Có công ty trong lĩnh vực xây dựng thường xuyên nhận tiền tạm ứng lớn từ chủ đầu tư và gửi ngân hàng lấy lãi trong thời gian chờ thi công, khoản lãi tiền gửi này có phải kê khai thuế giá trị gia tăng không, và khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp thì được hạch toán như doanh thu tài chính bình thường hay có quy định riêng?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Về kê khai thuế giá trị gia tăng đối với khoản lãi tiền gửi

Khoản lãi phát sinh từ việc gửi tiền tạm ứng của chủ đầu tư vào ngân hàng trong thời gian chờ thi công không thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT). Theo quy định tại Điều 5 Luật Thuế GTGT số 13/2008/QH12 (được sửa đổi, bổ sung và có hiệu lực đến năm 2024 theo các văn bản cập nhật), thuế GTGT chỉ áp dụng đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ. Lãi tiền gửi ngân hàng được xem là thu nhập tài chính, không phải là hàng hóa hoặc dịch vụ, do đó không phải kê khai và nộp thuế GTGT.

Xem thêm: Tôi có một thắc mắc về thuế khi nhận cổ tức bằng tiền mặt từ cổ phiếu niêm yết trên sàn chứng khoán, thông thường ngân hàng hoặc công ty chứng khoán đã khấu trừ 5% thuế rồi, vậy khi tôi đi làm quyết toán thuế thu nhập cá nhân cho phần tiền lương, tôi có phải cộng thêm phần thu nhập từ cổ tức này vào tổng thu nhập để tính theo biểu thuế lũy tiến không hay đây là khoản thu nhập tính thuế toàn phần và đã đóng xong là không phải quyết toán lại nữa?

Thông tư 78/2014/TT-BTC (hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thuế GTGT và Luật Thuế TNDN) cũng không quy định khoản lãi này phải chịu thuế GTGT, mà chỉ yêu cầu doanh nghiệp ghi nhận đầy đủ vào sổ sách kế toán để phục vụ việc kê khai thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Doanh nghiệp chỉ cần lưu trữ chứng từ liên quan như sao kê ngân hàng và hợp đồng tạm ứng để chứng minh nguồn gốc khoản tiền, tránh rủi ro kiểm tra thuế sau này. Việc không kê khai thuế GTGT cho khoản lãi này giúp doanh nghiệp tránh các khoản nộp thừa, nhưng phải đảm bảo tuân thủ nguyên tắc hạch toán kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.

Về hạch toán khoản lãi tiền gửi khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp

Khoản lãi tiền gửi từ tiền tạm ứng được hạch toán như doanh thu tài chính bình thường và phải tính vào thu nhập chịu thuế TNDN. Theo Điều 3 Luật Thuế TNDN số 14/2008/QH12 (sửa đổi, bổ sung và áp dụng đến năm 2025 theo các quy định cập nhật), thu nhập chịu thuế bao gồm tất cả các khoản thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh, trong đó lãi tiền gửi ngân hàng là một phần của thu nhập tài chính (khoản 2 Điều 3). Không có quy định riêng biệt đối với lãi từ tiền tạm ứng trong lĩnh vực xây dựng, miễn là khoản tiền tạm ứng được sử dụng đúng mục đích thi công theo hợp đồng và không bị coi là thu nhập bất hợp pháp.

Xem thêm: Cho mình hỏi về quy định hoàn thuế TNCN cho cá nhân có thu nhập từ hai nơi mà một nơi là hợp đồng lao động dài hạn, một nơi là hợp đồng khoán việc ngắn hạn dưới 3 tháng, tại nơi khoán việc họ đã trừ 10% thuế của mình nhưng khi mình xin chứng từ khấu trừ thì họ bảo họ đã kê khai tổng hợp theo danh sách nên không cấp chứng từ lẻ được, vậy trong trường hợp không có chứng từ lẻ thì mình phải làm sao để minh minh chứng với cơ quan thuế rằng mình đã nộp thuế tại đó để được hoàn trả tiền ạ?

Thông tư 78/2014/TT-BTC (Điều 7) hướng dẫn cụ thể rằng doanh thu tài chính từ lãi tiền gửi phải được ghi nhận vào báo cáo kết quả kinh doanh và tính thuế TNDN với thuế suất 20% (áp dụng cho hầu hết doanh nghiệp). Doanh nghiệp cần hạch toán khoản lãi này vào tài khoản 515 (Doanh thu hoạt động tài chính) theo hệ thống kế toán Việt Nam, sau đó khấu trừ chi phí liên quan (nếu có, như phí quản lý tài khoản ngân hàng) để xác định thu nhập chịu thuế. Nếu không hạch toán đúng, doanh nghiệp có thể bị phạt hành chính từ 20% đến 100% số thuế trốn tránh, theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, với mức phạt cụ thể từ 2.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng tùy mức độ vi phạm.

Việc tuân thủ đúng quy định về kê khai và hạch toán giúp doanh nghiệp tránh các rủi ro phạt hành chính, tối ưu hóa chi phí thuế và đảm bảo tính minh bạch trong báo cáo tài chính. Đồng thời, điều này hỗ trợ doanh nghiệp duy trì uy tín với cơ quan thuế và đối tác. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.