Trong bối cảnh thị trường năng lượng tái tạo ngày càng phát triển sôi động, việc nắm bắt chính xác các hành lang pháp lý mới là chìa khóa quyết định hiệu quả đầu tư của doanh nghiệp. Khi tìm hiểu về cơ chế vận hành, phương pháp định giá cũng như các điều khoản thương mại trong giao dịch điện năng, việc cập nhật các văn bản pháp quy chuẩn bị có hiệu lực đóng vai trò vô cùng quan trọng. Để hỗ trợ các nhà đầu tư và chủ thể liên quan tháo gỡ các vướng mắc pháp lý, Công ty Luật ACC là một đơn vị uy tín trong lĩnh vực tư vấn pháp luật luôn sẵn sàng đồng hành, cung cấp những góc nhìn chuyên sâu về các quy định mới nhất. Cụ thể, quy định pháp luật hiện hành đã được điều chỉnh và hoàn thiện thông qua văn bản Thông tư 20/2026/TT-BCT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT ngày 01 tháng 02 năm 2025 quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết về quy định này cũng như định hướng lựa chọn tham gia thị trường điện cho các chủ thể liên quan.
1. Tổng quan về Thông tư 20/2026/TT-BCT và phạm vi áp dụng
1.1. Mục đích ban hành và hiệu lực pháp lý
Ngày 01 tháng 02 năm 2025, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 10/2025/TT-BCT quy định về phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cũng như nội dung chính của hợp đồng mua bán điện đối với các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ. Nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn của thị trường và tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình thực hiện, Bộ Công Thương tiếp tục ban hành Thông tư 20/2026/TT-BCT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT ngày 01 tháng 02 năm 2025 quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện. Đây là văn bản pháp lý quan trọng chuẩn bị có hiệu lực, tạo hành lang pháp lý minh bạch cho các chủ đầu tư nhà máy điện quy mô nhỏ.
1.2. Đối tượng áp dụng theo quy định mới
Các quy định tại Thông tư 20/2026/TT-BCT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT ngày 01 tháng 02 năm 2025 quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện trực tiếp điều chỉnh các nhóm đối tượng sau:
- Các chủ đầu tư sở hữu, vận hành nhà máy điện năng lượng tái tạo có quy mô nhỏ (thủy điện nhỏ, điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối và các loại hình năng lượng tái tạo khác theo quy định).
- Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các đơn vị mua bán điện, đơn vị phân phối điện liên quan.
- Các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan chuyên môn có thẩm quyền trong việc phê duyệt, kiểm tra và giám sát biểu giá điện cũng như thực hiện hợp đồng mua bán điện.
2. Nguyên tắc xác định và áp dụng biểu giá chi phí tránh được
2.1. Phương pháp tính toán chi phí tránh được
Biểu giá chi phí tránh được là cơ sở quan trọng để các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ đàm phán giá bán điện khi giao dịch với bên mua. Theo tinh thần của văn bản Thông tư 20/2026/TT-BCT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT ngày 01 tháng 02 năm 2025 quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện, phương pháp xác định được xây dựng dựa trên chi phí mà hệ thống điện quốc gia phải gánh chịu để sản xuất hoặc mua thêm một đơn vị điện năng khi không có nhà máy điện năng lượng tái tạo đó.
Công thức tính toán cơ bản biểu giá chi phí tránh được áp dụng như sau:
Chi phí tránh được (C) = Chi phí năng lượng tránh được (Ce) + Chi phí công suất tránh được (Cc)
Trong đó:
- Ce được xác định dựa trên chi phí biến đổi trung hạn hoặc ngắn hạn của hệ thống (bao gồm chi phí nhiên liệu, chi phí vận hành và bảo dưỡng biến đổi).
- Cc được xác định dựa trên chi phí đầu tư xây dựng mới nguồn điện chuẩn (hoặc chi phí dung lượng công suất biên) của hệ thống điện.
Ví dụ minh họa cụ thể:
Giả sử một nhà máy điện năng lượng mặt trời nhỏ đàm phán giá bán điện theo biểu giá chi phí tránh được với công suất phát điện chuẩn.
- Chi phí năng lượng tránh được (Ce) được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt là 1.200 đồng/kWh.
- Chi phí công suất tránh được (Cc) quy đổi tương ứng là 150 đồng/kWh.
- Tổng biểu giá chi phí tránh được áp dụng cho nhà máy trong năm tính toán là:
C = 1.200 + 150 = 1.350 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng).
