Cho em hỏi về việc đóng thuế đối với thu nhập từ tiền lãi gửi tiết kiệm ngân hàng và lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, hiện nay cá nhân có phải nộp thuế thu nhập cho những khoản lãi này không hay đây vẫn là thu nhập được miễn thuế ạ?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Thu nhập từ tiền lãi gửi tiết kiệm ngân hàng

Thu nhập từ lãi tiền gửi là một khoản thu nhập phát sinh phổ biến của cá nhân, tuy nhiên để khuyến khích dòng tiền nhàn rỗi lưu thông vào hệ thống tổ chức tín dụng, Nhà nước áp dụng chính sách ưu đãi thuế tuyệt đối.

• Cơ sở pháp lý điều chỉnh: Nội dung này được quy định tại Khoản 13 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025
• Quy chuẩn trích dẫn miễn thuế: Căn cứ theo quy định hiện hành tại điểm a khoản 1 Điều 3 Thông tư 111/2013/TT-BTC (đính chính cũ: nội dung trước trích dẫn chung chung "khoản 1 Điều 3" là chưa chuẩn xác về cấu trúc văn bản), thu nhập từ lãi tiền gửi tại các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài là khoản thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân. Do đó, bất kể số tiền gốc Anh/Chị gửi tiết kiệm lớn đến đâu và phát sinh số tiền lãi bao nhiêu, ngân hàng thương mại đều giải ngân trọn vẹn 100% tiền lãi cho Anh/Chị, hoàn toàn không trích khấu trừ thuế tại nguồn.

Thu nhập từ lãi hợp đồng bảo hiểm nhân thọ

Bên cạnh sản phẩm tiết kiệm ngân hàng, quyền lợi nhận được từ các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ (bao gồm cả phần gốc và phần lãi tích lũy qua các năm) cũng nhận được chính sách bảo hộ thuế tương tự.

• Cơ sở pháp lý điều chỉnh: Khoản 14 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 26/2012/QH13 và các văn bản sửa đổi, bổ sung sau đó) quy định tiền bồi thường bảo hiểm nhân thọ, phi nhân thọ và các khoản thu nhập từ hợp đồng bảo hiểm là thu nhập miễn thuế.
• Quy chuẩn trích dẫn miễn thuế:

Đính chính sai sót nghiêm trọng về điều khoản: Nội dung cũ viện dẫn “Khoản 9 Điều 3 Thông tư 111/2013/TT-BTC” là hoàn toàn sai lệch và lỗi kỹ thuật, vì Điều 3 Thông tư này không tồn tại Khoản 9. Quy định chính xác đối với thu nhập từ lãi hợp đồng bảo hiểm nhân thọ phải trích dẫn theo điểm i khoản 1 Điều 3 Thông tư 111/2013/TT-BTC. Khi đến hạn đáo hạn hợp đồng hoặc phát sinh sự kiện bảo hiểm được công ty bảo hiểm chi trả tiền lãi/lợi nhuận tích lũy, cá nhân thụ hưởng không phải thực hiện bất kỳ thủ tục kê khai, quyết toán hay nộp thuế TNCN nào đối với khoản tiền này.

Hồ sơ chứng minh nguồn thu nhập được miễn thuế khi có thanh tra

Mặc dù hai khoản thu nhập nêu trên được miễn thuế trực tiếp và không cần nộp tờ khai định kỳ, nhưng để phục vụ cho việc giải trình dòng tiền sạch khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm tra tài sản hoặc thanh tra thuế cá nhân, Anh/Chị cần lưu giữ các chứng từ sau đây (mỗi mục một dòng):

• Sổ tiết kiệm bản giấy hoặc ảnh chụp màn hình thông tin thẻ tiết kiệm điện tử trên ứng dụng Internet Banking của ngân hàng.
• Biên lai/Giấy báo Có xác nhận giao dịch chi trả tiền lãi định kỳ hoặc tất toán sổ tiết kiệm do ngân hàng cung cấp.
• Bản sao Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ hợp pháp ký kết giữa cá nhân và doanh nghiệp bảo hiểm.
• Thông báo đáo hạn hợp đồng hoặc phiếu chi, lệnh chuyển tiền chi trả quyền lợi bảo hiểm (hiển thị rõ phần lãi tích lũy được chia).
• Bản sao Căn cước công dân của người nhận thu nhập.

