Làm sao để kháng cáo khi đang ở nước ngoài không về được?

Khi bản án sơ thẩm được ban hành, đương sự đang ở nước ngoài có quyền kháng cáo từ xa nếu không đồng ý với phán quyết, ngay cả khi không thể trực tiếp về nước. Pháp luật Việt Nam luôn tạo hành lang pháp lý để bảo vệ quyền tố tụng của công dân từ hải ngoại. Tại Công ty Luật ACC, chúng tôi thường xuyên hỗ trợ kiều bào thực hiện quyền kháng cáo và tham gia phiên tòa phúc thẩm từ xa một cách hợp pháp. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết cách thức thực hiện quyền kháng cáo khi đang ở nước ngoài.

1. Vai trò của việc tống đạt bản án đối với người ở nước ngoài

Quy trình gửi bản án sơ thẩm từ Việt Nam ra nước ngoài cho đương sự là điểm khởi đầu quan trọng để kích hoạt quyền kháng cáo. Quy trình luân chuyển hành chính, biểu mẫu tống đạt và chứng nhận nhận văn bản hiện nay tuân thủ theo các quy định nghiêm ngặt tại Nghị định 158/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Tương trợ tư pháp về dân sự.

Nghị định này chuẩn hóa các kênh luân chuyển hồ sơ ngoại giao giữa Bộ Tư pháp, Bộ Ngoại giao và Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. Ngày mà đương sự ở nước ngoài thực tế ký nhận vào văn bản bàn giao (hoặc ngày hoàn thành thủ tục niêm yết công khai quốc tế) chính là mốc tính thời gian kháng cáo hợp pháp. Thời hạn này thường là 01 tháng đối với tống đạt trực tiếp và 03 tháng đối với diện thông báo công khai quốc tế.

2. Quy trình làm đơn kháng cáo chuẩn pháp lý từ nước ngoài

Để Tòa án Việt Nam chấp nhận đơn kháng cáo từ hải ngoại mà không yêu cầu đương sự phải có mặt, người kháng cáo cần thực hiện theo các bước cụ thể:

Bước 1: Viết đơn kháng cáo đúng mẫu

Đương sự điền thông tin theo mẫu đơn kháng cáo của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Nội dung đơn phải ghi rõ ngày tháng năm, tên Tòa án đã xét xử sơ thẩm, lý do kháng cáo cụ thể và các yêu cầu sửa đổi/hủy bỏ đối với bản án sơ thẩm.

Bước 2: Chứng thực chữ ký và Hợp pháp hóa lãnh sự

Đây là bước tối quan trọng để đơn có giá trị pháp lý. Đương sự phải mang đơn đến Cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam (Đại sứ quán/Lãnh sự quán) tại nước sở tại để thực hiện chứng thực chữ ký. Nếu thực hiện tại văn phòng công chứng nước ngoài, đơn phải được cơ quan ngoại giao của nước đó chứng nhận, sau đó thực hiện thủ tục Hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định.

Bước 3: Gửi đơn về Việt Nam qua đường bưu điện

Sau khi hoàn tất hợp pháp hóa, đương sự gửi chuyển phát nhanh quốc tế kèm các tài liệu, chứng cứ bổ sung về Tòa án nhân dân đã xét xử sơ thẩm. Ngày nộp đơn được tính dựa trên dấu bưu điện nơi gửi, miễn là nằm trong thời hạn kháng cáo luật định.

>>> Xem thêm bài viết Thủ tục ly hôn với người nước ngoài giấu địa chỉ tại đây

3. Giải pháp tham gia phiên tòa phúc thẩm khi không thể về nước

Nhiều kiều bào lo lắng rằng sau khi nộp đơn kháng cáo thành công, nếu phiên tòa phúc thẩm mở ra mà họ vẫn không thể về Việt Nam thì quyền lợi có bị ảnh hưởng hay không. Pháp luật Việt Nam giải quyết triệt để vấn đề này qua hai giải pháp:

• Lựa chọn phương án xét xử vắng mặt: Trong đơn kháng cáo hoặc làm một văn bản riêng, đương sự có thể ghi rõ nội dung: "Yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm tiến hành xét xử vắng mặt" do điều kiện ở nước ngoài không thể về nước. Tòa án phúc thẩm sẽ căn cứ vào đơn kháng cáo, các tài liệu chứng cứ đã được hợp pháp hóa lãnh sự trong hồ sơ để tiến hành xét xử đơn phương mà không làm ảnh hưởng đến quyền lợi của đương sự.
• Ủy quyền cho Luật sư hoặc người thân tại Việt Nam: Đương sự có thể lập Hợp đồng ủy quyền hoặc Giấy ủy quyền (phải được chứng thực/hợp pháp hóa lãnh sự tại Đại sứ quán Việt Nam ở nước ngoài) cho một luật sư hoặc người thân tại Việt Nam thay mặt mình tham gia phiên tòa phúc thẩm. Người đại diện theo ủy quyền sẽ có toàn quyền thay mặt đương sự tranh tụng, trình bày chứng cứ trước Hội đồng xét xử để bảo vệ quyền lợi tối đa cho người ở nước ngoài.

>>> Xem thêm bài viết Cách xử lý khẩn cấp khi bị tẩu tán tài sản về Việt Nam tại đây

4. Bảng tổng hợp các đầu mục hồ sơ cần chuẩn bị từ nước ngoài

Để hồ sơ kháng cáo từ xa không bị Tòa án Việt Nam trả lại hoặc yêu cầu sửa đổi, đương sự cần lưu ý chuẩn bị đầy đủ các văn bản sau:

Việc thực hiện quyền kháng cáo từ xa là hoàn toàn khả thi nếu đương sự tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chứng thực, hợp pháp hóa lãnh sự và kiểm soát thời hạn theo Nghị định 158/2026/NĐ-CP. Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm về tương trợ tư pháp quốc tế, Công ty Luật ACC cam kết hỗ trợ bạn từ khâu chuẩn bị hồ sơ, ủy quyền hợp pháp đến khi bảo vệ trọn vẹn quyền lợi tại Tòa án phúc thẩm Việt Nam một cách nhanh chóng và hiệu quả.