Khả năng gia đình em đòi được phần đất thừa có cao không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Điều kiện để đòi lại phần đất thừa trong tranh chấp đất đai

Phần đất thừa thường phát sinh từ tranh chấp về ranh giới, diện tích hoặc sử dụng đất không đúng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCN QSDĐ). Để có khả năng đòi lại, người sử dụng đất phải chứng minh quyền sử dụng hợp pháp đối với phần đất tranh chấp, chẳng hạn như có GCN QSDĐ hợp lệ, giấy tờ chứng minh nguồn gốc đất trước ngày 01/7/2014 hoặc phù hợp với quy hoạch sử dụng đất.

Theo Điều 26 Luật Đất đai 2024, Nhà nước bảo hộ quyền sử dụng đất hợp pháp của người sử dụng đất. Người có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết khi quyền sử dụng đất bị xâm phạm.

Nếu phần đất thừa do lấn chiếm hoặc sử dụng sai, bên bị thiệt hại có quyền yêu cầu khôi phục quyền lợi nếu chứng minh được thiệt hại thực tế và không quá thời hiệu khởi kiện. Theo khoản 3 Điều 155 Bộ luật Dân sự 2015, tranh chấp về quyền sử dụng đất không áp dụng thời hiệu khởi kiện. Do đó, người sử dụng đất có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp bất cứ thời điểm nào khi quyền sử dụng đất bị xâm phạm. Việc đòi lại thành công phụ thuộc vào bằng chứng đo đạc ranh giới chính thức từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Quy trình giải quyết tranh chấp đất đai liên quan đến phần đất thừa

Quy trình giải quyết tranh chấp đất đai được thực hiện theo quy định tại Chương XV Luật Đất đai 2024. Dưới đây là các bước chính:

Bước 1: Hòa giải tại UBND cấp xã

Bên tranh chấp nộp đơn yêu cầu hòa giải đến UBND xã nơi có đất tranh chấp. UBND xã tổ chức hòa giải trong vòng 45 ngày kể từ ngày nhận đơn, với sự tham gia của các bên và nhân chứng. Nếu hòa giải thành, lập biên bản có chữ ký xác nhận; nếu thất bại, cấp giấy xác nhận để tiến hành bước tiếp theo. Quy trình này giúp xác định rõ ranh giới và diện tích đất thừa dựa trên hồ sơ địa chính.

Bước 2: Nộp đơn khiếu nại hoặc khởi kiện

Nếu hòa giải không thành, bên bị thiệt hại có thể nộp đơn khiếu nại đến UBND cấp huyện hoặc tỉnh (theo Luật Khiếu nại 2011). Đồng thời, có quyền khởi kiện ra Tòa án nhân dân cấp quận/huyện để yêu cầu xác định quyền sử dụng đất và đòi lại phần thừa. Tòa án sẽ xem xét dựa trên bằng chứng đo đạc, GCN QSDĐ và quy hoạch đất đai, thời hạn giải quyết thường từ 4-6 tháng.

Bước 3: Thi hành quyết định và đo đạc lại đất

Sau khi có quyết định của cơ quan nhà nước hoặc bản án có hiệu lực, cơ quan tài nguyên môi trường tiến hành đo đạc lại ranh giới và cấp GCN QSDĐ mới. Nếu bên kia không tự nguyện thực hiện, có thể yêu cầu thi hành án dân sự theo Luật Thi hành án dân sự 2008 (sửa đổi 2014). Phí đo đạc và thủ tục hành chính dao động từ 2.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng tùy diện tích và địa bàn.

Hồ sơ cần chuẩn bị để đòi lại phần đất thừa

Để hỗ trợ quy trình, cần chuẩn bị các tài liệu sau:

• Đơn yêu cầu hòa giải hoặc khởi kiện (theo mẫu của cơ quan tiếp nhận).
• Bản sao GCN QSDĐ hoặc giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất hợp pháp.
• Bản đồ địa chính, trích lục bản đồ hoặc biên bản đo đạc ranh giới từ cơ quan nhà nước.
• Chứng cứ chứng minh phần đất thừa (ảnh chụp, biên bản kiểm tra hiện trạng, lời khai nhân chứng).
• Giấy tờ cá nhân của bên tranh chấp (CMND/CCCD, hộ khẩu).

Việc tuân thủ quy trình giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tránh rủi ro pháp lý và đảm bảo tính minh bạch trong sử dụng đất. Đồng thời, giảm thiểu chi phí tranh chấp kéo dài và duy trì ổn định xã hội theo tinh thần Luật Đất đai 2024. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.