Công ty em có khoản vay cá nhân không tính lãi để xoay vòng vốn. Khi quyết toán thuế thì khoản này có bị coi là lợi ích chịu thuế không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Cơ sở pháp lý về khoản vay không lãi và lợi ích chịu thuế

Theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025, thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công bao gồm các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền mà người sử dụng lao động cung cấp cho người lao động. Cụ thể, khoản vay không tính lãi (hoặc lãi suất thấp hơn mức quy định) được coi là một hình thức lợi ích, dẫn đến phát sinh nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với người nhận vay.

Thông tư 111/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính (hướng dẫn thi hành Luật Thuế TNCN) tại Điều 2, khoản 2, điểm c quy định rõ: Các khoản lợi ích từ việc cho vay không lãi hoặc lãi suất thấp hơn 120% lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm cho vay sẽ bị tính vào thu nhập chịu thuế. Phần chênh lệch giữa lãi suất thực tế (0% trong trường hợp không tính lãi) và mức lãi suất quy định này được xem là thu nhập chịu thuế của cá nhân nhận vay, nhằm đảm bảo tính công bằng trong việc đánh thuế các khoản hỗ trợ gián tiếp từ doanh nghiệp.

Xác định khoản vay có bị coi là lợi ích chịu thuế

Trong trường hợp công ty cung cấp khoản vay không tính lãi cho cá nhân (thường là nhân viên hoặc đối tác liên quan) để xoay vòng vốn, khoản này sẽ bị coi là lợi ích chịu thuế TNCN nếu đáp ứng các điều kiện sau:

• Khoản vay được cung cấp bởi người sử dụng lao động hoặc đơn vị có quan hệ lao động với cá nhân nhận vay.
• Lãi suất thực tế bằng 0% hoặc thấp hơn 120% lãi suất cơ bản của Ngân hàng Nhà nước (ví dụ: nếu lãi suất cơ bản là 6%/năm, mức tối thiểu phải là 7,2%/năm; phần chênh lệch sẽ bị đánh thuế).
• Khoản vay không thuộc các trường hợp miễn thuế theo quy định, như vay hỗ trợ nhà ở xã hội hoặc các chương trình đặc biệt của Nhà nước.

Do đó, khi quyết toán thuế TNCN hàng năm, cá nhân nhận vay phải kê khai phần lợi ích này vào thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công. Công ty có trách nhiệm khấu trừ và nộp thay thuế TNCN cho cá nhân theo mức thuế lũy tiến từng phần từ 5% đến 35%, tùy theo tổng thu nhập.

Cách tính và kê khai lợi ích chịu thuế

Phần lợi ích chịu thuế được tính theo công thức: Lợi ích = Số dư nợ vay bình quân trong kỳ × Phần chênh lệch lãi suất × Thời gian vay (theo ngày/năm). Ví dụ, nếu khoản vay 100.000.000 đồng không lãi trong 1 năm, với lãi suất cơ bản 6%, lợi ích chịu thuế sẽ là 100.000.000 × 7,2% × 1 = 7.200.000 đồng, và cá nhân phải nộp thuế trên khoản này sau khi trừ các khoản giảm trừ (nếu có).

• Khi quyết toán, cá nhân nộp tờ khai quyết toán thuế TNCN (mẫu 02/QTT-TNCN) tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp trước ngày 90 sau khi kết thúc năm dương lịch.
• Công ty phải cung cấp chứng từ khấu trừ thuế (nếu đã khấu trừ) và báo cáo theo Thông tư Thông tư 111/2013/TT-BTC.
• Nếu không kê khai hoặc khấu trừ đúng, cá nhân có thể bị phạt hành chính từ 2.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, kèm truy thu thuế và tiền chậm nộp 0,03%/ngày.

Việc tuân thủ quy định giúp doanh nghiệp và cá nhân tránh rủi ro pháp lý, tối ưu hóa chi phí thuế và đảm bảo tính minh bạch trong quản lý tài chính. Đồng thời, công ty có thể khấu trừ chi phí liên quan nếu chứng minh được khoản vay phục vụ hoạt động kinh doanh hợp pháp theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2008 (sửa đổi). Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty Luật ACC.