Mọi người tư vấn giúp trường hợp doanh nghiệp vay vốn cá nhân với lãi suất cao hơn lãi suất ngân hàng thì phần lãi vượt mức có được tính vào chi phí hợp lý không khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp?

Mọi người tư vấn giúp trường hợp doanh nghiệp vay vốn cá nhân với lãi suất cao hơn lãi suất ngân hàng thì phần lãi vượt mức có được tính vào chi phí hợp lý không khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp?

1. Trần lãi suất vay cá nhân theo quy định pháp luật

Khi ký kết hợp đồng vay vốn với cá nhân, doanh nghiệp cần lưu ý hai "ngưỡng" lãi suất quan trọng để đảm bảo tính hợp pháp và tối ưu hóa tiền thuế:

• Ngưỡng dân sự (Hiệu lực hợp đồng): Theo Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015, lãi suất vay do các bên thỏa thuận nhưng không được vượt quá 20%/năm. Nếu thỏa thuận vượt mức này, phần lãi vượt quá sẽ không có hiệu lực pháp lý.
• Ngưỡng thuế (Chi phí được trừ): Theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2013, 2014, 2019) và hướng dẫn tại Thông tư 96/2015/TT-BTC (sửa đổi Thông tư 78/2014/TT-BTC), phần chi phí lãi vay vốn sản xuất kinh doanh trả cho đối tượng không phải là tổ chức tín dụng chỉ được tính vào chi phí được trừ nếu không vượt quá 150% mức lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm vay.

Ví dụ: Nếu lãi suất cho vay tương đương của ngân hàng là 8%/năm, thì mức lãi suất tối đa doanh nghiệp được tính vào chi phí hợp lý khi vay cá nhân là: 8%×150%=12%/na˘m. Phần lãi suất vượt trên 12%/năm sẽ bị loại khỏi chi phí được trừ khi tính thuế TNDN.

2. Điều kiện để chi phí lãi vay cá nhân được trừ

Để bảo vệ khoản chi này trước các đợt thanh tra thuế năm 2026, doanh nghiệp phải hoàn thiện bộ hồ sơ chứng minh tính thực tế và hợp pháp:

• Hồ sơ pháp lý: Phải có Hợp đồng vay mượn tiền ghi rõ mục đích vay phục vụ sản xuất kinh doanh, thời hạn vay, lãi suất và phương thức thanh toán.
• Chứng từ thanh toán: Doanh nghiệp phải có chứng từ thanh toán tiền lãi (Phiếu chi hoặc Ủy nhiệm chi). Lưu ý: Theo Thông tư 09/2015/TT-BTC, doanh nghiệp không được giải ngân hoặc trả nợ gốc vay bằng tiền mặt mà phải thực hiện qua hình thức chuyển khoản. Tuy nhiên, đối với việc trả lãi cho cá nhân, doanh nghiệp vẫn có thể dùng tiền mặt nhưng cần có chứng từ khấu trừ thuế TNCN 5%.
• Khấu trừ thuế TNCN: Doanh nghiệp có trách nhiệm khấu trừ 5% thuế TNCN trên tiền lãi vay trước khi trả cho cá nhân (theo Thông tư 111/2013/TT-BTC) và nộp vào ngân sách nhà nước. Đây là điều kiện tiên quyết để cơ quan Thuế chấp nhận chi phí lãi vay của doanh nghiệp.

3. Rủi ro và chế tài xử phạt khi vi phạm

Nếu doanh nghiệp cố tình đưa phần lãi vượt mức vào chi phí hoặc không thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, các chế tài sau sẽ được áp dụng theo Luật Quản lý thuế 2019 và Nghị định 125/2020/NĐ-CP:

• Truy thu thuế TNDN: Cơ quan Thuế sẽ loại phần lãi vượt 150% lãi suất cơ bản, dẫn đến tăng thu nhập chịu thuế và truy thu 20% thuế TNDN trên phần chênh lệch đó.
• Phạt hành chính: Phạt 20% trên số tiền thuế khai thiếu.

• Ví dụ: Nếu doanh nghiệp khai thiếu 100.000.000 đồng tiền thuế, mức phạt hành chính sẽ là 20.000.000 đồng.

• Tiền chậm nộp: Doanh nghiệp phải nộp thêm tiền chậm nộp mức 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp (đơn vị: đồng) theo quy định tại Điều 59 Luật Quản lý thuế 2019.

Việc tuân thủ quy định về lãi suất và chi phí được trừ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nghĩa vụ thuế, tránh tranh chấp pháp lý và giảm rủi ro kiểm tra từ cơ quan nhà nước. Đồng thời, đảm bảo dòng tiền ổn định cho hoạt động kinh doanh. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty Luật ACC.