện tử. Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định thêm về việc đình chỉ hoạt động kinh doanh có thời hạn nếu tái phạm. Thông tư 91/2026/TT-BTC hướng dẫn quy trình thu hồi hóa đơn điện tử đã phát hành sai quy định.

Xem thêm: Ngày lập hóa đơn khác ngày ký có hợp lệ hay không?

4. Cách doanh nghiệp tránh vi phạm khi kiểm tra hóa đơn

Để hạn chế các rủi ro về thuế và kế toán, doanh nghiệp nên chủ động kiểm tra tính hợp lệ của hóa đơn trước khi hạch toán hoặc kê khai thuế. Việc thực hiện đúng quy trình sẽ giúp phát hiện sớm các hóa đơn có dấu hiệu bất thường và đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật.

Bước 1: Tra cứu thông tin hóa đơn trên hệ thống

Doanh nghiệp truy cập cổng thông tin hóa đơn điện tử của Tổng cục Thuế và nhập mã số hoặc các thông tin liên quan để tra cứu hóa đơn. Sau khi có kết quả, cần đối chiếu kỹ tên đơn vị, mã số thuế, địa chỉ của bên bán, bên mua cũng như thông tin về hàng hóa, dịch vụ để đảm bảo dữ liệu trên hóa đơn chính xác và thống nhất.

Bước 2: Xác minh chữ ký số và mã số thuế của bên phát hành

Doanh nghiệp cần kiểm tra tính hợp lệ của chữ ký số và tình trạng hoạt động của mã số thuế của đơn vị phát hành hóa đơn. Nếu phát hiện hóa đơn có dấu hiệu bất thường, thông tin không trùng khớp hoặc nghi ngờ là hóa đơn không hợp pháp, cần tạm dừng sử dụng và liên hệ ngay với cơ quan thuế để được hướng dẫn xử lý.

Bước 3: Lưu trữ đầy đủ chứng từ liên quan

Bên cạnh hóa đơn điện tử, doanh nghiệp nên lưu giữ đầy đủ hợp đồng, phiếu giao hàng, biên bản nghiệm thu, chứng từ thanh toán và các tài liệu liên quan đến giao dịch. Việc lưu trữ đầy đủ hồ sơ sẽ giúp chứng minh tính hợp pháp của giao dịch, đồng thời tạo thuận lợi khi cơ quan thuế thực hiện thanh tra, kiểm tra hoặc quyết toán thuế.

5. Câu hỏi thường gặp

Sử dụng hóa đơn giả có bị phạt tù không?

Theo Luật Quản lý thuế 2025, nếu hành vi sử dụng hóa đơn giả gây thiệt hại lớn hoặc có yếu tố hình sự, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức phạt tù từ 6 tháng đến 5 năm tùy theo mức độ. Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định các tình tiết định khung hình phạt.

Doanh nghiệp bị phạt bao nhiêu khi sử dụng hóa đơn giả lần đầu?

Lần đầu vi phạm, mức phạt tiền thường từ 20 triệu đồng đến 50 triệu đồng theo quy định của Luật Quản lý thuế 2025. Thông tư 91/2026/TT-BTC hướng dẫn cách tính toán cụ thể dựa trên giá trị giao dịch.

Có cách nào giảm mức phạt khi sử dụng hóa đơn giả không?

Doanh nghiệp có thể được giảm mức phạt nếu tự giác khai báo và nộp đủ số thuế thiếu trước khi cơ quan thuế phát hiện. Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định rõ các trường hợp được khoan hồng.

Hóa đơn giả phạt như thế nào cần được hiểu rõ để tránh các rủi ro pháp lý không đáng có. Việc tuân thủ đúng quy định về hóa đơn sẽ giúp doanh nghiệp hoạt động ổn định và minh bạch. Liên hệ Công ty Luật ACC để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ giải quyết các vấn đề liên quan đến hóa đơn chứng từ.