Hoạt động giáo dục đặc thù của trường dự bị đại học

Hoạt động giáo dục đặc thù của trường dự bị đại học đóng vai trò then chốt trong việc tạo nguồn cán bộ, nhân lực là người dân tộc thiểu số và học sinh thuộc khu vực có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn trước khi bước vào bậc đại học. Theo quy định mới nhất tại Thông tư 36/2026/TT-BGDĐT Ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường dự bị đại học, khung pháp lý về các hoạt động giáo dục đặc thù đã được chuẩn hóa nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Trong quá trình tìm hiểu và áp dụng các quy định pháp luật liên quan đến lĩnh vực giáo dục, Công ty Luật ACC thường xuyên nhận được sự quan tâm của quý độc giả về nội dung này. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định về hoạt động giáo dục đặc thù theo Thông tư mới nhất.

1. Tổng quan về trường dự bị đại học và khung pháp lý theo Thông tư 36/2026/TT-BGDĐT

Trường dự bị đại học là cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, có nhiệm vụ tổ chức giảng dạy chương trình dự bị đại học nhằm củng cố, bổ sung kiến thức, rèn luyện phương pháp học tập cho học sinh người dân tộc thiểu số và học sinh thuộc vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.

Căn cứ theo Thông tư 36/2026/TT-BGDĐT ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường dự bị đại học, hoạt động của các trường dự bị đại học được đổi mới toàn diện, từ nội dung chương trình đến phương thức tổ chức quản lý. Văn bản này là cơ sở pháp lý quan trọng thay thế các quy định cũ, bảo đảm tính thống nhất và phù hợp với thực tiễn phát triển giáo dục nghề nghiệp và đại học hiện nay.

1.1. Đối tượng áp dụng của Thông tư 36/2026/TT-BGDĐT

• Các trường dự bị đại học công lập và dân lập (nếu có).
• Các cơ sở giáo dục đại học có mở hệ dự bị đại học.
• Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh đang công tác, học tập tại các trường dự bị đại học.
• Các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục, các tổ chức và cá nhân có liên quan.

1.2. Mục tiêu của hoạt động giáo dục đặc thù

Hoạt động giáo dục đặc thù tại trường dự bị đại học nhằm trang bị cho học sinh nền tảng kiến thức vững chắc tương đương trình độ trung học phổ thông nâng cao, đồng thời rèn luyện kỹ năng tiếng Việt, kỹ năng sống và tư duy tự học để sẵn sàng tiếp thu chương trình đào tạo trình độ đại học.

2. Các hình thức và nội dung cốt lõi trong hoạt động giáo dục đặc thù

Theo quy định tại Thông tư 36/2026/TT-BGDĐT ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường dự bị đại học, hoạt động giáo dục đặc thù không chỉ dừng lại trên ghế nhà trường mà còn bao gồm nhiều hình thức bổ trợ nhằm phát triển toàn diện năng lực của học sinh dự bị đại học.

2.1. Chương trình bồi dưỡng kiến thức văn hóa đặc thù

• Phân ban và định hướng nghề nghiệp: Học sinh được tổ chức học tập theo các khối thi truyền thống (A, B, C, D…) tương ứng với định hướng ngành nghề đăng ký xét tuyển đại học sau này.
• Bồi dưỡng phụ đạo: Đối với học sinh có xuất phát điểm thấp về kiến thức hoặc ngoại ngữ, nhà trường tổ chức các lớp học phụ đạo, tăng tiết mà không thu thêm học phí ngoài quy định nhằm đảm bảo chuẩn đầu ra.

>>> Xem thêm tại đây: Luật sư giải đáp: Trường dự bị đại học chịu sự quản lý trực tiếp của cơ quan nào?

2.2. Giáo dục kỹ năng mềm và tăng cường tiếng Việt

• Đối với học sinh là người dân tộc thiểu số rất ít người hoặc có hạn chế về khả năng sử dụng tiếng Việt học thuật, nhà trường tổ chức các chương trình rèn luyện kỹ năng ngôn ngữ chuyên sâu.
• Tổ chức các hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm thực tế, giáo dục pháp luật, kỹ năng sống để học sinh nhanh chóng hòa nhập với môi trường đại học đa văn hóa sau khi tốt nghiệp.

