KNLNNVN làm cơ sở lựa chọn sách giáo khoa ngoại ngữ

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, việc nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ luôn là ưu tiên hàng đầu của ngành giáo dục. Để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ và liên thông giữa các cấp học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức ban hành văn bản pháp lý quan trọng định hình toàn bộ chuẩn mực ngôn ngữ quốc gia. Việc nắm bắt kịp thời các quy định mới sẽ giúp các cơ sở giáo dục, nhà trường và các nhà biên soạn định hướng chính xác công tác chuyên môn. Để hỗ trợ các đơn vị và cá nhân nắm bắt quy định pháp lý này một cách chính xác, Công ty Luật ACC xin chia sẻ những nội dung trọng yếu về việc sử dụng Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam làm cơ sở cốt lõi trong việc lựa chọn sách giáo khoa ngoại ngữ.

1. Tổng quan về Thông tư 33/2026/TT-BGDĐT và Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam (KNLNNVN)

Vào ngày 15 tháng 4 năm 2026, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ký ban hành Thông tư 33/2026/TT-BGDĐT về việc Ban hành Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam (viết tắt là KNLNNVN). Văn bản này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 31 tháng 5 năm 2026, thay thế cho Thông tư 01/2014/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam ngày 24 tháng 01 năm 2014.

1.1. Đối tượng áp dụng của Thông tư 33/2026/TT-BGDĐT

Theo quy định tại Điều 1 Thông tư 33/2026/TT-BGDĐT Ban hành Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam, phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng bao gồm:

• Các cơ sở giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân.
• Các chương trình đào tạo ngoại ngữ và cơ sở đào tạo ngoại ngữ.
• Người học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân.
• Các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến công tác giảng dạy, kiểm tra, đánh giá năng lực ngoại ngữ.

1.2. Cấu trúc và ý nghĩa của KNLNNVN mới

KNLNNVN ban hành kèm theo Thông tư 33/2026/TT-BGDĐT Ban hành Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam được xây dựng dựa trên sự kế thừa và cập nhật theo Khung tham chiếu chung Châu Âu (CEFR) phiên bản mới nhất, đảm bảo tính tương thích quốc tế. Khung này phân chia năng lực ngoại ngữ thành 6 bậc (từ Bậc 1 đến Bậc 6), tương ứng với các nhóm năng lực từ cơ bản đến nâng cao (Sơ cấp, Trung cấp, Cao cấp), phục vụ làm chuẩn chung cho tất cả các ngoại ngữ được giảng dạy trong hệ thống giáo dục quốc dân.

2. KNLNNVN là căn cứ pháp lý cốt lõi trong lựa chọn sách giáo khoa ngoại ngữ

Một trong những mục đích quan trọng nhất được quy định cụ thể tại Thông tư 33/2026/TT-BGDĐT Ban hành Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam là việc sử dụng Khung năng lực ngoại ngữ làm cơ sở tham khảo, định hướng trong công tác xây dựng chương trình và biên soạn, lựa chọn tài liệu học tập.

Điều kiện và nguyên tắc lựa chọn sách giáo khoa ngoại ngữ

Khi các cơ sở giáo dục tiến hành lựa chọn sách giáo khoa ngoại ngữ cho các cấp học, bộ tài liệu đó phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và chuyên môn gắn liền với KNLNNVN:

• Sự tương thích về chuẩn đầu ra: Nội dung kiến thức, từ vựng, ngữ pháp và hệ thống bài tập trong sách giáo khoa phải được thiết kế bám sát các tiêu chí mô tả năng lực của từng bậc trong 6 bậc của KNLNNVN.
• Tính liên thông giáo dục: Sách giáo khoa được lựa chọn phải đảm bảo sự liền mạch, không bị đứt gãy về mặt kiến thức và kỹ năng giữa cấp học dưới với cấp học trên, cũng như giữa các trình độ đào tạo.
• Phù hợp với đối tượng người học: Sách giáo khoa phải cụ thể hóa được các yêu cầu về 4 kỹ năng (Nghe, Nói, Đọc, Viết) tương ứng với độ tuổi và năng lực thực tế của học sinh theo từng bậc học định hướng.

>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn về quy định về việc sử dụng Khung năng lực ngoại ngữ trong xây dựng chương trình đào tạo

3. Quy trình và ví dụ minh họa áp dụng KNLNNVN trong đánh giá, lựa chọn sách giáo khoa

Để giúp các nhà trường, hội đồng lựa chọn sách giáo khoa và giáo viên dễ dàng hình dung cách thức áp dụng chuẩn năng lực vào thực tiễn, việc đối chiếu giữa mục tiêu chương trình và cấu trúc sách giáo khoa cần tuân theo các bước cụ thể.