Quy trình 3 bước kiểm soát và bảo toàn dòng thu nhập miễn thuế năm 2026

Anh/Chị chủ động quản lý các kênh thu nhập từ tiền gửi và bảo hiểm của mình theo các bước quy chuẩn hành chính nhằm tối ưu hóa quyền lợi pháp lý:

Bước 1: Kiểm tra điều khoản chi trả và đăng ký thông tin định danh chính xác Khi thực hiện mở sổ tiết kiệm tại ngân hàng hoặc ký kết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, Anh/Chị phải bảo đảm thông tin họ tên, ngày sinh và số Căn cước công dân hiện tại trùng khớp hoàn toàn với dữ liệu trên hệ thống Thuế điện tử. Đoạn văn giải thích 3-5 dòng này hướng dẫn cá nhân cần rà soát kỹ các điều khoản về phân chia lợi nhuận, lãi suất danh nghĩa và phương thức nhận lãi (nhận định kỳ hàng tháng hay cộng dồn vào gốc khi đáo hạn). Việc đồng bộ thông tin định danh ngay từ đầu giúp hệ thống kiểm soát tự động của các định chế tài chính nhận diện đúng đối tượng thụ hưởng hợp pháp. Đây là bước đệm cơ bản để dòng tiền lãi phát sinh sau này được phân loại chính xác vào nhóm thu nhập miễn thuế theo Thông tư 111/2013/TT-BTC, bãi bỏ nguy cơ bị hệ thống ghi nhận nhầm sang các nguồn thu nhập chịu thuế khác.

Bước 2: Giám sát việc thực hiện giải ngân tiền lãi không khấu trừ tại nguồn Vào các ngày đến hạn nhận lãi tiết kiệm hoặc kỳ phân bổ thặng dư của hợp đồng bảo hiểm, Anh/Chị đối chiếu số tiền thực nhận với bảng tính lãi suất cam kết trên hợp đồng. Đoạn văn giải thích 3-5 dòng này hướng dẫn Anh/Chị xác minh xem tổ chức chi trả có thực hiện đúng nguyên tắc miễn thuế, tức là giải ngân nguyên vẹn số tiền lãi mà không trích lại bất kỳ tỷ lệ phần trăm nào hay không. Nếu phát hiện bị khấu trừ nhầm (chẳng hạn bị áp mức thuế 10% như đối với thu nhập vãng lai), Anh/Chị xuất trình ngay quy định tại điểm a và điểm i khoản 1 Điều 3 Thông tư 111/2013/TT-BTC để yêu cầu bộ phận kế toán của ngân hàng hoặc công ty bảo hiểm điều chỉnh lại hệ thống. Việc kiểm soát dòng tiền thực tế giúp cá nhân bảo vệ trọn vẹn quyền lợi tài chính chính đáng của mình.

Bước 3: Tập hợp chứng từ dòng tiền sạch và thực hiện lưu trữ bảo mật Sau khi nhận tiền giải ngân hợp pháp, Anh/Chị yêu cầu ngân hàng hoặc doanh nghiệp bảo hiểm xuất bản sao kê tài khoản hoặc phiếu chi ghi rõ nội dung "chi trả lãi tiền gửi" hoặc "chi trả lãi bảo hiểm". Đoạn văn giải thích 3-5 dòng này hướng dẫn cá nhân đưa các tài liệu này vào tệp hồ sơ lưu trữ tài sản nội bộ của gia đình hoặc sao lưu dạng file điện tử bảo mật năm 2026. Bộ chứng từ này đóng vai trò là bằng chứng pháp lý tối cao, chứng minh nguồn gốc tài sản tích lũy của Anh/Chị là hoàn toàn hợp pháp và thuộc diện miễn thuế nếu sau này có phát sinh hoạt động giải trình nguồn vốn để mua bất động sản hoặc đầu tư kinh doanh. Quy trình lưu trữ khép kín này giúp Anh/Chị loại bỏ hoàn toàn các rủi ro bị cơ quan thuế quy kết vào hành vi che giấu thu nhập hay truy thu thuế vô lý.

Việc tuân thủ các quy định về miễn thuế giúp cá nhân tránh được rủi ro pháp lý và tối ưu hóa lợi ích tài chính từ các khoản đầu tư an toàn. Đồng thời, nếu có thay đổi chính sách mới, cá nhân nên theo dõi thông tin từ cơ quan thuế để cập nhật kịp thời. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.