Trong công tác ứng phó thảm họa và an ninh quốc gia, việc huy động nhân lực cộng đồng chỉ là bước khởi đầu. Yếu tố quyết định hiệu quả thực địa chính là cơ chế quản lý và sử dụng lực lượng rộng rãi. Nếu không có quy trình vận hành khoa học, nguồn lực quần chúng đông đảo dễ dẫn đến tình trạng chồng chéo, rối loạn hoặc gây rủi ro an toàn. Bài viết này từ Công ty Luật ACC sẽ phân tích chuyên sâu mô hình quản lý, điều hành và phương thức sử dụng lực lượng rộng rãi theo quy định pháp luật hiện hành.
1. Cơ chế đăng ký, kiểm đếm và phân loại nguồn nhân lực tại địa phương
Căn cứ quy định tại Nghị định 190/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều của Luật Tình trạng khẩn cấp, việc quản lý lực lượng rộng rãi bắt đầu từ khâu rà soát và nắm nguồn tại cơ sở:
- Lập sổ quản lý nhân lực khẩn cấp: UBND cấp xã, phường chịu trách nhiệm thống kê, cập nhật danh sách công dân trong độ tuổi, các nhóm tình nguyện viên và nhân sự từ các tổ chức, doanh nghiệp đóng trên địa bàn.
- Phân loại theo năng lực và chuyên môn: Quản lý nhân sự theo từng nhóm kỹ năng riêng biệt như: nhóm sức khỏe tốt (đào đắp, vận chuyển), nhóm có kỹ thuật (lái máy xúc, sửa chữa điện nước, viễn thông), nhóm y tế – cứu thương và nhóm hậu cần – bếp ăn.
- Cấp phát dấu hiệu nhận diện và công cụ hỗ trợ: Khi đưa vào danh sách quản lý sử dụng, người tham gia được cấp thẻ công tác, băng rôn đeo tay hoặc trang phục nhận diện để dễ dàng điều phối và kiểm soát an ninh tại hiện trường.
2. Quy trình điều phối, giao nhiệm vụ và mệnh lệnh vận hành thực địa
Công tác sử dụng lực lượng rộng rãi phải tuân thủ nghiêm ngặt hệ thống chỉ huy tập trung nhằm bảo đảm tính kỷ luật và hiệu quả tác chiến:
- Điều hành theo chuỗi chỉ huy thống nhất: Lực lượng rộng rãi được đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Ban Chỉ huy tình trạng khẩn cấp cấp xã/huyện hoặc chỉ huy trưởng phân khu ứng phó thảm họa.
- Giao nhiệm vụ theo hình thức tổ/đội tự quản: Nhân lực rộng rãi không hoạt động đơn lẻ mà được tổ chức thành các tổ, đội từ 5–15 người, có phân công Tổ trưởng/Đội trưởng chịu trách nhiệm tiếp nhận mệnh lệnh và báo cáo tiến độ.
- Tổ chức ca trực và điều hòa sức lao động: Ban chỉ huy lập kế hoạch chia ca, kíp làm việc hợp lý, bảo đảm thời gian nghỉ ngơi, phục hồi sức khỏe cho người dân, tránh việc sử dụng quá sức hoặc kéo dài liên tục gây kiệt sức.
>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn hỗ trợ ăn, nghỉ, di chuyển khi làm nhiệm vụ khẩn cấp tại đây.
3. Quy định về giám sát an toàn lao động và bảo vệ lực lượng trong quá trình sử dụng
Sử dụng lực lượng rộng rãi luôn đi đôi với trách nhiệm bảo vệ tối đa an toàn tính mạng, sức khỏe cho người tham gia:
- Huấn luyện nhanh và phổ biến quy tắc an toàn: Trước khi giao việc tại các khu vực rủi ro, người chỉ huy có trách nhiệm phổ biến nhanh các quy trình an toàn, cảnh báo nguy cơ sạt lở, nhiễm độc hay điện giật.
- Trang bị bảo hộ lao động tối thiểu: Cơ quan sử dụng lực lượng phải cung cấp đầy đủ khẩu trang, găng tay, áo phao, ủng, mũ bảo hộ hoặc các thiết bị cần thiết tùy theo môi trường tác nghiệp.
- Rút lực lượng khỏi khu vực nguy hiểm cấp độ cao: Khi phát hiện diễn biến sự cố vượt quá khả năng kiểm soát hoặc có nguy cơ đe dọa trực tiếp tính mạng, người chỉ huy phải lập tức ra lệnh rút lực lượng rộng rãi về khu vực an toàn.
>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn quyền lợi khi bị tai nạn trong tình trạng khẩn cấp tại đây.
4. Nghiệm thu công việc, bàn giao và thực hiện chế độ hậu cần sau sử dụng
Khi kết thúc ca làm việc hoặc hoàn thành nhiệm vụ khẩn cấp, quy trình quản lý được khép lại bằng các thủ tục xác nhận minh bạch:
- Xác nhận ngày công và chi phí hỗ trợ: Ban chỉ huy tại hiện trường lập bảng chấm công, xác nhận thời gian tham gia và danh sách công việc đã thực hiện làm căn cứ chi trả tiền bồi dưỡng, tiền ăn và chi phí đi lại.
- Giải thể và bàn giao nhân lực: Sau khi ban bố bãi bỏ tình trạng khẩn cấp hoặc hoàn thành mục tiêu ứng phó, cơ quan quản lý ra quyết định giải thể các đội nhóm phụ thuộc và bàn giao người lao động trở về đơn vị, gia đình.
- Đánh giá, tổng kết và đề xuất khen thưởng: Ghi nhận các cá nhân, tập thể thuộc lực lượng rộng rãi có đóng góp xuất sắc để biểu dương, khen thưởng đột xuất hoặc làm căn cứ giải quyết các chính sách hỗ trợ về sau.
Việc thực hiện đúng quy trình quản lý và sử dụng lực lượng rộng rãi giúp nâng cao hiệu quả ứng phó thảm họa, bảo vệ an toàn cho Nhân dân và bảo đảm tính minh bạch trong chính sách nhà nước. Nếu quý khách hàng có thắc mắc hoặc cần tư vấn sâu hơn về pháp luật tình trạng khẩn cấp, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được đội ngũ luật sư chuyên nghiệp giải đáp chi tiết.
Để lại một bình luận