Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tại Việt Nam luôn đối mặt với nhiều yêu cầu pháp lý nghiêm ngặt về kế toán, kiểm toán và thuế để đảm bảo minh bạch, tuân thủ quy định. Việc kiểm toán không chỉ là nghĩa vụ bắt buộc mà còn giúp giảm rủi ro phạt hành chính, hỗ trợ quản trị hiệu quả và đáp ứng nhu cầu của cơ quan nhà nước cũng như các doanh nghiệp. Công ty Luật ACC cung cấp dịch vụ kiểm toán có vốn đầu tư nước ngoài ở bài viết dưới đây.
1. Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có cần làm kiểm toán không?
Luật Kiểm toán độc lập năm 2011 quy định kiểm toán bắt buộc là kiểm toán đối với báo cáo tài chính hằng năm, báo cáo quyết toán và các thông tin tài chính khác nhằm góp phần công khai, minh bạch đồng thời phát hiện và ngăn chặn vi phạm pháp luật.
Chính phủ ban hành Nghị định 17/2012/NĐ-CP hướng dẫn về Luật Kiểm toán độc lập có quy định về những doanh nghiệp, tổ chức mà pháp luật quy định báo cáo tài chính hàng năm phải được doanh nghiệp kiểm toán, chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam kiểm toán.
2. Những quy định về dịch vụ kiểm toán
Tại Việt Nam, dịch vụ kiểm toán được điều chỉnh bởi các văn bản pháp lý sau:
- Luật Kiểm toán độc lập 2011: là nền tảng pháp lý chính cho hoạt động kiểm toán độc lập.
- Luật Kế toán 2015: quy định các nguyên tắc, tiêu chuẩn kế toán cần tuân thủ.
- Thông tư 99/2025/TT-BTC: hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp.
- Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam (VAS): hướng dẫn quy trình, phương pháp và phạm vi kiểm toán.
- Nghị định 17/2012/NĐ-CP: quy định chi tiết việc thi hành Luật Kiểm toán độc lập.
- Nghị định 132/2020/NĐ-CP: quy định về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết (liên quan đến kiểm toán giao dịch chuyển giá).
Dịch vụ kiểm toán chỉ được thực hiện bởi các tổ chức kiểm toán được cấp phép hoạt động bởi Bộ Tài chính và có đăng ký hành nghề hợp pháp. Các báo cáo kiểm toán phát hành bởi đơn vị không đủ điều kiện sẽ không được chấp nhận về mặt pháp lý.
>>Xem thêm tại: Thủ tục thành lập chi nhánh công ty nước ngoài tại Việt Nam
3. Yêu cầu kiểm toán độc lập đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài
Theo quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 37 Luật Kiểm toán độc lập 2011, báo cáo tài chính năm của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài bắt buộc phải được doanh nghiệp kiểm toán, chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam kiểm toán. Nội dung này cũng được quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 15 Nghị định 17/2012/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật kiểm toán độc lập.
Ngoài ra, trường hợp không thực hiện kiểm toán đối với báo cáo tài chính năm, doanh nghiệp có vốn đầu tư có thể chịu rủi ro từ việc bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, theo quy định tại Khoản 3 Điều 53 Nghị định 41/2018/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán độc lập.
>>Xem thêm tại: Thành lập công ty cho người nước ngoài
4. Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ gì trước khi kiểm toán?
Để việc kiểm toán diễn ra thuận lợi, doanh nghiệp cần có chuẩn bị trước đầy đủ các loại giấy tờ và hồ sơ như sau:
- Báo cáo tài chính file Excel.
- Sổ nhật ký chung của năm tài chính kiểm toán.
- Sổ cái, sổ chi tiết các tài khoản
- Bảng phân bổ, trích khấu hao tài sản cố định
- Sổ phụ ngân hàng, thư xác nhận số dư ngân hàng
- Biên bản đối chiếu công nợ 131, 331, và thư xác nhận cuối kỳ
- Tờ khai thuế GTGT, TNCN, TNDN, Quyết toán thuế TNDN, TNCN
- Hợp đồng lao động, bảng lương, thoả ước lao động tập thể, quy chế lương ….
- Hợp đồng mua bán hàng hoá, dịch vụ
- Hoá đơn mua – bán hàng hoá.
- Sổ sách kế toán đã in.
- Giấy phép đăng ký kinh doanh bản photo có công chứng.
