Tôi bị một công ty xây dựng làm hỏng công trình phụ của nhà tôi trong quá trình thi công. Họ không chịu bồi thường. Tôi có thể kiện để đòi bồi thường không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Điều kiện để yêu cầu bồi thường thiệt hại

Để có cơ sở kiện công ty xây dựng do làm hỏng công trình, cần chứng minh được các yếu tố cơ bản theo quy định pháp luật. Trước hết, phải xác định lỗi của bên xây dựng, chẳng hạn như vi phạm kỹ thuật thi công, sử dụng vật liệu kém chất lượng hoặc không tuân thủ hợp đồng, dẫn đến hư hỏng công trình. Trong trường hợp công ty xây dựng vi phạm nghĩa vụ thi công theo hợp đồng, gây hư hỏng công trình, trách nhiệm bồi thường phát sinh theo quy định tại Điều 351 và Điều 360 Bộ luật Dân sự 2015 về trách nhiệm dân sự do vi phạm nghĩa vụ hợp đồng, thay vì trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.

Theo Điều 111 Luật Xây dựng 2014, nhà thầu thi công có trách nhiệm bảo đảm chất lượng công trình và phải bồi thường thiệt hại nếu gây hư hỏng do lỗi trong quá trình thi công. Thiệt hại phải được chứng minh bằng chứng cứ cụ thể, như báo cáo giám định độc lập về mức độ hư hỏng, và không vượt quá giá trị thực tế của công trình bị ảnh hưởng.

Hồ sơ cần chuẩn bị

Để khởi kiện thành công, Anh/Chị cần thu thập đầy đủ hồ sơ chứng minh quyền lợi và thiệt hại. Các tài liệu chính bao gồm:

• Hợp đồng xây dựng hoặc thỏa thuận với công ty xây dựng, kèm theo các phụ lục về tiến độ, chất lượng thi công.
• Biên bản nghiệm thu công trình hoặc báo cáo kiểm tra chất lượng từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền (nếu có).
• Chứng cứ về thiệt hại, như ảnh chụp, video hiện trường hư hỏng, báo cáo định giá thiệt hại từ đơn vị giám định độc lập, và hóa đơn chi phí sửa chữa tạm thời.
• Các tài liệu chứng minh mối quan hệ nhân quả, chẳng hạn như biên bản vi phạm của công ty xây dựng từ Sở Xây dựng hoặc cơ quan quản lý.
• Giấy tờ cá nhân của nguyên đơn (CMND/CCCD, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất liên quan đến công trình).

Quy trình khởi kiện và đòi bồi thường

Quy trình thực hiện theo nguyên tắc hòa giải trước, kiện tụng sau, nhằm bảo vệ quyền lợi một cách hiệu quả và tiết kiệm chi phí. Dưới đây là các bước cụ thể:

Bước 1: Gửi yêu cầu bồi thường trực tiếp đến công ty xây dựng

Anh/Chị cần soạn thảo văn bản yêu cầu bồi thường thiệt hại, nêu rõ lỗi vi phạm, mức thiệt hại cụ thể (ví dụ: chi phí sửa chữa từ 500.000.000 đồng trở lên tùy quy mô), và thời hạn thực hiện (thường 15-30 ngày). Gửi qua đường bưu điện có xác nhận hoặc trực tiếp để có chứng cứ. Theo Điều 360 Bộ luật Dân sự 2015, bên vi phạm nghĩa vụ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại phát sinh từ hành vi vi phạm hợp đồng. Nếu công ty đồng ý, hai bên có thể ký biên bản thỏa thuận để tránh kiện tụng.

Bước 2: Hòa giải tại cơ quan nhà nước hoặc trung tâm hòa giải

Các bên có thể tiến hành thương lượng hoặc hòa giải thương mại trước khi khởi kiện, tuy nhiên đây không phải là thủ tục bắt buộc trong tranh chấp hợp đồng xây dựng. Quy trình này miễn phí hoặc chi phí thấp (khoảng 1.000.000 – 5.000.000 đồng tùy trường hợp). Biên bản hòa giải ngoài Tòa án chỉ có giá trị thỏa thuận dân sự, trừ khi được Tòa án công nhận theo thủ tục pháp luật. Luật Xây dựng 2014 tại Điều 146 khuyến khích giải quyết tranh chấp xây dựng qua hòa giải để giảm tải cho tòa án.

Bước 3: Khởi kiện tại Tòa án nhân dân

Nếu hòa giải thất bại, nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi công ty xây dựng đóng trụ sở hoặc nơi công trình tọa lạc. Đơn kiện phải kèm hồ sơ theo Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nêu rõ yêu cầu bồi thường (bao gồm thiệt hại vật chất, tinh thần nếu áp dụng, và lãi chậm trả theo mức quy định).

Theo Điều 429 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng là 03 năm kể từ ngày bên bị vi phạm biết hoặc phải biết quyền lợi của mình bị xâm phạm. Án phí dân sự sơ thẩm được tính bằng 5% giá trị yêu cầu bồi thường đối với phần giá trị tranh chấp đến 6 tỷ đồng. Thời hạn chuẩn bị xét xử là 04 tháng kể từ ngày thụ lý và có thể được gia hạn theo Điều 203 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.

Việc tuân thủ các quy định pháp luật không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn đảm bảo quá trình khắc phục thiệt hại diễn ra nhanh chóng, tránh phát sinh thêm chi phí. Đồng thời, nó góp phần nâng cao chất lượng hoạt động xây dựng trong xã hội. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.