>>> Xem thêm tại đây: Cách xử lý thay đổi quy mô công suất nhà máy điện nhỏ
2.2. Nguyên tắc áp dụng trong đàm phán và giao dịch
- Đảm bảo tính công khai, minh bạch và tuân thủ các quy định về vận hành thị trường điện cạnh tranh.
- Giá điện áp dụng được cơ quan có thẩm quyền công bố hoặc thông qua quá trình thương lượng trực tiếp giữa đơn vị phát điện và đơn vị mua điện dựa trên khung pháp lý của Thông tư 20/2026/TT-BCT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT ngày 01 tháng 02 năm 2025 quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện.
- Phù hợp với đặc thù công suất, biểu đồ phụ tải và khu vực địa lý đặt nhà máy điện.
3. Nội dung chính của hợp đồng mua bán điện theo quy định mới
Khi tham gia ký kết hợp đồng mua bán điện (PPA), các bên phải tuân thủ chặt chẽ các điều khoản cốt lõi đã được hướng dẫn chi tiết trong Thông tư 20/2026/TT-BCT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT ngày 01 tháng 02 năm 2025 quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện. Dưới đây là các nội dung trọng tâm cần lưu ý:
|
STT |
Nhóm nội dung chính trong hợp đồng |
Các điều khoản và yêu cầu pháp lý chi tiết |
|
1 |
Thông tin các bên và đối tượng hợp đồng |
Tên doanh nghiệp, thông tin đại diện pháp lý, thông tin kỹ thuật nhà máy (công suất lắp đặt, vị trí đấu nối, điện áp giao nhận). |
|
2 |
Sản lượng điện và thời điểm giao nhận |
Quy định phương thức đo đếm điện năng, chu kỳ ghi chỉ số công tơ, điểm đo đếm chính và dự kiến sản lượng điện hàng năm. |
|
3 |
Giá điện và phương thức thanh toán |
Áp dụng biểu giá chi phí tránh được theo quy định, đồng tiền thanh toán, thời hạn thanh toán và thủ tục xuất hóa đơn tài chính. |
|
4 |
Quyền và nghĩa vụ của các bên |
Trách nhiệm vận hành hệ thống bảo vệ, bảo dưỡng thiết bị đấu nối, tuân thủ quy lệnh điều độ hệ thống điện quốc gia. |
|
5 |
Giải quyết tranh chấp và chấm dứt hợp đồng |
Trình tự thương lượng, giải quyết tranh chấp thương mại qua trọng tài hoặc tòa án, các điều kiện chấm dứt hợp đồng trước thời hạn. |
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn nội dung sửa đổi hợp đồng mua bán điện theo Thông tư 20/2026/TT-BCT
4. Hướng dẫn lựa chọn tham gia thị trường điện và lưu ý cho nhà đầu tư
Để tối ưu hóa hiệu quả hoạt động khi đưa nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ vào vận hành, chủ đầu tư cần thực hiện các bước chuẩn bị chiến lược sau:
- Đánh giá quy mô và điều kiện kỹ thuật:
Rà soát lại công suất thực tế của nhà máy, điểm đấu nối lưới điện và các giấy phép hoạt động điện lực có liên quan để xác định chính xác đối tượng áp dụng.
- Cập nhật kịp thời quy định pháp lý:
Nghiên cứu kỹ lưỡng các điều khoản sửa đổi, bổ sung trong Thông tư 20/2026/TT-BCT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT ngày 01 tháng 02 năm 2025 quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện để nắm bắt thời điểm có hiệu lực và các chuyển dịch chính sách.
- Thực hiện đàm phán hợp đồng mua bán điện:
Chuẩn bị hồ sơ pháp lý, số liệu kỹ thuật để tiến hành thương lượng hợp đồng với đơn vị mua điện, đảm bảo quyền lợi về giá và phương thức thanh toán minh bạch.
- Rà soát rủi ro pháp lý:
Đảm bảo các điều khoản cam kết trong hợp đồng không trái với quy định pháp luật chuyên ngành về điện lực và thương mại.
Việc tuân thủ đúng đắn các quy định này không chỉ giúp nhà đầu tư giảm thiểu rủi ro pháp lý mà còn tạo cơ hội tiếp cận nguồn tài chính ổn định, thúc đẩy sự phát triển bền vững của dự án năng lượng tái tạo tại Việt Nam.
Nếu doanh nghiệp và nhà đầu tư còn gặp bất kỳ vướng mắc nào liên quan đến thủ tục pháp lý, phương pháp xác định giá điện hay đàm phán hợp đồng mua bán điện, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để nhận được sự tư vấn chuyên sâu, hỗ trợ soạn thảo văn bản và giải đáp pháp lý một cách nhanh chóng, chính xác và hiệu quả nhất.
Để lại một bình luận