Để triển khai hiệu quả các khoản hỗ trợ tiền ăn, trang cấp đồ dùng cá nhân, học phẩm cũng như kinh phí vận hành cho các trường phổ thông nội trú vùng biên giới, việc bảo đảm nguồn tài chính bền vững và minh bạch đóng vai trò quyết định. Nguồn kinh phí này được cơ cấu từ đâu, phân cấp quản lý giữa ngân sách Trung ương và địa phương như thế nào? Bài viết dưới đây từ Công ty Luật ACC sẽ phân tích toàn diện cơ cấu nguồn vốn, nguyên tắc phân bổ và quy trình lập dự toán thực hiện chính sách theo quy định pháp luật hiện hành.
1. Cơ cấu các nguồn vốn bảo đảm thực hiện chính sách
Cơ chế tài chính triển khai các khoản hỗ trợ cho học sinh và nhà trường hiện nay được điều chỉnh bởi Nghị định 188/2026/NĐ-CP Quy định chính sách cho học sinh trường phổ thông nội trú và trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền.
Căn cứ theo quy định tại Điều 7 Nghị định 188/2026/NĐ-CP, nguồn kinh phí thực hiện chính sách bao gồm hai nhóm nguồn lực chính:
- Nguồn Ngân sách nhà nước: Bao gồm ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương, được cân đối trong dự toán chi ngân sách nhà nước hằng năm theo phân cấp quản lý hiện hành của Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công.
- Nguồn vốn huy động hợp pháp khác: Nguồn vốn xã hội hóa giáo dục và các nguồn tài trợ, đóng góp hợp pháp khác từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.
2. Phân cấp trách nhiệm giữa Ngân sách Trung ương và Ngân sách Địa phương
Để bảo đảm tính chủ động cho các địa phương khó khăn vùng biên giới, pháp luật quy định rõ cơ chế hỗ trợ có mục tiêu từ nguồn ngân sách cấp trên theo Điều 7 Nghị định 188/2026/NĐ-CP:
- Ngân sách Trung ương hỗ trợ có mục tiêu: Ngân sách Trung ương hỗ trợ ngân sách địa phương thực hiện các khoản chi trọng điểm gồm kinh phí hỗ trợ tiền ăn cho học sinh bán trú/nội trú và học sinh lớp 1 học tiếng Việt; kinh phí vận hành, bảo trì công trình, máy móc thiết bị; kinh phí khám sức khỏe hằng năm, tủ thuốc và mua sắm trang thiết bị giáo dục đặc thù.
- Ngân sách địa phương tự cân đối: Cấp tỉnh và cấp xã cân đối bố trí dự toán chi thường xuyên hằng năm để bảo đảm kinh phí vận chuyển gạo từ trung tâm hành chính cấp xã về các cơ sở giáo dục, đồng thời tự chi trả các khoản hỗ trợ thuộc thẩm quyền bổ sung của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.
>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn quyền lợi khi thuộc nhiều chính sách hỗ trợ cùng loại tại đây.
3. Nguồn gốc hiện vật gạo và chi phí vận chuyển dự trữ quốc gia
Riêng đối với nguồn hiện vật gạo hỗ trợ cho học sinh bán trú và nội trú, cơ chế tài chính được tách biệt rõ ràng với ngân sách chi thường xuyên:
- Nguồn gạo xuất cấp: Được bố trí trực tiếp từ nguồn gạo dự trữ quốc gia do Bộ Tài chính quản lý.
- Chi phí vận chuyển chặng 1: Kinh phí vận chuyển gạo từ kho dự trữ quốc gia đến trung tâm đơn vị hành chính cấp xã được bố trí từ nguồn chi dự trữ quốc gia.
- Chi phí vận chuyển chặng 2: Kinh phí vận chuyển gạo từ trung tâm cấp xã về trực tiếp các trường phổ thông nội trú do địa phương cân đối bố trí trong dự toán chi thường xuyên hằng năm.
4. Quy trình lập, phân bổ và quyết toán dự toán kinh phí hằng năm
Công tác quản lý dòng vốn hỗ trợ học sinh tuân thủ quy trình lập dự toán và quyết toán ngân sách nghiêm ngặt theo các bước theo Điều 8 Nghị định 188/2026/NĐ-CP:
- Bước 1: Lập dự toán tại cơ sở giáo dục: Hằng năm, vào thời điểm lập dự toán ngân sách, các trường phổ thông nội trú căn cứ số lượng học sinh thụ hưởng thực tế để xây dựng dự toán kinh phí gửi cơ quan quản lý.
- Bước 2: Tổng hợp và thẩm định: Trường thuộc cấp xã quản lý gửi báo cáo dự toán về Ủy ban nhân dân cấp xã; trường thuộc cấp tỉnh quản lý gửi báo cáo về Sở Giáo dục và Đào tạo để phối hợp với cơ quan tài chính cùng cấp bố trí dự toán.
- Bước 3: Phân bổ và quyết toán: Việc phân bổ, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí thực hiện theo đúng quy định hiện hành của Luật Ngân sách nhà nước, Luật Kế toán và Luật Đầu tư công.
Nắm vững cơ cấu nguồn kinh phí và quy trình lập dự toán giúp các cơ sở giáo dục và cơ quan quản lý địa phương chủ động trong việc thu chi, bảo đảm đầy đủ các chế độ cho học sinh mà không gặp rủi ro xuất toán khi thanh tra, kiểm toán. Tuy nhiên, việc thực hiện phân bổ ngân sách trung ương hỗ trợ, xác định định mức chi đặc thù hoặc xử lý các vướng mắc trong lập dự toán thường phát sinh nhiều câu hỏi pháp lý phức tạp.
Nếu quý khách hàng, các nhà trường hoặc các đơn vị quản lý cần tư vấn chi tiết về Nghị định 188/2026/NĐ-CP cũng như các quy định về quản lý tài chính công trong giáo dục, hãy liên hệ với Công ty Luật ACC. Với đội ngũ chuyên gia pháp lý uy tín, giàu kinh nghiệm và tận tâm, chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ và mang lại giải pháp tối ưu nhất cho quý khách.
Để lại một bình luận