Trong quá trình lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, việc xác định các lợi ích kinh tế – xã hội có thể quy đổi thành tiền đóng vai trò nền tảng. Các số liệu tài chính quy đổi này là dữ liệu đầu vào trực tiếp để tính toán bộ chỉ tiêu hiệu quả kinh tế (ENPV, BCR, EIRR). Công ty Luật ACC xin phân tích chi tiết quy định pháp luật về các nhóm lợi ích có thể quy đổi thành tiền trong dự án PPP giáo dục qua bài viết dưới đây.
1. Cơ sở pháp lý về việc lượng hóa lợi ích kinh tế – xã hội dự án PPP giáo dục
Việc xác định và quy đổi lợi ích kinh tế – xã hội ra thành tiền đối với các dự án PPP giáo dục hiện nay được điều chỉnh bởi Thông tư 35/2026/TT-BGDĐT do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 21/04/2026.
- Phạm vi áp dụng: Thông tư áp dụng đối với các hoạt động PPP trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo (không áp dụng cho giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên).
- Mục đích quy đổi: Làm căn cứ đầu vào để tính toán các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế – xã hội định lượng gồm Giá trị hiện tại ròng kinh tế (ENPV), Tỷ số lợi ích trên chi phí (BCR) và Tỷ suất nội hoàn kinh tế (EIRR) theo các mẫu quy định tại Nghị định 243/2025/NĐ-CP.
- Ý nghĩa pháp lý: Các chỉ tiêu này quyết định tính khả thi kinh tế của dự án, làm cơ sở để cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư và phê duyệt dự án.
2. Các nhóm lợi ích của dự án PPP giáo dục có thể quy đổi thành tiền
Theo quy định tại khoản 1 Điều 4 Thông tư 35/2026/TT-BGDĐT, các yếu tố lợi ích kinh tế – xã hội của dự án PPP giáo dục được xác định là có thể định lượng và quy đổi thành tiền bao gồm 03 nhóm chính:
- Nhóm 1 – Lợi ích do tiết kiệm/giảm chi phí vận hành: Tiết kiệm các chi phí liên quan đến việc vận hành công trình hạ tầng và cơ sở vật chất của dự án.
- Nhóm 2 – Lợi ích do tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại: Cắt giảm thời gian và chi phí di chuyển cho cả giáo viên và học sinh.
- Nhóm 3 – Lợi ích do tiết kiệm chi phí y tế: Giảm chi tiêu cho y tế nhờ điều kiện học tập và sinh hoạt của giáo viên, học sinh được cải thiện.
3. Xử lý trường hợp không đủ điều kiện quy đổi lợi ích thành tiền
Mặc dù việc quy đổi ra tiền được ưu tiên để tính toán ENPV, BCR và EIRR, pháp luật cũng dự phòng các phương án đánh giá linh hoạt cho các dự án đặc thù:
- Cho phép đánh giá qua nhóm tiêu chí khác: Trường hợp dự án không đủ điều kiện xác định hoặc không đủ số liệu tin cậy để quy đổi các yếu tố lợi ích thành tiền, đơn vị chuẩn bị dự án được phép đánh giá hiệu quả kinh tế – xã hội dựa trên nhóm yếu tố định lượng không định giá được (như tỷ lệ trẻ đến trường, giảm tỷ lệ bỏ học, kết quả học tập) và nhóm chỉ tiêu định tính (bình đẳng giới, cơ hội việc làm, nhận thức cộng đồng).
- Đơn vị chuẩn bị dự án được bổ sung lợi ích: Đơn vị chuẩn bị dự án được phép bổ sung các nhóm lợi ích khác phù hợp với loại hợp đồng dự án (BOT, BTL, BLT…), tính chất đặc thù của cấp học hoặc địa bàn triển khai.
>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn quy định về phương pháp và tiêu chuẩn đánh giá kỹ thuật dự án PPP trong lĩnh vực giáo dục tại đây.
4. Tác động của việc quy đổi lợi ích tới phương án tài chính và hợp đồng BOT
Dòng lợi ích quy đổi thành tiền không chỉ phục vụ việc chứng minh hiệu quả xã hội mà còn kết nối chặt chẽ với phương án tài chính và cấu trúc hợp đồng.
- Cân đối khung lợi nhuận nhà đầu tư: Phương án tài chính phải xây dựng mức lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu nằm trong khung từ lãi vay huy động ($iv$) đến chi phí sử dụng vốn chủ sở hữu ($i = iv + f$, với $f$ là tỷ lệ lạm phát CPI 10 năm). Việc chứng minh lợi ích kinh tế quy đổi rõ ràng giúp phương án tài chính đạt độ tin cậy cao khi thẩm định.
- Tiêu chí đánh giá hồ sơ dự thầu: Đánh giá tài chính – thương mại áp dụng một trong các phương pháp so sánh giá/phí dịch vụ công, vốn nhà nước hỗ trợ hoặc lợi ích xã hội/nhà nước theo Thông tư 98/2025/TT-BTC.
- Thực thi hợp đồng BOT: Phụ lục III Thông tư 35/2026/TT-BGDĐT ban hành mẫu hợp đồng BOT. Việc khấu hao tài sản hạ tầng thực hiện theo Thông tư 23/2023/TT-BTC nhằm đảm bảo dòng chi phí và lợi ích vận hành phản ánh chính xác trong suốt thời gian hợp đồng.
Công ty Luật ACC là đơn vị uy tín hàng đầu trong lĩnh vực tư vấn đầu tư PPP giáo dục. Chúng tôi hỗ trợ tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, xây dựng mô hình quy đổi lợi ích kinh tế – xã hội, rà soát phương án tài chính và hỗ trợ đàm phán hợp đồng dự án. Hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để nhận được sự tư vấn chuyên sâu từ đội ngũ luật sư và chuyên gia pháp lý!
Để lại một bình luận