Bán hàng cho khách nợ. Có cách nào đòi lại được không ạ? Anh chị tư vấn giúp em với ạ.

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Các biện pháp đòi lại khoản nợ tiền hàng

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, khi khách hàng nợ tiền hàng từ hợp đồng mua bán hàng hóa, bên bán có quyền yêu cầu bên mua thực hiện nghĩa vụ thanh toán. Các biện pháp chính bao gồm thỏa thuận tự nguyện, yêu cầu thanh toán bằng văn bản và khởi kiện tại Tòa án nếu bên nợ không thực hiện.

Căn cứ vào Bộ luật Dân sự năm 2015 (Điều 428 quy định về hợp đồng mua bán hàng hóa và trách nhiệm dân sự do vi phạm nghĩa vụ), Luật Thương mại năm 2005 (Điều 24 về quyền và nghĩa vụ của các bên trong giao dịch thương mại), bên bán có thể áp dụng các biện pháp sau để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

• Yêu cầu thanh toán tự nguyện: Gửi thông báo bằng văn bản (thư yêu cầu hoặc công văn) yêu cầu bên nợ thanh toán trong thời hạn hợp lý (thường 7-15 ngày), kèm theo chứng cứ về khoản nợ như hóa đơn, hợp đồng. Nếu bên nợ đồng ý, hai bên có thể ký biên bản thỏa thuận thanh toán để tránh tranh chấp kéo dài. Biện pháp này dựa trên nguyên tắc tự nguyện thực hiện nghĩa vụ theo Điều 351 Bộ luật Dân sự năm 2015, giúp tiết kiệm chi phí và thời gian.
• Hòa giải hoặc thương lượng: Liên hệ trực tiếp hoặc qua trung gian (như Hội đồng hòa giải cơ sở) để đàm phán kế hoạch trả nợ dần. Nếu thành công, lập biên bản hòa giải có giá trị pháp lý theo Điều 417 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Biện pháp này phù hợp với giao dịch thương mại nhỏ, tránh phải đưa ra Tòa án.

Nếu các biện pháp trên không hiệu quả, bên bán có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu buộc bên nợ thanh toán khoản nợ gốc, lãi chậm trả (nếu có thỏa thuận) và các chi phí hợp lý. Quy trình khởi kiện được quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, áp dụng cho tranh chấp dân sự phát sinh từ hợp đồng thương mại.

Quy trình khởi kiện đòi nợ tại Tòa án

Quy trình khởi kiện nhằm giải quyết tranh chấp một cách công bằng, buộc bên nợ thực hiện nghĩa vụ theo phán quyết của Tòa án. Thời hiệu khởi kiện là 3 năm kể từ ngày đến hạn thanh toán theo Điều 429 Bộ luật Dân sự năm 2015. Dưới đây là các bước thực hiện:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện

Thu thập đầy đủ chứng cứ chứng minh khoản nợ và quyền lợi của bên bán. Hồ sơ cần thiết bao gồm:

• Đơn khởi kiện (theo mẫu tại Phụ lục Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015).
• Bản sao hợp đồng mua bán hàng hóa hoặc biên bản giao hàng.
• Chứng từ nợ như hóa đơn, biên nhận thanh toán một phần (nếu có).
• Bằng chứng yêu cầu thanh toán trước đó (thư yêu cầu, biên bản hòa giải thất bại).
• Giấy tờ chứng minh tư cách nguyên đơn (giấy phép kinh doanh nếu là doanh nghiệp).

Hồ sơ phải được lập thành 02 bộ (bộ gốc và bộ sao) để nộp tại Tòa án.

Bước 2: Nộp đơn khởi kiện

Nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bên nợ cư trú hoặc trụ sở (theo Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015). Phí tạm ứng án phí dân sự là 0,5% giá trị tranh chấp, nhưng không quá 100.000.000 đồng (ví dụ: nếu nợ 200.000.000 đồng, phí tạm ứng khoảng 1.000.000 đồng). Tòa án sẽ thụ lý trong 5 ngày làm việc nếu hồ sơ hợp lệ.

Bước 3: Thụ lý và giải quyết vụ án

Tòa án tổ chức hòa giải trong 2 tháng kể từ ngày thụ lý (Điều 206 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015). Nếu hòa giải thành, lập biên bản có hiệu lực thi hành. Nếu không thành, Tòa án mở phiên xét xử sơ thẩm trong 4 tháng (có thể gia hạn). Bên bán cần tham gia cung cấp chứng cứ để chứng minh yêu cầu.

Bước 4: Thi hành án

Sau khi có bản án có hiệu lực (thường 15 ngày nếu không kháng cáo), yêu cầu Cục Thi hành án dân sự thi hành án theo Luật Thi hành án dân sự năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014). Tòa án có thể áp dụng biện pháp cưỡng chế như kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản nếu bên nợ không tự nguyện thực hiện. Thời gian thi hành án khoảng 3-6 tháng tùy phức tạp.

Lưu ý, nếu khoản nợ dưới 100.000.000 đồng, có thể áp dụng thủ tục tố tụng rút gọn theo Điều 317 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 để rút ngắn thời gian.

Việc áp dụng đúng các quy định pháp luật không chỉ giúp đòi lại khoản nợ hiệu quả mà còn bảo vệ uy tín kinh doanh, tránh rủi ro tranh chấp kéo dài. Công Ty Luật ACC khuyến nghị thu thập chứng cứ đầy đủ ngay từ đầu để tăng cơ hội thành công. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.