Trường hợp công ty em vay tiền của cá nhân là giám đốc để bổ sung vốn lưu động, có lập hợp đồng vay và trả lãi theo thỏa thuận, vậy phần chi phí lãi vay này có được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN không, có bị khống chế mức lãi suất tối đa theo quy định nào không ạ?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Điều kiện để chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN

Theo quy định tại Điều 4 Nghị định 218/2013/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 12/2015/NĐ-CP và Thông tư 96/2015/TT-BTC hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp – TNDN), chi phí lãi vay phát sinh từ khoản vay của công ty từ cá nhân là giám đốc để bổ sung vốn lưu động có thể được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Khoản vay phải phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, được chứng minh qua hợp đồng vay vốn rõ ràng, nêu cụ thể mục đích sử dụng vốn (bổ sung vốn lưu động) và các bên tham gia (công ty và cá nhân giám đốc).
• Phải có chứng từ thanh toán thực tế, như biên lai chuyển khoản ngân hàng hoặc chứng từ hợp pháp khác, chứng minh việc trả lãi vay đã xảy ra và không phải là chi phí ảo.
• Không thuộc trường hợp giao dịch liên kết bị loại trừ nếu giám đốc là thành viên góp vốn lớn (sở hữu từ 25% vốn điều lệ trở lên theo Điều 5 Nghị định 132/2020/NĐ-CP), dẫn đến áp dụng quy định kiểm soát giá chuyển nhượng; trong trường hợp này, lãi vay chỉ được trừ ở mức hợp lý so với thị trường.
• Tổng chi phí lãi vay được trừ không vượt quá 30% chỉ số EBITDA (lợi nhuận trước lãi vay, thuế, khấu hao) theo Điều 7 Nghị định 132/2020/NĐ-CP, áp dụng cho tất cả doanh nghiệp có khoản vay từ bên liên kết hoặc vay nước ngoài; phần vượt không được trừ mà phải tính vào thu nhập chịu thuế.

Ngoài ra, theo Luật Doanh nghiệp 2020 (Điều 65), khoản vay từ giám đốc không làm thay đổi vốn điều lệ nếu được ghi nhận là nợ phải trả, nhưng phải tuân thủ nguyên tắc minh bạch tài chính để tránh rủi ro kiểm toán thuế.

Quy định khống chế mức lãi suất tối đa

Mức lãi suất vay từ cá nhân là giám đốc bị khống chế theo Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 468) và các quy định thuế cụ thể để tránh lạm dụng chi phí khấu trừ. Cụ thể:

• Lãi suất thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm đối với khoản vay không có tài sản bảo đảm, theo khoản 2 Điều 8 Thông tư 78/2014/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 96/2015/TT-BTC); nếu vượt mức này, phần lãi suất vượt quá sẽ không được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN.
• Đối với vay có tài sản bảo đảm, lãi suất có thể cao hơn nhưng không vượt quá 150% mức lãi suất vay vốn tương đương tại một trong bốn ngân hàng thương mại lớn (Vietcombank, BIDV, VietinBank, Agribank) tại thời điểm vay, theo khoản 1 Điều 8 Thông tư 78/2014/TT-BTC.
• Trong trường hợp giao dịch liên kết (nếu giám đốc sở hữu ≥25% vốn theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP), lãi suất phải phù hợp với nguyên tắc giá thị trường độc lập (arm's length principle), được xác định qua phân tích so sánh với các giao dịch tương tự; nếu không chứng minh được, cơ quan thuế có thể điều chỉnh giảm chi phí lãi vay theo Điều 16 Luật Quản lý thuế 2019.
• Nghị định 132/2020/NĐ-CP (Điều 8) bổ sung quy định thin capitalization, giới hạn tỷ lệ nợ/vốn chủ sở hữu không quá 3:1 đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết; nếu vượt, phần lãi vay tương ứng sẽ bị loại khỏi chi phí được trừ.

Để đảm bảo tuân thủ, doanh nghiệp nên lưu trữ đầy đủ hồ sơ hợp đồng, chứng từ và báo cáo giao dịch liên kết (nếu áp dụng) khi quyết toán thuế TNDN hàng năm.

Việc tuân thủ các quy định trên giúp doanh nghiệp tránh bị truy thu thuế, phạt chậm nộp (0,03%/ngày theo Luật Quản lý thuế 2019) và giảm rủi ro kiểm tra từ cơ quan thuế. Đồng thời, đảm bảo tính minh bạch trong quản lý tài chính, góp phần nâng cao uy tín và hiệu quả kinh doanh. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.