Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.
Phân tích vấn đề
Việc người sử dụng lao động (công ty) kê khai mức lương đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) thấp hơn mức lương thực tế làm giảm mức đóng BHXH, dẫn đến quyền lợi chế độ thai sản (như trợ cấp một lần khi sinh con hoặc chế độ nghỉ việc hưởng trợ cấp) bị ảnh hưởng trực tiếp. Đây là hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.
Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 (Điều 120), người lao động có quyền khiếu nại đối với các quyết định, hành vi vi phạm pháp luật về BHXH. Nghị định 274/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 30/11/2025) quy định thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo về BHXH, trong khi Quyết định số 378/QĐ-BHXH ngày 11/03/2020 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam (sửa đổi bởi Quyết định số 3668/QĐ-BHXH ngày 22/12/2022) chi tiết hóa thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính về BHXH.
Quyền khiếu nại của người lao động
Người lao động có quyền khiếu nại lên người sử dụng lao động hoặc cơ quan BHXH có thẩm quyền nếu phát hiện hành vi kê khai lương thấp. Nếu không đồng ý với kết quả giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc hết thời hạn mà chưa được giải quyết, có thể khiếu nại lần hai lên cơ quan BHXH cấp trên hoặc khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 (Điều 120) và Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
Thời hiệu khiếu nại là 90 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hành chính hoặc biết hành vi hành chính (theo Quyết định số 378/QĐ-BHXH). Việc khiếu nại giúp yêu cầu công ty truy nộp phần BHXH thiếu và điều chỉnh quyền lợi thai sản, tránh thiệt hại lâu dài.
Quy trình khiếu nại
Quy trình khiếu nại được thực hiện theo các bước sau, dựa trên Nghị định 274/2025/NĐ-CP và Quyết định số 378/QĐ-BHXH, nhằm đảm bảo giải quyết nhanh chóng và công bằng.
Bước 1: Chuẩn bị và nộp khiếu nại lần đầu
Người lao động soạn đơn khiếu nại gửi đến người sử dụng lao động (chủ công ty hoặc bộ phận nhân sự) hoặc cơ quan BHXH quận/huyện nơi công ty đăng ký đóng BHXH. Đơn cần nêu rõ hành vi vi phạm (kê khai lương thấp), mức lương thực tế so với kê khai, và yêu cầu điều chỉnh đóng BHXH để đảm bảo quyền lợi thai sản.
Thời hạn giải quyết lần đầu là 15 ngày (có thể gia hạn thêm 15 ngày nếu phức tạp). Trong quá trình này, thu thập chứng cứ như hợp đồng lao động, bảng lương thực tế, sao kê tài khoản để chứng minh mức lương thực nhận cao hơn mức kê khai.
Bước 2: Theo dõi và khiếu nại lần hai nếu cần
Nếu nhận được quyết định giải quyết lần đầu mà không đồng ý, hoặc hết thời hạn 30 ngày mà chưa được giải quyết, người lao động khiếu nại lên cơ quan BHXH cấp tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương (nơi công ty đóng BHXH). Đơn khiếu nại lần hai phải kèm quyết định lần đầu (nếu có) và chứng cứ bổ sung. Thời hạn giải quyết lần hai là 30 ngày (có thể gia hạn thêm 30 ngày).
Cơ quan BHXH sẽ kiểm tra, yêu cầu công ty truy nộp BHXH thiếu (có thể phạt hành chính từ 12% đến 15% tổng số tiền phải đóng theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động).
Bước 3: Khởi kiện tại Tòa án nếu khiếu nại không được giải quyết thỏa đáng
Nếu khiếu nại lần hai không đồng ý hoặc hết thời hạn 60 ngày mà chưa có quyết định, người lao động có quyền khởi kiện vụ án dân sự tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi công ty cư trú. Hồ sơ khởi kiện bao gồm đơn khởi kiện, chứng cứ vi phạm, và các quyết định khiếu nại trước đó.
Tòa án sẽ xem xét theo Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, có thể yêu cầu công ty bồi thường thiệt hại và điều chỉnh quyền lợi BHXH. Không có án phí cho các vụ kiện liên quan đến BHXH theo quy định pháp luật.
Hồ sơ khiếu nại cần chuẩn bị
- Đơn khiếu nại (theo mẫu của cơ quan BHXH hoặc tự soạn, nêu rõ thông tin người khiếu nại, nội dung khiếu nại, yêu cầu cụ thể).
- Bản sao hợp đồng lao động, bảng lương thực tế, chứng từ chuyển khoản lương để chứng minh mức lương thực nhận.
- Bản sao quyết định hành chính hoặc tài liệu chứng minh hành vi kê khai lương thấp (nếu có).
- Giấy tờ chứng minh quyền lợi bị ảnh hưởng (như giấy khám thai hoặc xác nhận mang thai để liên hệ chế độ thai sản).
- Các chứng cứ khác như biên bản làm việc với công ty về mức lương.
Giới thiệu Dịch vụ tư vấn luật – Công ty Luật ACC
Công ty Luật ACC cung cấp dịch vụ tư vấn luật cho cá nhân và doanh nghiệp, tập trung vào việc giải đáp quy định pháp lý, hướng dẫn áp dụng đúng quy định hiện hành và hỗ trợ xử lý các vấn đề phát sinh trong thực tế.
Phạm vi dịch vụ:
– Tư vấn pháp luật: Cung cấp ý kiến pháp lý liên quan đến các lĩnh vực như doanh nghiệp, hợp đồng, lao động, dân sự, đất đai, hôn nhân và gia đình. Nội dung tư vấn bám sát quy định pháp luật và tình huống cụ thể của khách hàng.
– Rà soát và soạn thảo hồ sơ: Kiểm tra tính pháp lý của hợp đồng, văn bản; hỗ trợ soạn thảo các tài liệu cần thiết nhằm đảm bảo phù hợp quy định và hạn chế rủi ro.
– Hỗ trợ làm việc với cơ quan nhà nước: Hướng dẫn thủ tục, chuẩn bị hồ sơ và đại diện theo ủy quyền trong một số trường hợp cần thiết.
– Tư vấn giải quyết tranh chấp: Phân tích phương án xử lý, hỗ trợ thương lượng hoặc tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.
– Tư vấn thường xuyên: Cung cấp dịch vụ tư vấn định kỳ cho doanh nghiệp trong quá trình hoạt động, giúp cập nhật và tuân thủ các quy định pháp luật liên quan.
Nguyên tắc thực hiện tại Luật ACC:
– Thông tin tư vấn dựa trên quy định pháp luật hiện hành.
– Bảo mật thông tin khách hàng.
– Nội dung tư vấn rõ ràng, có căn cứ pháp lý.
– Phù hợp với nhu cầu và tình huống thực tế.
Việc tuân thủ quy trình khiếu nại giúp bảo vệ quyền lợi BHXH đầy đủ, tránh mất mát chế độ thai sản và có thể yêu cầu công ty bồi thường. Đồng thời, hành vi vi phạm của công ty có thể bị xử phạt hành chính, đảm bảo tính răn đe. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.
Để lại một bình luận