Lãi vay huy động vốn đầu tư trong dự án PPP được xác định ra sao?

Trong cấu trúc phương án tài chính của dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, vốn vay thương mại thường chiếm tỷ trọng lớn trong tổng mức đầu tư. Việc xác định chính xác lãi suất tiền vay huy động vốn không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vốn bình quân (WACC) mà còn là căn cứ để tính toán trần lợi nhuận vốn chủ sở hữu và tính khả thi của phương án thu hồi vốn. Công ty Luật ACC xin phân tích chi tiết quy định pháp luật và phương pháp xác định lãi vay huy động vốn trong dự án PPP giáo dục qua bài viết dưới đây.

1. Cơ sở pháp lý về việc xác định lãi vay huy động vốn dự án PPP giáo dục

Lãi suất tiền vay huy động vốn đầu tư cho các dự án PPP giáo dục hiện nay được điều chỉnh bởi Thông tư 35/2026/TT-BGDĐT do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 21/04/2026, cùng các văn bản hướng dẫn về quản lý tài chính dự án PPP.

• Bản chất chi phí: Lãi vay huy động vốn (ký hiệu là i_v) là chi phí phát sinh từ việc nhà đầu tư hoặc doanh nghiệp dự án vay vốn từ các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại hoặc phát hành trái phiếu dự án để thực hiện đầu tư hạ tầng giáo dục.
• Vai trò trong phương án tài chính: Lãi vay huy động vốn được tính vào chi phí trong giai đoạn xây dựng (vốn hóa vào tổng mức đầu tư) và chi phí tài chính trong giai đoạn vận hành. Đồng thời, đây là tham số nền tảng để xác định chi phí sử dụng vốn chủ sở hữu theo công thức i = i_v + f.
• Giai đoạn áp dụng: Được xác định từ bước lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, đưa vào Hồ sơ mời thầu (HSMT) và chốt chính thức theo hợp đồng tín dụng tại thời điểm đàm phán hợp đồng dự án.

2. Nguyên tắc và phương pháp xác định lãi suất tiền vay huy động

Theo quy định tại Điều 3 Thông tư 35/2026/TT-BGDĐT và pháp luật về tài chính PPP, lãi suất tiền vay huy động vốn được xác định dựa trên các nguyên tắc cụ thể:

• Xác định ở giai đoạn lập phương án tài chính: Lãi suất vay được tham chiếu dựa trên mức lãi suất cho vay trung và dài hạn bình quân của các ngân hàng thương mại lớn hoặc lãi suất thị trường tại thời điểm tính toán.
• Căn cứ từ hợp đồng tín dụng: Khi lựa chọn nhà đầu tư và đàm phán hợp đồng dự án, mức lãi suất vay huy động chính thức được ghi nhận theo cam kết hoặc hợp đồng tín dụng ký kết giữa nhà đầu tư/doanh nghiệp dự án với các bên cho vay.
• Mối liên hệ với trần lợi nhuận vốn chủ sở hữu: Mức lãi suất tiền vay huy động (i_v) đóng vai trò là mức sàn lợi nhuận. Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư được phép dao động trong khung từ i_v đến mức trần i = i_v + f (trong đó f là tỷ lệ lạm phát CPI bình quân 10 năm).

>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn quy định về điều chỉnh, bổ sung hợp đồng dự án PPP đã ký trước ngày Thông tư có hiệu lực tại đây.

3. Tác động của lãi vay huy động đến đấu thầu và hợp đồng dự án PPP

Việc xác định lãi vay huy động tác động trực tiếp đến toàn bộ vòng đời dự án và sự cân bằng tài chính giữa các bên.

• Hình thành giá/phí dịch vụ và thanh toán ngân sách: Lãi vay cao hơn sẽ làm tăng tổng vốn đầu tư và chi phí tài chính hàng năm, từ đó đòi hỏi tăng mức giá/phí dịch vụ công hoặc tăng nghĩa vụ thanh toán từ ngân sách nhà nước (đối với hợp đồng BTL, BLT).
• Tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu: Phương án huy động vốn vay và cam kết lãi suất của nhà đầu tư là chỉ tiêu quan trọng khi đánh giá hồ sơ đề xuất tài chính – thương mại theo Nghị định 243/2025/NĐ-CP và Thông tư 98/2025/TT-BTC.
• Điều khoản hợp đồng BOT và phân bổ rủi ro: Phụ lục III Thông tư 35/2026/TT-BGDĐT quy định mẫu hợp đồng BOT. Cơ chế chia sẻ rủi ro khi lãi suất thị trường biến động vượt ngưỡng cho phép sẽ được các bên thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng.

>>> Xem thêm bài viết: Cách xử lý HSMT đã phê duyệt nhưng chưa phát hành tại đây.

4. Quản trị rủi ro biến động lãi suất vay trong thực tế triển khai

Dự án PPP giáo dục thường có thời hạn hợp đồng kéo dài (từ 10 đến 30 năm), do đó rủi ro lãi suất vay biến động là rất lớn:

• Rủi ro chênh lệch lãi suất thị trường: Lãi suất vay ngân hàng thả nổi theo chu kỳ có thể làm thay đổi phương án tài chính ban đầu, đòi hỏi cơ chế điều chỉnh giá/phí hoặc kéo dài thời gian thu hồi vốn.
• Thời gian chuẩn bị dự án kéo dài: Nếu HSMT bị chậm trễ phát hành, tham số lãi suất vay tham chiếu ban đầu không còn phản ánh đúng thực tế, buộc cơ quan có thẩm quyền phải thẩm định và phê duyệt điều chỉnh lại.

Công ty Luật ACC chuyên tư vấn toàn diện cho các dự án PPP giáo dục: lập báo cáo khả thi, xây dựng mô hình tài chính, thẩm định lãi vay và chi phí vốn, rà soát HSMT và hỗ trợ đàm phán hợp đồng. Quý khách hàng vui lòng liên hệ Công ty Luật ACC để nhận được sự tư vấn chuyên nghiệp.