- Giấy phép đầu tư của doanh nghiệp.
- Quy chế tài chính, thoả ước lao động tập thể.
5. Thời hạn thực hiện kiểm toán đối với doanh nghiệp nước ngoài
Về thời hạn nộp báo cáo tài chính, doanh nghiệp cần tuân thủ quy định tại Điều 25 Thông tư 99/2025/TT-BTC, cụ thể là phải nộp báo cáo tài chính năm cho cơ quan có thẩm quyền chậm nhất là 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính.
Trường hợp doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chậm nộp báo cáo tài chính cho các cơ quan có thẩm quyền, doanh nghiệp có thể bị xử phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng cho trường hợp chậm nộp dưới 03 tháng và từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng cho trường hợp chậm nộp từ 03 tháng trở lên, theo quy định tại Điểm a Khoản 1, Điểm c Khoản 2 Điều 12 Nghị định 41/2018/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung). Trong khi đó, nếu không nộp báo cáo tài chính và bị phát hiện, doanh nghiệp có thể bị xử phạt từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng theo quy định tại Điểm a Khoản 4 Điều 12 Nghị định 41/2018/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung).
6. Những lưu ý quan trọng dành cho công ty có vốn FDI khi kiểm toán
Những lưu ý dành cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài khi thực hiện dịch vụ kiểm toán:
- Tuân thủ chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS): Nhiều doanh nghiệp FDI sử dụng hệ thống kế toán theo chuẩn quốc tế như IFRS hoặc hệ thống nội bộ của công ty mẹ.
- Giao dịch liên kết và nghĩa vụ kê khai: Các công ty FDI thường phát sinh giao dịch liên kết với công ty mẹ hoặc các bên liên quan tại nước ngoài (mua bán hàng hóa, vay vốn, chia sẻ dịch vụ…).
- Chuẩn bị hồ sơ, chứng từ đầy đủ và rõ ràng: Việc chuẩn bị sẵn sàng hồ sơ, chứng từ kế toán đúng quy định sẽ giúp kiểm toán viên đánh giá chính xác và nhanh chóng hơn.
- Đồng nhất số liệu giữa báo cáo quản trị và báo cáo tài chính: Công ty FDI thường lập song song báo cáo quản trị cho công ty mẹ và báo cáo tài chính cho cơ quan Việt Nam.
- Rà soát việc phân bổ chi phí hợp lý: Kiểm toán viên sẽ kiểm tra chặt chẽ các khoản chi phí sau:
- Chi phí trả lương người nước ngoài.
- Chi phí trả cho công ty mẹ hoặc các bên liên kết (dịch vụ kỹ thuật, quản lý, bản quyền…).
- Chi phí khấu hao, phân bổ công cụ dụng cụ, chi phí đi lại, chi phí marketing…
- Nếu không có hồ sơ chứng minh rõ ràng, các khoản này có thể bị loại khỏi chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN.
7. Các câu hỏi thường gặp
Công ty FDI có bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính không?
Có. Theo quy định tại Luật Kế toán và các nghị định liên quan, công ty có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tại Việt Nam bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm bởi đơn vị kiểm toán được cấp phép.
Giao dịch liên kết có ảnh hưởng gì đến quá trình kiểm toán?
Có. Kiểm toán viên sẽ đặc biệt chú ý đến các giao dịch liên kết. Nếu không có hồ sơ xác định giá giao dịch (Transfer Pricing) đầy đủ, doanh nghiệp có thể bị loại trừ chi phí không hợp lý và bị truy thu thuế.
Hóa đơn thuê nhà cho chuyên gia nước ngoài ở có được khấu trừ thuế giá trị gia tăng không?
Trường hợp doanh nghiệp có các chuyên gia nước ngoài sang Việt Nam công tác, giữ các chức vụ quản lý tại Việt Nam, hưởng lương tại Việt Nam theo hợp đồng lao động ký với cơ sở kinh doanh tại Việt Nam thì cơ sở kinh doanh không được khấu trừ thuế GTGT của khoản tiền thuê nhà cho các chuyên gia nước ngoài này.
Trên đây là những chia sẻ của Giấy phép thành lập công ty về dịch vụ kiểm toán của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở Việt Nam, nếu còn thắc mắc quý độc giả có thể liên hệ đến Công ty Luật ACC để được giải đáp và biết thêm thông tin.
Để lại một bình luận