Làm sổ đỏ đứng tên hai vợ chồng chưa đăng ký kết hôn
Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.
Tình trạng pháp lý của quan hệ chưa đăng ký kết hôn
Theo quy định tại Điều 8 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, hôn nhân chỉ được pháp luật công nhận khi hai bên tự nguyện đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Do đó, nếu hai bên chưa đăng ký kết hôn, pháp luật không thừa nhận họ là vợ chồng hợp pháp, dẫn đến khó khăn trong việc xác định quyền sở hữu tài sản chung, bao gồm quyền sử dụng đất. Trong trường hợp này, tài sản đất đai thường được coi là tài sản riêng của một bên, trừ khi có chứng cứ chứng minh đóng góp chung theo Điều 219 Bộ luật Dân sự 2015. Việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) đứng tên chung sẽ không được chấp nhận trực tiếp mà cần giải quyết quan hệ hôn nhân trước để tránh rủi ro tranh chấp sau này.
Điều kiện để cấp sổ đỏ đứng tên hai bên
Để sổ đỏ được cấp đứng tên hai bên chưa đăng ký kết hôn, cần đáp ứng các điều kiện sau:
- Hai bên phải chứng minh được quan hệ chung sống lâu dài và đóng góp chung vào việc hình thành tài sản đất đai, chẳng hạn qua giấy tờ chứng minh nguồn gốc đất (hợp đồng mua bán, giấy tờ thừa kế) và bằng chứng đóng góp (hóa đơn, biên lai).
- Theo Luật Đất đai 2024, quyền sử dụng đất chỉ được ghi nhận cho hộ gia đình hoặc cá nhân có quyền hợp pháp; nếu chưa là vợ chồng, hai bên có thể yêu cầu ghi tên chung dưới dạng "cá nhân chung" nhưng phải có thỏa thuận bằng văn bản công chứng.
- Không có tranh chấp về quyền sử dụng đất và đất phải thuộc diện được cấp sổ đỏ theo quy hoạch địa phương. Nếu hai bên quyết định đăng ký kết hôn, điều kiện sẽ đơn giản hơn vì được công nhận là tài sản chung theo Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014. Lưu ý, nếu không đăng ký kết hôn, cơ quan nhà nước có thể từ chối cấp chung tên để tránh phức tạp pháp lý.
Hồ sơ cần chuẩn bị
- Giấy tờ chứng minh nguồn gốc đất: Hợp đồng chuyển nhượng, quyết định giao đất hoặc giấy tờ thừa kế (bản chính và sao y công chứng).
- Chứng minh quan hệ và đóng góp: Giấy xác nhận chung sống từ UBND xã/phường (nếu áp dụng), biên lai đóng góp tài chính, thỏa thuận phân chia tài sản bằng văn bản công chứng.
- Giấy tờ cá nhân: CMND/CCCD/Hộ chiếu của hai bên (bản sao công chứng), và Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn nếu đã thực hiện.
- Đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo mẫu tại Thông tư 24/2014/TT-BTNMT (sửa đổi).
- Bản đồ vị trí đất và giấy xác nhận không tranh chấp từ UBND cấp xã.
Quy trình thực hiện
Bước 1: Đăng ký kết hôn (nếu chưa thực hiện)
Hai bên cần đến UBND nơi cư trú để nộp hồ sơ đăng ký kết hôn theo Điều 17 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014. Hồ sơ bao gồm đơn đăng ký, giấy xác nhận tình trạng hôn nhân và CMND/CCCD. Thời gian xử lý khoảng 15 ngày, phí lệ phí khoảng 0 đồng (miễn phí theo quy định). Sau khi có Giấy chứng nhận kết hôn, hai bên được công nhận là vợ chồng, tạo cơ sở pháp lý cho tài sản chung.
Bước 2: Chuẩn bị và nộp hồ sơ cấp sổ đỏ
Sau khi có quan hệ vợ chồng hợp pháp, hai bên chuẩn bị hồ sơ theo quy định tại Điều 70 Nghị định 43/2014/NĐ-CP (sửa đổi). Nộp tại Văn phòng đăng ký đất đai nơi có đất. Cơ quan sẽ kiểm tra hồ sơ trong 3 ngày làm việc, sau đó đo đạc và xác minh thực địa trong 30 ngày. Nếu hồ sơ hợp lệ, sổ đỏ sẽ được cấp đứng tên vợ chồng trong vòng 30 ngày tiếp theo.
Bước 3: Nộp phí và nhận kết quả
Phí cấp sổ đỏ dao động từ 100.000 đồng đến 500.000 đồng tùy diện tích và vị trí đất, theo Thông tư 85/2019/TT-BTC. Nếu có sai sót, hai bên có quyền khiếu nại theo Luật Khiếu nại 2011. Toàn bộ quy trình mất khoảng 50-60 ngày, giúp bảo vệ quyền lợi lâu dài cho cả hai bên.
Việc tuân thủ quy định pháp luật giúp bảo vệ quyền sở hữu tài sản chung, tránh tranh chấp và đảm bảo tính pháp lý lâu dài cho sổ đỏ. Đồng thời, nó tạo nền tảng vững chắc cho các giao dịch đất đai sau này, giảm thiểu rủi ro pháp lý. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.
Để lại một bình luận