Các bước thực hiện đánh giá sách giáo khoa dựa trên KNLNNVN

• Xác định chuẩn đầu ra của cấp học: Căn cứ vào chương trình giáo dục phổ thông, xác định yêu cầu tối thiểu về bậc năng lực mà học sinh phải đạt được khi kết thúc cấp học (Ví dụ: Kết thúc cấp Trung học cơ sở, học sinh cần đạt chuẩn Bậc 2 của KNLNNVN).
• Thẩm định nội dung sách giáo khoa: Hội đồng chuyên môn tiến hành rà soát các đầu sách giáo khoa ngoại ngữ được đề xuất, kiểm tra xem mức độ phân bổ chủ đề, số lượng từ vựng và độ khó của văn bản đọc/nghe có đáp ứng đúng yêu cầu của Bậc 2 hay không.
• Tính toán tỷ lệ phân bổ nội dung (Ví dụ minh họa cụ thể): Giả sử một bộ sách giáo khoa lớp 9 (chuẩn bị cho chuẩn Bậc 2) có tổng số 10 đơn vị bài học (Units). Tiêu chí đánh giá chuyên môn yêu cầu tỷ lệ nội dung đạt chuẩn Bậc 2 phải chiếm tối thiểu 80%, phần còn lại là ôn tập Bậc 1 và bước đầu làm quen Bậc 3.
  Công thức tính tỷ lệ mức độ đạt chuẩn của sách giáo khoa được biểu diễn như sau:
  Tỷ lệ đạt chuẩn (%) = (Tổng số tiết học/nội dung đạt đúng yêu cầu bậc KNLNNVN / Tổng số nội dung chương trình) x 100%
  Ví dụ cụ thể bằng số liệu: Trong tổng số 105 tiết học ngoại ngữ của năm học, có 90 tiết tập trung rèn luyện các kỹ năng đạt chuẩn Bậc 2 theo KNLNNVN, 15 tiết dành cho củng cố kiến thức nền tảng. Khi đó tỷ lệ được tính toán như sau:

• Tỷ lệ nội dung đạt chuẩn = (90 / 105) x 100% ≈ 85.71%
• Vì 85.71% lớn hơn ngưỡng yêu cầu tối thiểu (80%), bộ sách giáo khoa này hoàn toàn đủ điều kiện chuyên môn để được lựa chọn đưa vào giảng dạy theo đúng tinh thần của Thông tư 33/2026/TT-BGDĐT Ban hành Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam.

>>> Xem thêm tại đây: Dịch vụ tư vấn quy định về việc sử dụng Khung năng lực ngoại ngữ làm căn cứ công nhận cấp độ chứng chỉ nước ngoài

4. Hiệu lực thi hành và những lưu ý quan trọng đối với các cơ sở giáo dục

Theo Điều 5 Thông tư 33/2026/TT-BGDĐT Ban hành Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam, các cơ sở giáo dục, cơ quan quản lý giáo dục cần lưu ý các mốc thời gian pháp lý quan trọng sau để triển khai thực hiện đúng quy định:

• Thông tư 33/2026/TT-BGDĐT Ban hành Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 31 tháng 5 năm 2026.
• Những chương trình đào tạo, kế hoạch kiểm tra đánh giá đang được triển khai theo Thông tư 01/2014/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam  cũ được phép tiếp tục sử dụng chuyển tiếp cho đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2027, sau đó phải hoàn toàn áp dụng chuẩn mới theo Thông tư 33/2026/TT-BGDĐT Ban hành Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam.

Việc áp dụng đồng bộ Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam mới sẽ tạo động lực mạnh mẽ để nâng cao chất lượng biên soạn sách giáo khoa, chuẩn hóa công tác giảng dạy và kiểm tra đánh giá ngoại ngữ trong toàn hệ thống giáo dục quốc dân.

Mọi thắc mắc cần được giải đáp chi tiết về các quy định pháp luật giáo dục, thủ tục hành chính hoặc các vấn đề pháp lý liên quan, quý độc giả có thể liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để nhận được sự hỗ trợ và tư vấn chuyên sâu từ đội ngũ luật sư, chuyên gia pháp lý giàu kinh nghiệm.