Trong trường hợp kết hôn giả để nhập quốc tịch thì có bị phạt không, và phạt như thế nào?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, chúng tôi xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau:

1. Kết hôn giả tạo để nhập quốc tịch có bị phạt không?

Có, hành vi kết hôn giả tạo để nhập quốc tịch chắc chắn bị xử phạt theo pháp luật Việt Nam. Theo khoản 11 Điều 3 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, kết hôn giả tạo là hành vi bị cấm tuyệt đối, bao gồm cả trường hợp lợi dụng hôn nhân để thay đổi quốc tịch.

Nếu cơ quan chức năng phát hiện, người vi phạm sẽ bị xử lý hành chính theo Nghị định 82/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 158/2021/NĐ-CP).

Cụ thể, điểm d khoản 2 Điều 11 Nghị định 82/2020/NĐ-CP quy định rõ: "Lợi dụng việc kết hôn để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú, nhập quốc tịch Việt Nam, quốc tịch nước ngoài; hưởng chế độ ưu đãi của Nhà nước hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích xây dựng gia đình" là hành vi vi phạm.

Việc phát hiện có thể xảy ra qua kiểm tra hồ sơ đăng ký kết hôn tại UBND cấp xã/phường hoặc qua xác minh của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh, Cục Quản lý Xuất nhập cảnh. Ví dụ, nếu hồ sơ kết hôn có dấu hiệu bất thường như thời gian kết hôn ngắn, không có bằng chứng về mối quan hệ thực tế (ảnh chung, chứng cứ chung sống), hoặc có thoả thuận bằng văn bản về lợi ích tài chính, cơ quan chức năng sẽ tiến hành điều tra.

Do đó, hành vi này không chỉ bị coi là vi phạm hành chính mà còn có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng hơn nếu liên quan đến yếu tố tội phạm.

2. Mức phạt hành chính cụ thể như thế nào?

Mức phạt hành chính đối với kết hôn giả tạo để nhập quốc tịch được quy định thống nhất tại khoản 2 Điều 11 Nghị định 82/2020/NĐ-CP, với mức phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với mỗi cá nhân vi phạm.

Ngoài ra, người vi phạm còn bị buộc nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp thu được từ hành vi này, chẳng hạn như tiền "phí dịch vụ" nhận từ bên kia hoặc các khoản hỗ trợ tài chính liên quan đến di trú.

Thẩm quyền xử phạt thuộc về Chủ tịch UBND cấp xã/phường hoặc cấp tỉnh, tùy theo mức độ phức tạp của vụ việc. Trong trường hợp kết hôn có yếu tố nước ngoài, Phòng Tư pháp cấp xã/phường sẽ phối hợp với Cục Lãnh sự – Bộ Ngoại giao để xác minh.

Ví dụ thực tế, vào năm 2023, một số trường hợp kết hôn giả giữa công dân Việt Nam và người nước ngoài nhằm nhập quốc tịch châu Âu đã bị phát hiện tại TP. Hồ Chí Minh, dẫn đến phạt tiền 15.000.000 đồng mỗi bên và buộc hủy giấy chứng nhận kết hôn.

Nếu vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng, như ảnh hưởng đến an ninh quốc gia hoặc liên quan đến tổ chức môi giới hôn nhân bất hợp pháp, mức phạt có thể được áp dụng ở mức cao nhất của khung. Lưu ý rằng, từ năm 2025, với các sửa đổi dự kiến trong Luật Di trú (dự thảo đang thảo luận), mức phạt có thể tăng thêm để răn đe, nhưng hiện tại vẫn áp dụng theo Nghị định 82.

3. Các hình thức xử lý bổ sung và hậu quả pháp lý khác

Bên cạnh xử phạt hành chính, kết hôn giả tạo có thể dẫn đến các biện pháp bổ sung nghiêm khắc hơn. Đầu tiên, giấy chứng nhận kết hôn sẽ bị hủy bỏ theo Điều 122 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, dẫn đến việc các thủ tục liên quan như cấp visa, thẻ tạm trú hoặc đơn xin nhập quốc tịch bị vô hiệu hóa.

Đối với người nước ngoài, điều này có thể dẫn đến trục xuất khỏi Việt Nam theo Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam 2014 (sửa đổi năm 2019), với lệnh cấm nhập cảnh từ 1 đến 5 năm.

Hơn nữa, nếu hành vi kết hôn giả có dấu hiệu tội phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017).

Cụ thể, nếu liên quan đến lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174, khung hình phạt từ 6 tháng đến 20 năm tù tùy mức độ), tổ chức đánh bạc hoặc môi giới hôn nhân bất hợp pháp (Điều 188, phạt từ 1 đến 15 năm tù), hoặc gian dối trong thủ tục di trú (Điều 349, phạt từ 1 đến 7 năm tù).

Trong thực tiễn, các vụ việc lớn như đường dây môi giới hôn nhân giả mạo tại các tỉnh biên giới đã dẫn đến án tù cho người cầm đầu. Ngoài ra, người Việt Nam tham gia có thể bị ảnh hưởng đến lý lịch tư pháp, cản trở các thủ tục hành chính sau này như xin visa hoặc vay vốn ngân hàng. Đối với quốc tịch nước ngoài, nếu bị phát hiện sau khi nhập tịch, có thể dẫn đến tước quốc tịch theo luật của quốc gia đó, ví dụ như Luật Di trú Mỹ quy định hủy bỏ quyền công dân nếu chứng minh được hôn nhân gian lận.

Công ty Luật ACC sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị để giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ!