Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, chúng tôi xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau:
1. Phân tích bản chất pháp lý của thỏa thuận bảo mật (NDA)
Thỏa thuận bảo mật (Non-Disclosure Agreement – NDA) là hợp đồng dân sự được ký giữa các bên nhằm bảo vệ thông tin bí mật, được quy định tại Điều 401 và Điều 418 Bộ luật Dân sự 2015.
Trong quan hệ lao động, NDA thường được ký để ngăn nhân viên tiết lộ thông tin kinh doanh, kỹ thuật, hoặc dữ liệu nhạy cảm của công ty. Tuy nhiên, theo Điều 122 và Điều 123 Bộ luật Dân sự, điều khoản hợp đồng phải tuân thủ nguyên tắc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội, và phải rõ ràng, khả thi.
Điều khoản NDA cấm nhân viên tiết lộ “mọi thông tin đã biết trong quá trình làm việc” kể cả thông tin công khai có dấu hiệu quá rộng và không cụ thể. Theo Luật Lao động 2019 (sửa đổi năm 2025 theo Luật 85/2025/QH15), quyền tự do ngôn luận và quyền tiếp cận thông tin công khai của người lao động (Điều 9) không thể bị hạn chế bởi các điều khoản hợp đồng bất hợp lý. Thông tin công khai, như thông tin trên website công ty, báo chí, hoặc đã được công bố hợp pháp, không thuộc phạm vi “bí mật kinh doanh” theo Điều 3 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi năm 2022). Do đó, việc cấm tiết lộ thông tin này có thể bị xem là vô lý và hạn chế quyền cơ bản của người lao động.
2. Điều khoản NDA quá rộng có bị vô hiệu không?
Theo Điều 407 Bộ luật Dân sự, một điều khoản hợp đồng có thể bị tuyên vô hiệu nếu vi phạm điều cấm của pháp luật, trái đạo đức xã hội, hoặc không khả thi. Cụ thể:
- Vi phạm điều cấm của luật: Điều khoản cấm tiết lộ “mọi thông tin đã biết” bao gồm cả thông tin công khai có thể vi phạm Điều 9 Luật Lao động 2019 và Điều 14 Hiến pháp 2013, vốn bảo vệ quyền tự do ngôn luận và tiếp cận thông tin. Tòa án nhân dân tối cao (TANDTC) trong Nghị quyết 04/2019/NQ-HĐTP đã hướng dẫn rằng các điều khoản hạn chế quyền cơ bản của người lao động mà không có căn cứ hợp lý sẽ bị tuyên vô hiệu từng phần.
- Không khả thi và thiếu rõ ràng: Một NDA phải xác định rõ thông tin bí mật (ví dụ: dữ liệu khách hàng, công thức sản phẩm, kế hoạch kinh doanh chưa công bố). Việc cấm toàn bộ thông tin, kể cả công khai, không đáp ứng yêu cầu “cụ thể và xác định” theo Điều 401 Bộ luật Dân sự. Hơn nữa, điều khoản này gây khó khăn cho người lao động trong việc xác định hành vi vi phạm, dẫn đến rủi ro bị phạt hoặc kiện bất hợp lý.
- Hệ quả pháp lý: Nếu điều khoản bị tuyên vô hiệu, chỉ phần nội dung bất hợp lý (cấm thông tin công khai) bị hủy, các phần còn lại của NDA (như bảo vệ bí mật kinh doanh thực sự) vẫn có hiệu lực, theo Điều 131 Bộ luật Dân sự. Tuy nhiên, việc tuyên vô hiệu phải do tòa án quyết định khi có tranh chấp, hoặc các bên tự thương lượng điều chỉnh hợp đồng.
3. Rủi ro khi ký NDA với điều khoản quá rộng
Việc ký NDA với điều khoản không rõ ràng tiềm ẩn nhiều rủi ro cho người lao động. Thứ nhất, công ty có thể lợi dụng để áp dụng các biện pháp kỷ luật (như sa thải, phạt tiền) hoặc khởi kiện người lao động dù họ chỉ chia sẻ thông tin công khai, ví dụ: mô tả công việc chung trên mạng xã hội.
Thứ hai, điều khoản mơ hồ khiến người lao động khó xác định giới hạn trách nhiệm, dẫn đến tự hạn chế quyền tự do ngôn luận hoặc cơ hội nghề nghiệp (như trao đổi kinh nghiệm với nhà tuyển dụng mới). Thứ ba, nếu tranh chấp xảy ra, người lao động có thể phải chịu chi phí pháp lý để chứng minh điều khoản vô hiệu, theo Điều 192 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.
Ngược lại, công ty cũng đối mặt rủi ro nếu NDA không hợp lý. Tòa án có thể bác yêu cầu bồi thường của công ty nếu họ kiện dựa trên điều khoản vô hiệu. Ngoài ra, việc áp dụng NDA bất hợp lý có thể vi phạm Điều 16 Bộ Luật Lao động 2019 về nguyên tắc thiện chí, dẫn đến tranh chấp lao động tập thể hoặc bị cơ quan thanh tra lao động xử phạt (mức phạt từ 10-20 triệu đồng theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP).
Giới thiệu Dịch vụ tư vấn luật – Công ty Luật ACC
Công ty Luật ACC cung cấp dịch vụ tư vấn luật cho cá nhân và doanh nghiệp, tập trung vào việc giải đáp quy định pháp lý, hướng dẫn áp dụng đúng quy định hiện hành và hỗ trợ xử lý các vấn đề phát sinh trong thực tế.
Phạm vi dịch vụ:
– Tư vấn pháp luật: Cung cấp ý kiến pháp lý liên quan đến các lĩnh vực như doanh nghiệp, hợp đồng, lao động, dân sự, đất đai, hôn nhân và gia đình. Nội dung tư vấn bám sát quy định pháp luật và tình huống cụ thể của khách hàng.
– Rà soát và soạn thảo hồ sơ: Kiểm tra tính pháp lý của hợp đồng, văn bản; hỗ trợ soạn thảo các tài liệu cần thiết nhằm đảm bảo phù hợp quy định và hạn chế rủi ro.
– Hỗ trợ làm việc với cơ quan nhà nước: Hướng dẫn thủ tục, chuẩn bị hồ sơ và đại diện theo ủy quyền trong một số trường hợp cần thiết.
– Tư vấn giải quyết tranh chấp: Phân tích phương án xử lý, hỗ trợ thương lượng hoặc tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.
– Tư vấn thường xuyên: Cung cấp dịch vụ tư vấn định kỳ cho doanh nghiệp trong quá trình hoạt động, giúp cập nhật và tuân thủ các quy định pháp luật liên quan.
Nguyên tắc thực hiện tại Luật ACC:
– Thông tin tư vấn dựa trên quy định pháp luật hiện hành.
– Bảo mật thông tin khách hàng.
– Nội dung tư vấn rõ ràng, có căn cứ pháp lý.
– Phù hợp với nhu cầu và tình huống thực tế.
Công ty Luật ACC sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị để giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ!
Để lại một bình luận