Hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng

Sự bùng nổ của công nghệ thông tin và mạng xã hội đã mở ra không gian giao tiếp rộng lớn, trong đó các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo cũng có sự dịch chuyển và hiện diện mạnh mẽ trên không gian mạng. Nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, đồng thời bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người dân trong kỷ nguyên số, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo số 07/2026/QH16 đã chính thức được ban hành với những quy định cụ thể, minh bạch. Khi tìm hiểu và thực hiện các thủ tục pháp lý liên quan đến lĩnh vực này, nhiều cá nhân và tổ chức tôn giáo thường tìm đến sự đồng hành từ Công ty Luật ACC để được hỗ trợ chuyên sâu, đúng quy định pháp luật.

1. Cơ sở pháp lý và phạm vi điều chỉnh về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng

Theo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo số 07/2026/QH16, không gian mạng được xác định là môi trường quan trọng nơi các tổ chức tôn giáo, cơ sở tôn giáo, nhà tu hành, chức sắc, chức việc và người theo đạo tiến hành các sinh hoạt tôn giáo, truyền bá giáo lý, chia sẻ thông tin văn hóa – tâm linh.

Việc điều chỉnh các hoạt động này không nhằm hạn chế quyền tự do tín ngưỡng mà hướng tới việc xây dựng môi trường mạng lành mạnh, văn minh, chống lại các hành vi lợi dụng không gian mạng để trục lợi, xuyên tạc đường lối chính sách hoặc gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

2. Các hình thức sinh hoạt và truyền thông tôn giáo hợp pháp trên không gian mạng

Luật Tín ngưỡng, tôn giáo số 07/2026/QH16 ghi nhận và tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động tôn giáo ứng dụng công nghệ số, cụ thể bao gồm:

• Tổ chức sinh hoạt tôn giáo trực tuyến (Online): Trong các trường hợp đặc biệt (như thiên tai, dịch bệnh hoặc theo đề án đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận), các tổ chức tôn giáo có thể tổ chức nghi lễ, giảng đạo trực tuyến cho tín đồ.
• Truyền bá giáo lý và xuất bản phẩm điện tử: Các tổ chức tôn giáo được phép đăng tải, chia sẻ giáo lý, giáo luật, kinh sách, nghi lễ và các hoạt động từ thiện xã hội trên các website chính thức hoặc nền tảng mạng xã hội đã đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước.
• Quản lý thông tin và dữ liệu tôn giáo: Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu số về lịch sử hình thành, danh sách cơ sở tôn giáo, chức sắc, nhà tu hành nhằm minh bạch hóa công tác quản lý và giúp tín đồ dễ dàng tiếp cận thông tin chính thống.

>>> Xem thêm tại đây: Thủ tục thông báo hoạt động tín ngưỡng tại cơ sở tín ngưỡng

3. Quyền lợi, nghĩa vụ và các hành vi bị nghiêm cấm trên không gian mạng

Để đảm bảo tính thượng tôn pháp luật, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo số 07/2026/QH16 quy định rõ những giới hạn pháp lý mà các chủ thể khi tham gia hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng cần tuân thủ tuyệt đối.

3.1. Quyền lợi và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân

• Quyền được bảo vệ: Được bảo đảm bí mật thông tin cá nhân (đối với tín đồ tham gia sinh hoạt tôn giáo trực tuyến hợp pháp), được bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đối với các ấn phẩm, tài liệu tôn giáo số.
• Nghĩa vụ thông báo và đăng ký: Các trang thông tin điện tử (website), tài khoản mạng xã hội chính thức của tổ chức tôn giáo hoặc cơ sở tôn giáo có quy mô lớn phải thực hiện khai báo, đăng ký với cơ quan nhà nước chuyên ngành về tín ngưỡng, tôn giáo và thông tin truyền thông.

3.2. Các hành vi bị nghiêm cấm

• Lợi dụng không gian mạng để tuyên truyền tà đạo, các hoạt động mê tín dị đoan trái thuần phong mỹ tục, gây tổn hại đến sức khỏe, tinh thần và tài sản của người dân.
• Đăng tải, phát tán các bài viết, video, hình ảnh có nội dung xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; kích động kỳ thị tôn giáo, chia rẽ đoàn kết dân tộc.
• Giả mạo danh nghĩa tổ chức tôn giáo, chức sắc, nhà tu hành để kêu gọi từ thiện trái phép hoặc lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng.

>>> Xem thêm tại đây: Thủ tục đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung của người nước ngoài tại Việt Nam

4. Trách nhiệm pháp lý và chế tài xử lý vi phạm

Việc vi phạm các quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng sẽ bị xem xét xử lý theo quy định của pháp luật hành chính, dân sự hoặc hình sự tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.

Công thức xác định mức độ xử phạt vi phạm hành chính dựa trên thiệt hại thực tế và giá trị tài sản vi phạm (áp dụng theo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo và Luật An ninh mạng):

Mức phạt tiền = Giá trị tang vật, phương tiện vi phạm (hoặc số lợi bất hợp pháp thu được) x Hệ số vi phạm theo mức độ nguy hiểm (từ 1.5 đến 3 lần) + Chi phí khắc phục hậu quả môi trường mạng.

Ví dụ minh họa cụ thể bằng số liệu:

Ông A lợi dụng tài khoản mạng xã hội giả mạo danh nghĩa cơ sở tôn giáo để kêu gọi từ thiện trái phép, thu lợi bất hợp pháp số tiền là 20.000.000 VNĐ. Cơ quan chức năng xác định hệ số vi phạm mức độ nguy hiểm là 2.0. Chi phí kỹ thuật để gỡ bỏ thông tin sai lệch và khắc phục hậu quả là 5.000.000 VNĐ.

Mức phạt tiền xử lý vi phạm hành chính được tính như sau:

Mức phạt tiền = (20.000.000 x 2.0) + 5.000.000 = 45.000.000 VNĐ.

Ngoài ra, chủ thể vi phạm còn bị buộc tiêu hủy tang vật vi phạm, thu hồi toàn bộ số tiền bất hợp pháp và khóa vĩnh viễn các tài khoản mạng xã hội liên quan.

Việc ban hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo số 07/2026/QH16 đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về quản lý hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên môi trường số, vừa bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng của công dân, vừa giữ vững kỷ cương xã hội.

Nếu quý độc giả, tổ chức hay cơ sở tôn giáo còn bất kỳ vướng mắc nào liên quan đến thủ tục đăng ký hoạt động tôn giáo trên không gian mạng hoặc các quy định pháp luật mới nhất, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được đội ngũ luật sư và chuyên gia pháp lý hỗ trợ tư vấn chuyên sâu, tận tâm và hiệu quả nhất!