3. Điều kiện, quy trình tổ chức và đánh giá kết quả giáo dục đặc thù

Để đảm bảo chất lượng giáo dục đặc thù đạt hiệu quả cao, Thông tư 36/2026/TT-BGDĐT ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường dự bị đại học quy định rõ ràng về điều kiện thực hiện cũng như phương thức đánh giá, xét công nhận hoàn thành chương trình dự bị đại học.

3.1. Điều kiện đảm bảo chất lượng hoạt động giáo dục

• Đội ngũ giáo viên: Giáo viên giảng dạy chương trình dự bị đại học phải đạt chuẩn trình độ đào tạo theo Luật Giáo dục, đồng thời có kinh nghiệm sư phạm trong việc kèm cặp học sinh vùng khó khăn.
• Cơ sở vật chất: Ký túc xá, trang thiết bị học tập, thư viện phải được trang bị đầy đủ để phục vụ mô hình học tập nội trú hoặc bán nội trú đặc thù của trường dự bị đại học.

3.2. Tiêu chí và cách thức tính điểm đánh giá kết quả học tập

Kết quả học tập trong năm học dự bị đại học được đánh giá thông qua quá trình kiểm tra thường xuyên, định kỳ và kỳ thi tốt nghiệp cuối khóa.

Công thức tính điểm trung bình chung học kỳ/năm học được quy định chuẩn hóa như sau:

ĐTB = (Điểm hệ số 1 x Tổng số hệ số 1 + Điểm hệ số 2 x Tổng số hệ số 2 + Điểm thi kết thúc học phần/môn học x 3) / (Tổng số hệ số 1 + Tổng số hệ số 2 + 3)

Ví dụ minh họa cụ thể bằng số liệu:

Giả sử học sinh Nguyễn Văn A có kết quả môn Toán dự bị đại học như sau:

• Điểm kiểm tra thường xuyên (hệ số 1): Có 3 cột điểm lần lượt là 7.0, 8.0, 7.5. Tổng điểm hệ số 1 = (7.0 + 8.0 + 7.5) = 22.5 (với 3 cột điểm).
• Điểm kiểm tra định kỳ (hệ số 2): Có 2 cột điểm lần lượt là 7.5 và 8.5. Tổng điểm hệ số 2 = (7.5 x 2) + (8.5 x 2) = 16.0 + 17.0 = 33.0.
• Điểm thi kết thúc học phần (hệ số 3): 8.0. Tổng điểm hệ số 3 = 8.0 x 3 = 24.0.

Áp dụng công thức tính điểm trung bình môn học:

ĐTB_Môn = (22.5 + 33.0 + 24.0) / (3 + 4 + 3) = 79.5 / 10 = 7.95 điểm.

4. Quyền lợi và chế độ chính sách đối với học sinh tham gia giáo dục đặc thù

Học sinh tham gia hệ dự bị đại học theo Thông tư 36/2026/TT-BGDĐT ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường dự bị đại học được hưởng các chế độ ưu đãi đặc thù từ Nhà nước nhằm hỗ trợ tối đa chi phí học tập và sinh hoạt:

• Học bổng và hỗ trợ sinh hoạt phí: Được hưởng chính sách hỗ trợ học tập hằng tháng, tiền ở ký túc xá và các khoản trợ cấp xã hội theo các nghị định hiện hành của Chính phủ áp dụng cho học sinh dự bị đại học.
• Cơ hội xét tuyển thẳng/ưu tiên xét tuyển: Sau khi hoàn thành chương trình dự bị đại học và đạt yêu cầu tốt nghiệp, học sinh được cấp giấy chứng nhận tốt nghiệp dự bị đại học để làm căn cứ xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng theo quy định tuyển sinh đại học hằng năm của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Thông qua các quy định cụ thể tại Thông tư 36/2026/TT-BGDĐT ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường dự bị đại học, hoạt động giáo dục đặc thù của trường dự bị đại học ngày càng được chuẩn hóa, tạo nền tảng vững chắc cho nguồn nhân lực chất lượng cao từ các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Nếu quý độc giả còn bất kỳ vướng mắc pháp lý nào liên quan đến lĩnh vực giáo dục, thủ tục hành chính hoặc các quy định pháp luật mới sắp có hiệu lực, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được đội ngũ chuyên gia pháp lý của chúng tôi tư vấn chuyên sâu, chính xác và kịp thời.